Fındık pazarında altı büyük şirkete rekabet soruşturması

1 Kasım 2026 · AA Tarım & Ekonomi

Rekabet Kurumu, fındık alım pazarındaki fiyat baskısı ve ortak fiyat belirleme şüpheleri üzerine sektörün önde gelen 6 büyük şirketi hakkında resmi soruşturma başlattı.

Fındık Pazarında Yeni Soruşturma Dalgası

Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, fındık alım-satım pazarında faaliyet gösteren önemli aktörlere yönelik kapsamlı bir denetim sürecinin başlatıldığını kamuoyuna duyurdu. Kurum uzmanları tarafından yürütülen saha çalışmaları ve ön araştırmalar neticesinde, fındık sektörünün önde gelen 6 büyük teşebbüsü hakkında ciddi rekabet ihlali şüphesiyle 22 Ekim tarihinde resmi bir soruşturma açılması kararlaştırıldı.

Söz konusu adli ve idari sürecin detaylarını paylaşan Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle şu ifadeleri kullandı:

"Fındık alım-satım pazarının önde gelen 6 büyük teşebbüsü hakkında ciddi rekabet ihlali şüphesiyle 22 Ekim'de soruşturma açtık."

Pazardaki rekabet koşullarının ve piyasa dengelerinin kurum tarafından anbean yakından izlendiğini dile getiren Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, denetimlerin kapsamının genişleyebileceğini belirterek şöyle devam etti:

"İncelemelerimiz sürecinde çiftçimizi mağdur eden, rekabeti ihlal eden ilave teşebbüsler tespit etmemiz durumunda onları da tereddütsüz soruşturmaya dahil edeceğiz."

Fındığın Stratejik ve Sosyal Önemi

Türkiye'nin küresel ölçekte dünya fındık üretiminin yaklaşık yüzde 70'ini tek başına karşıladığına işaret eden Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, bu stratejik tarım ürününün sadece ekonomik bir ihracat kalemi olmadığını, aynı zamanda bölge halkı açısından vazgeçilmez bir sosyal yapı taşı niteliği taşıdığını ifade etti.

Karadeniz Bölgesi genelinde fındık tarımıyla geçinen üretici ailelerin zorlu çalışma koşullarına dikkat çeken Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, değerlendirmesinde şu sözlere yer verdi:

"Başta Ordu, Giresun, Trabzon ve Düzce olmak üzere Karadeniz'in sarp yamaçlarında, yağmurda çamurda binbir güçlükle bahçesine bakan 400 bin civarında ailemiz geçimini doğrudan bu üründen sağlıyor. Fındık, o ailelerimizin evindeki ekmek, çocuklarının okul harçlığı ve bir yıllık umudu demektir. Dolayısıyla fındık, ekonomik boyutunun ötesinde sosyal ve insani boyutuyla da bizim kırmızı çizgimizdir."

Kurum Başkanı Küle, piyasada adil rekabet koşullarını eksiksiz biçimde korumak ve haksız ticari uygulamaların önüne geçebilmek adına sahada aralıksız olarak geniş kapsamlı denetimler gerçekleştirdiklerini bildirdi.

Ferrero Taahhütleri ve Sıkı Takip

Fındık piyasasındaki en büyük alıcı pozisyonunda yer alan Ferrero şirketine dönük olarak 2023 ve 2024 yıllarında hassasiyetle yürütülen soruşturma sürecini anımsatan Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, küresel firmanın sunduğu taahhüt mekanizmalarına değindi.

Soruşturma sürecinde alınan yapısal kararlara ilişkin konuşan Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle şu değerlendirmeyi yaptı:

"Bu soruşturmada Ferrero'nun pazardaki davranışlarını en ince ayrıntısına kadar inceledik. Soruşturma sürecinde, pazarda hakim durumda bulunduğu değerlendirilen Ferrero bir taahhüt başvurusunda bulundu. Rekabet Kurulu olarak söz konusu taahhütlerin pazardaki mevcut rekabetçi endişeleri gidereceği sonucuna ulaştık."

İtalyan menşeli firmanın 2024, 2025 ve 2026 hasat sezonlarını doğrudan kapsayan bağlayıcı yükümlülüklerine dikkat çeken Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, denetimlerin kararlılıkla sürdüğünü belirterek şunları kaydetti:

"O günden bugüne Ferrero'nun tüm adımlarını ve taahhütlere uyup uymadığını anbean izliyoruz. Üreticimizin içinin rahat olması adına bir kez daha altını çizmek isterim. Ferrero'nun taahhütlere uymadığını veya taahhütleri dolanmaya çalışarak çiftçimizi mağdur ettiğini tespit etmemiz durumunda, şirkete çok ağır idari para cezası verilmesi gündeme gelecektir."

