Bakan Yumaklı tarım ve gıdada yeni dönemin yol haritasını açıkladı

6 Kasım 2026 · Ekotürk

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, gıdada tağşiş denetimleri, üretim planlaması ve 66 yılın yağış rekoruna dair verileri İstanbul'da açıkladı.

Gıda güvenliğinde tavizsiz denetim dönemi

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, İstanbul'da basın mensuplarıyla bir araya geldiği değerlendirme toplantısında gıda sektöründe taklit ve tağşişe kesinlikle geçit verilmeyeceğini duyurdu. Tüketiciye sunulan nihai ürünlerin etiket üzerinde yer alan teknik bilgilerle eksiksiz uyuşması mecburiyetine işaret eden Yumaklı, yasal mevzuatı çiğneyen gıda işletmelerine yönelik cezai müeyyidelerin kararlılıkla tatbik edildiğini dile getirdi. Standart dışı üretildiği belirlenen gıdaların vakit kaybetmeksizin piyasadan toplatıldığını kaydeden Bakan, firmanın piyasadaki ölçeğine yahut marka değerine bakılmaksızın ifşa listelerinin şeffaf biçimde kamuoyuyla paylaşılacağını ifade etti.

Pestisit kullanımında Avrupa Birliği ile kıyaslama

Küresel gıda güvenilirliği normları çerçevesinde Avrupa Birliği makamlarıyla teknik temasların sürdüğünü anlatan Bakan Yumaklı, son üç yıllık zaman diliminde Türkiye menşeli Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) bildirimlerinin yüzde 74 düzeyinde düşüş kaydettiğini aktardı. Bakanlığın resmi kayıtlarına göre Avrupa Birliği üyesi ülkelerde hektar başına ortalama 3,2 kilogram zirai ilaç kullanılırken, Türkiye genelinde bu tüketim miktarı hektar başına 2,3 kilogram seviyesinde gerçekleşti. Kimyasal kalıntı riskini minimuma indirmek amacıyla sahada biyolojik ve biyoteknik mücadele uygulamalarının yaygınlaştırıldığını belirten Yumaklı, çiftçilerin sürdürülebilir ve çevre dostu üretim pratiklerine sistematik olarak yönlendirildiğini açıkladı.

Üretim planlaması tüm ürünlere yayılıyor

Gıda arz emniyetini yapısal güvenceye kavuşturmak gayesiyle 2023 yılında yürürlüğe konulan tarımsal üretim planlamasının tatbikat sahası kademeli olarak genişletiliyor. Bakan Yumaklı, uygulama sürecinin başlangıç aşamasında stratejik ürün gruplarına öncelik verildiğini ve eğim oranı yüzde 6 sınırının altında kalan birinci sınıf tarım arazilerinde yeni meyve bahçesi kurulumuna kısıtlama getirildiğini anımsattı. Söz konusu sistemin gelecek dönemde tarımsal desenin tamamını kapsayacak şekilde genişletileceğini duyuran Yumaklı, üreticileri plansız ekimden kaynaklanan arz fazlası ve sert fiyat dalgalanmalarından korumayı amaçlayan uluslararası standartta bir planlama altyapısı kurduklarını bildirdi.

Türkiye genelinde 66 yılın yağış rekoru

Ülke çapında 1 Ekim 2025 ile 30 Eylül 2026 tarihlerini içine alan su yılı verilerini kamuoyuyla paylaşan İbrahim Yumaklı, son 66 yıllık dönemin en yüksek yağış hacmine erişildiğini bildirdi. Bahse konu su yılında ülke genelinde metrekareye ortalama 741,6 milimetre yağış düşerken, 573,4 milimetre olan uzun yıllar ortalaması yaklaşık yüzde 30 oranında aşıldı. Bir önceki su yılı istatistiklerine kıyasla metrekare bazında yüzde 76 oranında artış görüldüğünü bildiren Bakanlık, taşkın risklerini önceden saptayabilmek amacıyla nehir debilerini 72 saat öncesinden hesaplayan erken uyarı sisteminin devrede olduğunu belirtti.

