ABD Türk Zeytinyağına Yüzde 12,5 Ek Vergi Getirdi
· Tarım Dünyası
ABD Ticaret Temsilciliği'nin nihai kararıyla Türkiye menşeli zeytin ve zeytinyağı ürünlerine mevcut taban vergiye ilave yüzde 12,5 ek tarife uygulanması kararlaştırıldı.
ABD'den Zeytinyağına Ek Tarife
Amerika Birleşik Devletleri Ticaret Temsilciliği (USTR), yürüttüğü kapsamlı ticaret soruşturmasını nihai karara bağlayarak Türkiye menşeli zeytin ve zeytinyağı ürünlerine ek vergi uygulama kararı aldı. Ege İhracatçı Birlikleri tarafından ihracatçılara iletilen resmi bilgilendirmeye göre, Türkiye söz konusu ürün grubunda muafiyet listesine dahil edilmedi. Yeni tarife düzenlemesi kapsamında, kilo başına 3 ila 5 cent seviyesindeki mevcut taban gümrük vergisine ilave olarak yüzde 12,5 oranında ek vergi tahsil edilecek. Alınan bu karar sektör genelinde ciddi bir maliyet baskısı yarattı.
Tunus ve AB Karşısında Rekabet
Açıklanan yeni gümrük kararları, uluslararası zeytinyağı ticaretinde Türkiye'nin en büyük rakipleri olan ülkeleri avantajlı konuma taşıdı. Avrupa Birliği ülkelerinden yapılan sevkiyatlarda taban gümrük vergisi dahil toplam yükümlülük yüzde 10 olarak belirlendi. Türkiye'nin pazardaki en önemli rakiplerinden biri olan Tunus ise ek tarife uygulamasından tamamen muaf tutularak yalnızca mevcut taban vergiyi ödemeyi sürdürecek. Bu tablo, Türk ihracatçısının ABD pazarındaki rekabet gücünü doğrudan zayıflatan bir zemin oluşturdu.
İhracatta Düşüş ve Pazar Riski
Amerika Birleşik Devletleri, Türkiye'nin zeytinyağı satışında en büyük dış pazarı konumunda bulunuyor. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçı Birlikleri verilerine göre, Ocak-Haziran 2026 döneminde Türkiye geneli zeytinyağı ihracatı miktar bazında yüzde 52 azalarak 11 bin tona geriledi. Aynı dönemde elde edilen döviz geliri de yüzde 48 azalışla 57 milyon dolar seviyesine düştü. İhracatın zirvesinde yer alan ABD pazarında devreye giren ek tarifenin, mevcut düşüş trendini daha da hızlandırmasından endişe ediliyor.
Soruşturmanın Arka Planı ve Girişimler
USTR tarafından yürütülen süreç, ABD ithalatının yüzde 99,4'ünü oluşturan 60 ülkedeki iş gücü politikaları incelemesine dayanıyor. Anlaşma sağlayan Kanada ve Meksika gibi ülkeler için ilave oran yüzde 10 düzeyinde tutulurken, Türkiye için bu oran yüzde 12,5 olarak belirlendi. Ege İhracatçı Birlikleri, Türkiye aleyhine oluşan bu haksız rekabet şartlarının düzeltilmesi amacıyla Ticaret Bakanlığı ve ilgili ihracatçı birlikleri koordinasyonunda resmi girişimlerin vakit kaybedilmeden başlatıldığını duyurdu.