Kars Boğatepe köyünde yıllık 500 ton gravyer üretiliyor

28 Eylül 2026 · Tarım TV

Kars'ın 2 bin 800 metreyi aşan yaylalarındaki zengin bitki örtüsüyle beslenen hayvanlardan elde edilen sütler, Boğatepe köyündeki mandıralarda yıllık 500 tona ulaşan tescilli Kars gravyerine dönüşüyor.

Kars'ın merkeze bağlı Boğatepe köyünde üreticiler, sabahın erken saatlerinde büyükbaş hayvanlarını 2 bin 400 ile 2 bin 840 metre rakımlı yaylalara çıkarıyor. Kekik ve zengin bitki örtüsüyle kaplı meralarda otlayan ineklerden sağılan doğal ve katkısız sütler, coğrafi işaretli Kars gravyerinin temel hammaddesini oluşturuyor. Cumhuriyet'in ilk yıllarından bu yana aralıksız devam eden bu gelenek, modern mandıralarla birleşerek kalitesini koruyor. Mera hayvancılığı sayesinde elde edilen yüksek vasıflı sütler, doğrudan üretim tesislerine ulaştırılarak tescilli peynire dönüştürülüyor.

Kars florasında yaklaşık bin 800 doğal çiçekli bitki türü yer alırken, bunların 100'e yakınını bölgeye özgü endemik türler oluşturuyor. Peynir üretiminin merkezi olan Boğatepe ve çevresinde ise 600 ila 650 farklı bitki çeşidi bulunuyor. Üretimde kullanılan sütün biyolojik zenginliğine dikkat çeken Boğatepe Çevre ve Yaşam Derneği Başkanı İlhan Koçulu şu değerlendirmede bulundu:

Mandıralara getirilen taze sütler dev kazanlarda parçacıklar haline gelene kadar titizlikle pişiriliyor. Pişirilen peynir parçacıkları ince süzgeçli poşetlere alınarak fazla suyundan arındırılıyor ve özel kalıplara basılıyor. Ağırlık altında birkaç gün preslenen peynir kütleleri dinlendirilmek üzere serin odalara aktarılıyor. Serin odada 2-3 gün bekletildikten sonra yüzeyinin sertleşmesi amacıyla tuzlu suya bırakılan ürünler, sıcak dinlendirme odasının ardından olgunlaşma sürecini tamamlamak üzere soğuk depolara alınıyor.

Köydeki mandıralar arasında süregelen dayanışma ve kalite odaklı tatlı rekabet üretimi her geçen gün güçlendiriyor. Köydeki sektörel yapıyı ve üretim hacmini aktaran Boğatepe Çevre ve Yaşam Derneği Başkanı İlhan Koçulu şunları ifade etti:

Gravyerin tarihsel olarak en dayanıklı süt ürünlerinden biri olduğunu belirten Boğatepe Çevre ve Yaşam Derneği Başkanı İlhan Koçulu, ürünün uzun raf ömrünü şu sözlerle anlattı:

13. yüzyıldan bu yana korunan üretim tekniklerinin yaşatıldığı Boğatepe'de üretilen gravyer, hem iç pazarda hem de uluslararası alanda yoğun talep görüyor. Yüksek yaylalardaki zengin bitki örtüsünün süt yağına ve proteinine kattığı değer, Kars gravyerini dünya standartlarında bir ürün haline getiriyor. Beş mandırada yürütülen disiplinli üretim, kırsal kalkınmaya ve yerel hayvancılığın sürdürülebilirliğine doğrudan katkı sunmaya devam ediyor. Katkısız yapısı ve besleyici özellikleriyle gravyer, bölgenin en stratejik tarımsal katma değerlerinden biri olmayı sürdürüyor.

English