Kuraklık ve Jeopolitik Riskler Mısır Fiyatlarını Zirveye Taşıdı
· Dünya Gazetesi
Chicago Ticaret Borsası'nda işlem gören mısır fiyatları, El Nino kaynaklı kuraklık koşulları ve jeopolitik sevkiyat krizleriyle 5,2425 dolara yükselerek son üç yılın zirvesine ulaştı.
Küresel Piyasalarda Sert Yükseliş Eğilimi
Küresel emtia piyasalarında tarım ürünleri fiyatları sert yükseliş eğilimine girdi. Chicago Ticaret Borsası verilerine göre mısırın kile başına fiyatı, El Nino hava olayının getirdiği kurak koşullar ve Rusya-Ukrayna savaşından kaynaklanan jeopolitik riskler sebebiyle 5,2425 dolara yükselerek 3 yılın zirvesine çıktı. ABD’deki mahsul verilerine yönelik endişelerin arz daralması beklentisini artırması ve ülkenin mısır ihracatının yükselmesi piyasadaki tırmanışı tetikleyen ana unsurlar oldu.
Piyasa Verileri ve Fiyat Artışları
Borsada işlem gören mısırın kile başına fiyatı, daha önce 31 Temmuz 2023 tarihinde 5,2450 dolar seviyesini test etmişti. Temmuz ayının sonuna kıyasla yüzde 11'in üzerinde artış gösteren kile fiyatı, 31 Aralık 2025 kapanışına göre de yüzde 17'nin üzerinde değer kazandı. Yaşanan sert fiyat hareketlerinin ardından Chicago Ticaret Borsası'nda işlemler 5,18 dolar seviyelerinde dengelenme sürecine girdi.
Kuraklık ve Jeopolitik Sevkiyat Krizleri
ABD'nin orta batı bölgesinde mısır hasadının beklenenden daha düşük gerçekleşmesi arz baskısını artırdı. Avrupa'daki olumsuz hava koşulları ve ABD mısır kuşağındaki sıcak hava dalgaları verimi düşürdü. Karadeniz hattında Rusya ile Ukrayna arasındaki nakliye rotası gerilimleri ise tahıl sevkiyatlarını aksattı. Yüksek enerji ve gübre maliyetleri de eklenince küresel tarımsal arz şoklarının dengelenmesi zorlaştı.
El Nino Etkisi ve Rekolte Kayıpları
İklim koşullarının küresel üretime etkilerini değerlendiren Vadeli İşlem ve Emtia Piyasaları Uzmanı Zafer Ergezen şu ifadeleri kullandı:
"Batı Afrika'da yine bunun ciddi etkilerini görüyoruz. Şimdi bu çerçevede baktığımız zaman özellikle Brezilya, ABD, Güneydoğu Asya tarafında mısır rekoltesinin azalacağı endişesi vardı. El Nino etkisinden dolayı Brezilya kaynaklı mısır üretiminde ve ABD kaynaklı mısır rekoltesinde düşüşler olabileceğini düşünüyorduk. Üretim ve rekoltedeki bu düşüş tahminleri gerçekleşmeye başladı."
Enerji Maliyetleri ve Fiyat Beklentileri
Dünyada üretilen mısırın yaklaşık yüzde 60'ının endüstriyel alanda kullanıldığını belirten Vadeli İşlem ve Emtia Piyasaları Uzmanı Zafer Ergezen, yüksek petrol fiyatlarının biyodizel talebini tetiklediğini aktardı. Piyasaların geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Zafer Ergezen şunları kaydetti:
"El Nino etkisi önümüzdeki senenin başına kadar devam edecek, buna neredeyse kesin gözüyle bakılıyor. Petrol fiyatları da bu seviyelerde kalmaya devam ederse, bütün bunlar bize mısırda yukarı yönlü fiyatlamalar görülebileceğini gösteriyor. Fiyatlar en azından güçlü kalmaya devam edecek. Petrol fiyatları geri çekilmediği sürece ve ABD ile İran arasında hızlı bir şekilde kalıcı bir anlaşma olmadıkça mısır tarafında çok sert ve derin bir geri çekilme beklemiyorum."