Bakanlık et ürünlerinde standartları yeniden belirledi

16 Eylül 2026 · 24saatgazetesi.com

Tarım ve Orman Bakanlığı, et ve et ürünlerine yönelik tebliği yenileyerek dönerden sucuğa, kıymadan köfteye kadar tüm üretim ve etiketleme kriterlerini baştan sona değiştirdi.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği, Resmî Gazete’nin 33372 sayılı nüshasında yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. Çiğ et, kıyma, hazırlanmış et karışımları ile işlenmiş et ürünlerinin üretim ve piyasaya arz kriterlerini baştan sona güncelleyen mevzuatla birlikte 29 Ocak 2019 tarihli eski tebliğ yürürlükten kaldırıldı. Yeni düzenleme kapsamında faaliyet gösteren mevcut gıda işletmelerine kriterlere uyum sağlamaları adına 31 Mart 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanındı. Bakanlığın yayımladığı düzenlemeye göre bu tarihten önce üretilmiş ürünlerin ise raf ömrü sonuna kadar satışta kalabileceği açıklandı.

Kırmızı et ve kanatlı etinden üretilen döner çeşitlerinin yaprak ve kıyma dengesi Bakanlıkça yeniden sınıflandırıldı. Kırmızı et dönerinde kıyma dönerin en çok yüzde 90 kıyma ve en az yüzde 10 yaprak etten, yaprak-kıyma dönerin ise en az yüzde 60 yaprak et ve en çok yüzde 40 kıymadan oluşması zorunlu kılındı. Çiğ kırmızı et dönerinde yağ oranı kütlece en çok yüzde 25, tuz oranı en çok yüzde 2 ve protein oranı en az yüzde 12 olarak tescillendi. Kanatlı dönerinde yağ oranı en çok yüzde 15, protein ise en az yüzde 14 olurken, tezgâha takılan çiğ dönerin satış süresi pişirme başladığı andan itibaren 12 saatle sınırlandırıldı.

Kıymadan üretilen köfte ve burger türü kırmızı et karışımlarında et proteini en az yüzde 10, yağ kütlece en çok yüzde 25 ve tuz oranı en çok yüzde 2 seviyesine bağlandı. Kanatlı köftelerinde ise yağ oranı en çok yüzde 15, kolajen bağ doku proteini oranı ise en çok yüzde 10 olarak belirlendi. Perakende kasap ve marketlerde kıyma, kanatlı kıyma ve et karışımlarının önceden çekilip bekletilmesi yasaklanarak sadece tüketici talebi doğrultusunda anlık hazırlanması şart koşuldu. Perakende tezgâhlarda yalnızca günlük pişmemiş köfte ile Kilis tava ve kâğıt kebabı gibi yöresel ürünlerin günlük hazırlanmasına izin verildi.

Fermente sucukta toplam et proteini en az yüzde 15 ve pH en yüksek 5.4; ısıl işlem görmüş sucukta ise protein en az yüzde 13 ve pH en çok 5.6 olarak sınırlandırıldı. Pastırmada nem oranı en çok yüzde 50, tuz kuru maddede en çok yüzde 10; kavurmada ise nem en çok yüzde 45, tuz en çok yüzde 3 ve yağ oranı en çok yüzde 30 olarak tayin edildi. Tebliğ kapsamındaki ürünlerin tamamında et aroması veren aroma vericilerin kullanımı yasaklandı. Sucuk, pastırma, kavurma ve dönerde tütsü aroması ile diyet lifi kullanımı menedilirken kavurmaya hiçbir gıda katkı maddesi katılamayacağı hükme bağlandı.

Yeni düzenlemeyle birlikte hiçbir et ürününde mekanik ayrılmış kırmızı et kullanımına izin verilmeyeceği kesinleştirildi. Mekanik ayrılmış kanatlı eti kullanımı yalnızca sosis ve salam gibi kanatlı emülsifiye et ürünleriyle sınırlandırılırken bu ürünlerde kalsiyum miktarının 750 mg/kg seviyesini aşamayacağı duyuruldu. Dilli salamda dil ve emülsifiye ürünlerde mevzuata uygun baş eti haricinde sucuk, pastırma, kavurma, köfte ve döner gibi temel ürünlere hiçbir biçimde sakatat karıştırılamayacak. Farklı hayvan türlerine ait karkas etlerinin birbirine karıştırılmasına getirilen kesin yasak da yürürlüğe girdi.

Tüketiciyi yanıltıcı tanıtımların önlenmesi amacıyla marka adları dahil olmak üzere etiketlerde '%100', '%100 Dana eti' veya '%100 Göğüs eti' gibi ibare ve logoların kullanımı tamamen yasaklandı. Kıyma ambalajlarında yağ ve kolajen oranlarının ürün adının en az 3'te 2'si büyüklüğünde yazılması zorunlu hale getirildi. Çiğ kanatlı eti ambalajlarında 'Pişirme sırasında merkezi sıcaklık en az 72 °C’ye ulaşmalıdır' uyarısı mecbur tutulurken, emülsifiye ürünlerde baş eti veya mekanik ayrılmış kanatlı eti kullanılması durumunda bunun etikette açıkça ve belirlenen puntoda beyan edilmesi şart koşuldu.

English