Hayvancılıkta sürü kalitesi ve şap mücadelesi

Hayvancılık Yol Haritası kapsamında hayata geçirilen yapısal adımların somut çıktılar üretmeye başladığını kaydeden Yumaklı, hayvancılık politikalarında salt hayvan mevcudunu büyütmeyi değil, damızlık sürü kalitesini ve genetik ıslahı geliştirmeyi hedeflediklerini söyledi. Bulaşıcı hayvan hastalıklarıyla kesintisiz mücadelenin ana ekseni teşkil ettiğini belirten Yumaklı, 2025 senesinde ortaya çıkan agresif şap hastalığı dalgasının uygulanan bölgesel karantina ve yoğun aşılama takvimi sayesinde dört ay gibi kısa bir sürede kontrol altına alındığını ve sürecin uluslararası sağlık kuruluşlarınca takdir edildiğini aktardı.

Hastalıktan ari çiftliklere dört kat destek

Bakanlık, sağlıklı damızlık popülasyonunu artırmak gayesiyle yurt genelindeki hastalıktan ari hayvancılık işletmelerine dönük denetim mekanizmalarını sıkılaştırdı. Belirlenen hijyen ve biyogüvenlik parametrelerini eksiksiz sağlayan tesislerin tescillendiğini kaydeden Yumaklı, ari statüsü kazanan çiftliklere standart hayvancılık işletmelerine nazaran dört kat daha yüksek hayvancılık desteği ödendiğini dile getirdi. Yapılan periyodik kontrollerde sağlık şartlarını kaybeden işletmelerin sertifikalarının derhal iptal edildiğini ifade eden Bakan, mevzuattan taviz verilmeyeceğini ve yüksek hijyen şartlarına haiz işletmelerin sektördeki pazar payının genişleyeceğini vurguladı.

Fındık alımlarında TMO fiyat politikası korundu

Karadeniz Bölgesi ekonomisinin omurgasını oluşturan fındık piyasasındaki hareketliliği yakından izlediklerini belirten Yumaklı, Toprak Mahsulleri Ofisinin (TMO) duyurulan taban fiyat bareminden müdahale alımlarını planlandığı şekilde sürdürdüğünü söyledi. Serbest piyasanın muhtelif noktalarında gözlenen düşük fiyat seviyelerinin randıman ve ürün kalitesindeki bölgesel sapmalardan kaynaklandığına dikkat çeken Yumaklı, mevzuatta ilan edilen kalite kriterlerini taşıyan her üreticinin mahsulünün kurumca satın alındığını ve TMO'nun üretici gelirlerini koruyan piyasa regülasyon görevini yerine getirdiğini bildirdi.

Karadeniz güvenlik riskleri meyve ihracatını zorluyor

Bölgesel çatışmaların dış ticaret rotalarına yansımalarına değinen Bakan Yumaklı, Karadeniz havzasındaki deniz taşımacılığı gerilimlerinin özellikle yaş meyve ve sebze ihracatçıları açısından lojistik engeller oluşturduğunu kaydetti. Ülke genelinde mevcut hasat döneminde tarımsal rekoltenin güçlü seyrettiğini belirten Yumaklı, iç piyasadaki üretim bereketinin ihracat pazarlarına sağlıklı transferi amacıyla Ticaret Bakanlığı ile koordineli çalışma yürüttüklerini aktardı. Deniz yolu navlun maliyetleri ve güzergâh aksaklıklarının aşılması gayesiyle çevre ülkelerle diplomatik temasların sürdürüldüğünü bildirdi.

Teknoloji odaklı orman yangını yönetimi ve İHA'lar

Orman varlıklarının korunması sahasında ileri teknolojik donanımlara ağırlık verildiğini belirten Bakan Yumaklı, yapay zekâ tabanlı çalışan Karar Destek Sistemi ile yangın ihtimallerinin bir hafta öncesinden modellendiğini söyledi. Savunma sanayii paydaşlarıyla koordineli biçimde yangın söndürme amaçlı insansız hava araçlarının geliştirildiğini dile getiren Yumaklı, orman yangınlarının yüzde 3'lük bölümünün kasti eylemlerden kaynaklandığını ve sorumlulardan söndürme maliyetlerinin tahsil edildiğini açıkladı. Yumaklı, Bayraktar TB2 insansız hava araçlarıyla gözetleme desteği sağlayan Baykar yönetimine de teşekkürlerini iletti.

English