Zeytine 20 zeytinyağına 50 lira prim teklifi

2 Kasım 2026 · Tarım Pusulası

Balıkesir Edremit'te üreticilerle bir araya gelen Özgür Özel, artan maliyetler ve gerileyen alım fiyatları karşısında dane zeytine 20 lira, zeytinyağına ise 50 lira doğrudan prim desteği verilmesi çağrısında bulundu.

Edremit Havzasında Üreticinin Maliyet Çıkmazı

Balıkesir’in Edremit ilçesine bağlı Zeytinli Mahallesi’nde üreticilerle bir araya gelen Özgür Özel, zeytin sektörünün içinde bulunduğu derin ekonomik darboğazı yerinde inceledi. Hasat döneminde çiftçilerin bahçesini bırakıp sorunlarını anlatmak zorunda kalmasının krizin boyutunu kanıtladığını belirten Özel, toplama, nakliye ve sıkım masraflarının karşılanamaz seviyelere ulaştığını kaydetti. Bölgedeki birçok çiftçinin masrafları karşılayamadığı için ürününü dalında terk etmek zorunda kaldığı açıklandı.

Girdi Maliyetleri ve Düşen Fiyatlar

Üretim girdileri ile serbest piyasa alım fiyatları arasındaki makas üreticinin aleyhine hızla açılıyor. Özgür Özel tarafından paylaşılan verilere göre, sofralık iri yeşil zeytinin kilogram maliyeti bu yıl 75 liraya ulaşmasına rağmen tüccar alımları 40 ila 50 lira bandına geriledi. Zeytinyağında ise 280 liralık maliyete karşılık alımların 220 liraya kadar düştüğü bildirildi. Mazot maliyetleri tırmanırken ürün değerinin gerilemesi çiftçiyi doğrudan zarara sürüklüyor.

Zeytin ve Yağda Prim Önerisi

Üreticinin uğradığı maddi kaybın telafi edilmesi amacıyla meclis bütçe görüşmelerinde gündeme getirilecek acil bir destek paketi duyuruldu. Özgür Özel, dane zeytin için kilogram başına 20 lira, zeytinyağı için ise litre başına 50 lira doğrudan nakdi prim desteği verilmesini teklif etti. Bu desteklerin üreticinin borç sarmalından kurtulması ve ağacına sahip çıkabilmesi adına hayati önemde olduğu ve bütçeden doğrudan aktarılması gerektiği vurgulandı.

Kamusal Alım Garantisi ve Stok

Tarımda öngörülebilirliğin sağlanması için kamu-özel iş birliklerindeki garanti modelinin çiftçiye uyarlanması hedefleniyor. Altyapı projelerindeki gelir güvencelerini hatırlatan Siyasetçi Özgür Özel şu ifadeleri kullandı:

"YENİ Parti’nin kuracağı iktidarda zengini bilmem ama üreticiye geçim garantisi olacak"

Yüksek rekolte sezonlarında piyasa fazlasının devlet tarafından alınıp stoklanacağı, düşük verimli yıllarda ise bu stoklarla ihracat taahhütlerinin korunarak pazar kaybının tamamen önleneceği taahhüt edildi.

Maliyete Dayalı Yeni Taban Fiyat

Zeytin ve zeytinyağının resmen stratejik ürün kapsamına alınarak maliyet odaklı bir taban fiyat rejimine geçirileceği açıklandı. Özgür Özel, hesaplamalara tarım makinelerinin amortismanı ile traktör lastiği masraflarının dahi dahil edileceğini, reel maliyetin üzerine insanca yaşam kâr payı konulacağını bildirdi. Belirlenen bu yasal taban fiyatın altında alım gerçekleştiren tüccarlara ağır yaptırımlar uygulanacağı, ortalama verimde üretim yapan hiçbir çiftçinin zarar ettirilmeyeceği açıklandı.

Küresel Pazar Payı ve İhracat

Türkiye’nin üretim hacmine rağmen uluslararası pazarlamada geride kaldığı somut verilerle ortaya konuldu. Özgür Özel, Tunus’un ürettiği zeytinyağının yüzde 80’ini ihraç ettiğini, Türkiye’de ise bu oranın yalnızca yüzde 10 düzeyinde sıkıştığını aktardı. ABD Başkanı Donald Trump döneminde Türk zeytinyağına uygulanan yüzde 12,5 ek verginin dış satımı zorlaştırdığını belirten Özel, İtalya’nın dökme alıp markalaştığı düzen yerine Avrupa Birliği Gümrük Birliği güncellemesiyle katma değerli ihracat hedeflendiğini aktardı.

Hasatta Kadın Emeği ve Güvence

Zeytin tarımının omurgasını oluşturan kadın iş gücünün çalışma şartları ve sosyal hakları toplantının ana gündem maddelerinden biri oldu. Kadın ile erkek işçiler arasında süregelen yevmiye eşitsizliğinin kabul edilemez olduğunu vurgulayan Özel, tarımda çalışan kadınlara doğrudan prim desteği verileceğini söyledi. Tarlada çalışamayan ve evde bakım yükümlülüğü bulunan kırsaldaki kadınların da sigorta ve emeklilik kapsamına dahil edileceği ifade edildi.

English