Edirne'de çeltik üreticisi artan maliyetlerle zarar ediyor
· Tarım Pusulası
Edirne'de başlayan çeltik hasadında yükselen girdi maliyetleri ve gerileyen alım fiyatları üreticiyi kilogram başına yaklaşık 20 lira zarara uğrattı.
Edirne’de başlayan çeltik hasadında üreticiler, artan girdi maliyetleri ve gerileyen alım fiyatları nedeniyle ciddi bir mali krizle karşı karşıya kaldı. Trakya Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Okan Gaytancıoğlu, üreticilerle birlikte tarlada yaptığı değerlendirmede geçen yıl tonu 42 bin liradan alıcı bulan çeltiğin bu yıl 36 bin liraya gerilediğini belirtti. Ziraat odaları ve Çeltik Üreticileri Birliği hesaplamalarına göre dekar başına üretim maliyeti 38-40 bin lirayı bulurken, 800 kilogramlık verim üzerinden kilogram maliyeti yaklaşık 47 liraya ulaşıyor. Genç bir çiftçi ürünün satış fiyatını şu sözlerle aktardı:
Çiftçinin bu ifadesine karşılık Gaytancıoğlu, üreticinin kilogram başına yaklaşık 20 lira zarar ettiğini vurguladı.
Üretim sürecindeki temel girdilerin hızla yükseldiğine dikkat çeken Gaytancıoğlu, maliyet hesaplarının yapıldığı dönemde 60 lira seviyesinde olan mazotun litre fiyatının bugün 95 liraya dayandığını açıkladı. Elektrik, ilaç, tohum ve işçilik harcamalarının katlanması karşısında çaresiz kalan çeltik üreticisi içinde bulunduğu durumu şu sözlerle özetledi:
Yerli üreticinin artan giderler karşısında ezildiğini belirten Prof. Dr. Okan Gaytancıoğlu, 2026 yılının ilk 6 ayında Çin, Hindistan ve Tayland’dan yapılan çeltik ithalatına 100 milyon dolar ödendiğini hatırlatarak dış alım politikasının üretici üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekti.
Üreticinin tarlada kalabilmesi ve maliyetlerini karşılayabilmesi için kilogram satış fiyatının en az 55 lira seviyesinde olması gerektiğini savunan Gaytancıoğlu, regülasyon kurumlarını acil müdahaleye davet etti. Trakya Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Okan Gaytancıoğlu piyasadaki zarara işaret ederek şu çağrıda bulundu:
Edirne'nin Türkiye çeltik üretimindeki kritik rolüne işaret eden Okan Gaytancıoğlu, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın bölge ziyaretinde üreticilerin beklentilerini karşılayacak adımların atılmasını ve yerli üretimin etkin şekilde korunmasını talep etti.
| Değer | Dönem | Ölçüm |
|---|---|---|
| 42000 TL/ton | Geçen yıl | Geçen yılki satış fiyatı |
| 36000 TL/ton | Cari sezon | Bu yılki satış fiyatı |
| 40000 TL/dekar | Cari sezon | Dekar başına maliyet |
| 800 kg | — | Dekar başına ortalama verim |
| 47 TL/kg | Cari sezon | Kilogram başına üretim maliyeti |
| 55 TL/kg | Cari sezon | Talep edilen asgari satış fiyatı |
| 95 TL/litre | Cari dönem | Mevcut mazot litre fiyatı |
| 60 TL/litre | Maliyet hesabı dönemi | Eski mazot litre fiyatı |
| 100 milyon $ | 2026 ilk 6 ay | Çeltik ithalatı tutarı |