Rekabet Kurumu fındık pazarındaki yedi şirkete soruşturma açtı

7 Kasım 2026 · Tarım Dünyası

Rekabet Kurumu, fındık alım fiyatlarını koordineli belirledikleri şüphesiyle Ferrero ve Balsu dahil yedi ihracatçı şirkete soruşturma açtı.

Fındık pazarında koordineli fiyat soruşturması

Rekabet Kurumu, fındık alım ve satım pazarında faaliyet gösteren teşebbüsler hakkında yürüttüğü önaraştırmayı tamamlayarak kapsamlı bir soruşturmaya dönüştürdü. Kurum tarafından yapılan resmi duyuruda, sektörde faaliyet gösteren şirketlerin fındık alım fiyatlarını ve alım politikalarını koordineli bir şekilde belirledikleri şüphesi vurgulandı. Serbest piyasada arz ve talep dengesiyle oluşması gereken fiyat mekanizmasına doğrudan müdahale edildiği gerekçesiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında inceleme başlatıldı. Alım fiyatlarının kasten baskılanması ihtimali, piyasadaki rekabet dinamiklerini mercek altına aldı.

Soruşturma listesindeki yedi dev ihracatçı

Rekabet Kurulu tarafından soruşturma açılan yedi şirket fındık ihracatının ve ticaretinin omurgasını oluşturuyor. Kurumun yayımladığı resmi listeye göre soruşturulan firmalar arasında Ferrero Fındık, Atalay Fındık, Balsu Gıda, Karaçuha Tarım Ürünleri, Ofi Tarım, Özyılmaz Fındık ve Şenocak Gıda yer alıyor. İtalyan sermayeli Ferrero pazardaki en büyük aktör konumundayken, Cüneyd Zapsu'nun sahibi olduğu Balsu Gıda en büyük yerli ihracatçılardan biri olarak öne çıkıyor. Singapur merkezli Olam Gıda bünyesinde yer alan Ofi Tarım ile birlikte listedeki yedi firma sektör hacminin büyük bölümünü kontrol ediyor.

Ferrero için bağlayıcı taahhütlerin denetimi

Soruşturma kapsamında sadece ortak fiyat tespiti değil, İtalyan sanayi devi Ferrero'nun geçmişte verdiği taahhütler de incelenecek. Rekabet Kurumu, resmi açıklama metninde söz konusu denetimin çerçevesini şu ifadelerle duyurdu:

"Soruşturma kapsamında; Ferrero hakkında alınan ve 07.03.2024 tarihli ve 24-12/213/87 sayılı Kurul kararıyla teşebbüs bakımından bağlayıcı hale getirilen taahhütlere uyulup uyulmadığı da ayrıca incelenecektir. Bu taahhütler, 2024, 2025 ve 2026 yıllarında Ferrero tarafından; (1) TMO’nun referans fiyatının altında kabuklu fındık alımı yapılmayacağı, (2) Her bir fındık sezonu boyunca 100 bin tondan fazla kabuklu fındık alımı yapılmayacağı ve (3) Her yılın Eylül-Aralık döneminde (sıcak sezonda) en az 45 bin ton kabuklu fındık alımı yapılacağı hususlarını içermektedir."

Piyasa işleyişine yönelik kritik sorular

Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, yürütülen soruşturmada doğrudan üreticinin korunmasını hedefleyen kritik sorulara yanıt arandığını bildirdi. Soruşturmanın merkezinde pazarın en büyük küresel alıcısı ile yerel ve orta ölçekli tüccarlar arasında alım fiyatlarını sistematik olarak düşürmeye yönelik bir bağ bulunup bulunmadığı konusu duruyor. Yerel aracıların yönlendirmeyle çiftçiyi ucuza ürün satmaya zorlayıp zorlamadığı ve serbest rekabet etmesi gereken şirketlerin el altından anlaşarak üreticiyi çaresiz bırakan tek bir düşük fiyat dayatıp dayatmadığı araştırılıyor.

Soruşturmanın üretici ve piyasa yansımaları

Fındık üreticileri açısından hayati önem taşıyan bu yasal süreç, tarladaki emeğin gerçek karşılığını bulması hedefiyle yürütülüyor. Sektörde uzun süredir dile getirilen tekelleşme ve fiyat baskılama iddialarının somut delillerle ortaya konulması, Karadeniz Bölgesi'ndeki yüz binlerce fındık çiftçisinin gelir güvencesini doğrudan etkileyecek. Denetimlerin sonucunda rekabet ihlali tespit edilirse ilgili şirketlere yüksek idari para cezaları uygulanabilecek. Piyasa uzmanlarına göre şeffaf bir alım mekanizmasının kurulması, yerli üreticinin küresel tüccarlar karşısındaki pazarlık gücünü yeniden tesis edebilir.

English