Geçmiş Dönem Cezaları ve Denetimler

Tedarik zincirindeki yapısal bozulmaları gidermek amacıyla düzenleyici kurum olarak son derece proaktif bir yaklaşım sergilediklerini aktaran Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle şöyle konuştu:

"Çiftçimizin aleyhine gelişen rekabet sorunlarına karşı anında resen incelemeler başlattık."

Rekabet Kurumu verilerine göre, 2024 yılı içerisinde firmaların kendi aralarında anlaşarak fındık alım satım fiyatlarını yapay biçimde belirledikleri tespit edildi ve bu kapsamda cezai müeyyideler uygulandı. Yürütülen uzlaşma süreçleri neticesinde Trabzon'da faaliyet yürüten 21 teşebbüse ve Düzce'de yerleşik bulunan 10 teşebbüse idari para cezası kesildi.

Bu yılın hasat sezonuyla birlikte eylül ayında yeni bir ön araştırma başlattıklarını belirten Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, bölgedeki saha operasyonlarını şu sözlerle aktardı:

"Karadeniz'in batısından doğusuna kadar bölgede faaliyet gösteren başlıca teşebbüslerde kapsamlı yerinde incelemeler gerçekleştirdik. Elde ettiğimiz bilgi ve belgeler neticesinde, fındık alım-satım pazarının önde gelen 6 büyük teşebbüsü hakkında ciddi rekabet ihlali şüphesiyle 22 Ekim'de soruşturma açtık."

Fiyat Baskısına Karşı İki Kritik Şüphe

Yürütülen bu kapsamlı soruşturmanın Karadenizli fındık üreticisinin gelirlerini doğrudan etkileyen iki temel şüphe üzerine inşa edildiğini vurgulayan Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, odaklandıkları konuları şu sözlerle açıkladı:

"Soruşturmada, şu sorulara net cevaplar arıyoruz. Birincisi, 'Pazarın en büyük alıcısı ile sahadaki yerel ve orta ölçekli alıcılar arasında fiyatları düşürmeye yönelik bir bağlantı var mı?' Yani yerel alıcılar, büyük alıcının kontrolü ve yönlendirmesiyle fiyatları baskılayıp üreticiyi ucuza satış yapmaya mı zorluyor? İkincisi, 'Pazarda birbiriyle rekabet etmesi gereken alıcılar, el altından anlaşarak ortak fiyat mı belirliyor?' Yani çiftçimiz ürününü satmak için hangi kapıya giderse gitsin, önceden kararlaştırılmış aynı düşük fiyatla karşılaşıp çaresiz mi bırakılıyor? Açtığımız bu soruşturmadan temel beklentimiz, fındık fiyatlarının masa başındaki anlaşmalarla değil, piyasanın kendi doğal akışı içinde, adil ve serbest rekabet ortamında oluşmasını sağlamaktır."

Üretici Emeğini Koruma Kararlılığı

Fındık üreticisinin alın terinin karşılığını tam olarak alabilmesi için kurumun elindeki tüm yasal yaptırım yetkilerini sonuna kadar kullanacaklarını dile getiren Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, piyasa dengelerini yapay yollarla bozmak isteyen aktörlere izin vermeyeceklerini ifade etti.

Üreticilerin haklarını koruma noktasındaki tavizsiz duruşlarını özetleyen Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

"Alım yaptıkları fındığın fiyatlarını suni şekilde düşürmek isteyen, ürünü daha ucuza satın almayı hedefleyen ve bunun için rekabeti ihlal etmeyi göze alan kim varsa karşısında bizi bulacaktır. Açtığımız soruşturmayı bu kararlı iradeyle yürüteceğiz. Açıkça söylüyorum, incelemelerimiz sürecinde çiftçimizi mağdur eden, rekabeti ihlal eden ilave teşebbüsler tespit etmemiz durumunda onları da tereddütsüz soruşturmaya dahil edeceğiz. Değerli üreticimizin emeğinin karşılığını bulması için sektörü sıkı bir şekilde takip etmeye ve sonuna kadar çalışmaya devam edeceğiz."

English