ABD Karadeniz tahılı için Türkiye'nin önerilerini inceliyor

1 Kasım 2026 · Dünya Gazetesi

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Karadeniz'de güvenli tahıl koridorunun yeniden tesisi amacıyla Türkiye ve Hindistan tarafından sunulan somut önerilerin Washington tarafından titizlikle incelendiğini açıkladı.

Karadeniz Tahılında Yeni Girişim

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın ardından Atlanta'da gerçekleştirdiği basın toplantısında Karadeniz havzasındaki ticari gemi trafiğinin uluslararası güvence altına alınması gerektiğini vurguladı. Bölgedeki sivil ticaret gemilerine yönelik askeri saldırıların küresel tarım ve enerji piyasalarında doğrudan ciddi kırılmalara yol açtığını belirten Rubio, deniz taşımacılığının emniyetle sürdürülebilmesi adına taraflar arasında sınırlı bir ateşkes seçeneğinin diplomasi masasında tartışıldığını aktardı. Washington yönetiminin uluslararası müttefikleriyle birlikte kritik deniz rotalarını sürekli açık tutma iradesine sahip olduğunu ifade eden Bakan Rubio, atılacak böylesi bir adımın genel savaşı tek başına bitirmese dahi küresel tarımsal lojistik açısından piyasalara hayati bir nefes aldıracağını dile getirdi.

Türkiye ve Hindistan Masada

Küresel tahıl koridorunun yeniden işlerlik kazanması amacıyla bölgesel aktörlerin kararlı adımlarla devreye girdiğini belirten ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Deniz ulaşımının serbestliği konusunda farklı bölgelerde farklı sorunlar yaşanıyor. Karadeniz'e baktığımızda ise birçok ülkenin görüşlerini dile getirdiğini ve katkı sunmaya hazır olduğunu görüyoruz. Hem Türkiye hem de Hindistan, tahıl sevkiyatının yeniden hareketlenmesini sağlayacak bazı önerilerle masaya geldi. Çünkü bu durum, dünyanın gıda güvenliğini ve kısmen enerji güvenliğini de tehdit ediyor."

Ankara yönetiminin hazırladığı teknik ve operasyonel önerilerin Beyaz Saray ve Dışişleri bürokrasisi tarafından büyük bir dikkatle gözden geçirildiğini aktaran Rubio, çok taraflı diplomatik temasların belirgin şekilde ivme kazandığını kaydetti.

Gıda Güvenliği Yeniden Alarmda

Karadeniz kaynaklı tarımsal ürünlerin küresel ithalatçı pazarlara kesintisiz ulaşamaması riskine karşı uluslararası garantörlük formüllerinin gündeme taşındığını bildiren ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, sürecin detaylarını şu sözlerle aktardı:

"Uluslararası toplumda, gıda ve tahıl sevkiyatlarının yanı sıra enerji güvenliğini de tehdit eden bu sorunun çözümü için bir anlaşmanın garantörü veya kolaylaştırıcısı olma yönünde artan bir ilgi olduğunu düşünüyorum. Bu konuda rol üstlenmeye yönelik ilginin yeniden arttığını söyleyebilirim. Örneğin Türkiye'nin bu kapsamda yaklaşık bir veya iki hafta önce bize ilettiği önerileri inceliyoruz. Bu önerileri değerlendirmeye devam edeceğiz. Böyle bir anlaşmaya varmak istiyoruz. Bu, savaşı sona erdirmez ancak en azından savaşın belirli bir boyutunu çözüme kavuşturur."

Afrika Sevkiyat Krizinden Etkileniyor

Geçmiş dönemde Türkiye'nin öncülüğünde kurulan Karadeniz Tahıl Girişimi mekanizmasının sahadaki işleyişine ve sürdürülebilirliğine değinen ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, deniz lojistiğindeki her aksamanın en çok temel gıdaya erişimde kırılgan olan yoksul coğrafyaları yıprattığını açıkladı. Masadaki olası mutabakatın hayata geçme ihtimaline dair kesin bir öngörüde bulunmaktan kaçınan Rubio, şunları kaydetti:

"Ben ihtimal hesapları yapan biri değilim. Bunun daha fazla ya da daha az olduğunu söyleyemem. Ancak böyle bir anlaşmanın kolaylaştırılmasına yönelik bir ilgi olduğunu söyleyebilirim. Üstelik bu yeni bir konu değil. Örneğin Türkiye, geçmişte bu konuda sürekli çaba gösterdi ve bir dönem bir anlaşmanın yürürlüğe girmesini de sağladı. Ancak söz konusu anlaşma daha sonra bozuldu. Bu nedenle anlaşmaya varılma ihtimali hakkında tahminde bulunmak istemiyorum. Bunun dünyanın birçok ülkesini etkilediğini düşünüyorum ve bugün de bu etki dile getirildi. Özellikle Afrika kıtası bu durumun ağır bedelini ödüyor. Bunun bir de enerji boyutu bulunuyor."

Diplomatik Temaslar ve Liderler

Bölgesel krizin daha tehlikeli boyutlara sıçramasını önlemek adına Rusya tarafıyla doğrudan diplomatik temas kurulmasının gerekliliğini savunan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ticari gemilere ve kritik altyapılara yapılan sabotajların topyekün savaşı tırmandırmaması için ortak zeminde buluşulması gerektiğini vurguladı. Rubio, ortak sorumluluğa dikkat çekerek şöyle devam etti:

"Çünkü hepimiz bu zorluklarla karşı karşıyayız, bunları aşmak için birlikte çalışmalıyız."

Bakan Rubio ayrıca bu süreç kapsamında Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile doğrudan görüştüğünü, ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in APEC Zirvesi veya Miami'de planlanan G20 Liderler Zirvesi marjında bir araya gelme ihtimallerinin etraflıca değerlendirildiğini bildirdi. Rubio, Devlet Başkanı Putin'in zirvelere bizzat katılması durumunda Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy'nin de organizasyona davet edilebileceğini sözlerine ekledi.

English