Zeytin ve zeytinyağı ihracatı dokuz ayda yüzde 28 geriledi

29 Ekim 2026 · Tarım Pusulası

Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağı ihracat geliri 2026’nın ilk dokuz ayında yüzde 28 düşüşle 273 milyon dolara gerilerken, sektör temsilcileri yeni rekolte öncesinde pazara giriş engellerinin kaldırılmasını talep ediyor.

İhracat Gelirlerinde Ciddi Gerileme

Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağı ihracatı, 2026 yılının ocak-eylül döneminde önemli bir gerileme kaydetti. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği verilerine göre, sektörün toplam dış satım geliri geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 28 oranında azalarak 273 milyon dolara indi. 2025 yılının ilk dokuz ayında 381 milyon dolar olarak kaydedilen toplam dış satım geliri, böylece 108 milyon dolarlık net bir kayba uğradı. İhracat hacmi de eş zamanlı olarak 121 bin tondan 87 bin tona kadar geriledi.

Ürün Gruplarında Satış Kayıpları

İhracat kalemlerindeki daralma tüm alt ürün gruplarında hissedildi. Siyah zeytin ihracatı miktar bazında yüzde 14 düşüşle 48,1 bin tona, değer bazında ise yüzde 9 azalarak 127 milyon dolara indi. Yeşil zeytin dış satımı yüzde 19 azalışla 14,4 bin tona gerilerken, bu üründen sağlanan gelir yüzde 11 kayıpla 41,3 milyon dolar seviyesine çekildi. Küresel fiyat dalgalanmaları ve geçmiş kısıtlamalardan etkilenen zeytinyağında miktar yüzde 53 gerileyerek 15,7 bin tona, gelir yüzde 48 düşüşle 82,1 milyon dolara indi. Prina yağı ise miktar ve değerde yüzde 40 düşerek 8,6 bin ton ve 22,8 milyon dolar oldu.

Yeni Rekolte ve Küresel Rekabet

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı M. Emre Uygun, sahadan gelen verilerin 2026/27 sezonunda sofralık zeytin ve zeytinyağında yüksek rekolteye işaret ettiğini bildirdi. Ancak İspanya, İtalya, Yunanistan ve Tunus gibi Akdeniz çanağındaki üretici ülkelerde de verimin yüksek beklendiğini hatırlatan Uygun, bu durumun küresel rekabeti zorlaştırabileceğine dikkat çekti. Sektör, OLIVEtoLIVE UR-GE projesi, fuarlar ve ticaret heyetleriyle ambalajlı ürünlere ağırlık vererek ihracatı desteklemeyi amaçlıyor. Uygun, 2027 yılında mevcut seviyeyi korumayı, orta vadede ise 1 milyar dolarlık ihracata ulaşmayı hedeflediklerini kaydetti.

Pazara Erişim ve Kota Talepleri

İhracatın önündeki ticari engellerin kaldırılmasını isteyen M. Emre Uygun, ABD pazarında Türk zeytin ve zeytinyağına uygulanan yüzde 12,5 oranındaki ilave gümrük vergisinin sonlandırılması gerektiğini vurguladı. Avrupa Birliği'nde Türkiye'ye uygulanan mevcut 100 tonluk sembolik zeytinyağı kotasının en az 60 bin tona çıkarılması talep edilirken, Birleşik Krallık ile süren serbest ticaret anlaşması görüşmelerinde sıfır gümrük vergisi istendi. Artan girdi maliyetleri ve finansmana erişim zorluklarına değinen Uygun, rekolte artışının gerçek bir kazanıma dönüştürülmesi için bu sorunların acilen çözülmesi gerektiğini aktardı.

English