Güneydoğu Anadolu'nun pamuk modeli COP31 zirvesine taşınıyor

5 Kasım 2026 · AA Tarım & Ekonomi

Güneydoğu Anadolu'da 500 bin dekarda uygulanan İyi Pamuk Projesi verileri Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı COP31 zirvesinde dünya vitrinine çıkacak.

İyi pamuk modeli küresel vitrine çıkıyor

Türkiye'nin toplam pamuk arzının yarısından fazlasını karşılayan Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yürütülen sürdürülebilir tarım çalışmaları küresel sahneye taşınıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bağlı GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı koordinasyonunda, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) işbirliğiyle sürdürülen İyi Pamuk Projesi, Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) organizasyonunda dünyaya tanıtılacak. Uygulama sayesinde bölgedeki üretim süreçlerinin uluslararası standartlara kavuşması ve çevreye duyarlı üretim biçimlerinin küresel kamuoyuna aktarılması planlanıyor.

Girdi tasarrufu ve verim artışı verileri

Son 5 yıllık süreçte hayata geçirilen proje, bölge tarımında girdi maliyetlerini azaltırken üretim kalitesini yukarı çekmeyi başardı. GAP Bölge Kalkınma İdaresi tarafından açıklanan proje verilerine göre, uygulanan modern yetiştiricilik prensipleri sayesinde tarlalardaki gübre kullanımında yaklaşık yüzde 30 oranında belirgin bir tasarruf sağlandı. Su kaynaklarının korunması noktasında da kritik bir kazanım elde edilerek sulamada yüzde 45 düzeyinde tasarrufa ulaşıldı. Girdi miktarlarının önemli ölçüde aşağı çekilmesine rağmen, sahadaki rekolte ve ürün performansında yüzde 20 oranında net verim artışı kaydedildi.

Kaynak verimliliği ve saha desteği çalışmaları

Üretim sürecinde ziraat mühendisleri, tarım danışmanları ve saha kontrol elemanları üreticilere doğrudan teknik rehberlik sağlıyor. Sahada uluslararası katı kriterlerin benimsendiğini belirten GAP BKİ Başkanı Hasan Maral şu değerlendirmelerde bulundu:

"GAP Bölge Kalkınma İdaresi olarak 2017 yılından bu yana entegre kaynak verimliliği adı altında çatı bir program uyguluyoruz. Amacımız, bölgede yoğun bir şekilde üretilen tarım ürünlerinin katma değerinin artırılması, aynı zamanda da girdilerin düşürülmesini içeriyor. Ülkemizin en önemli pamuk üretim merkezlerinden biri olan Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde 'iyi pamuğu' biz odağımıza aldık. Dünyada uluslararası standardı var. Bu standardın da katı kriterleri var. Biz son 5 yıllık periyotta başarılı bir şekilde bölgemizde bu standardı yaygınlaştırmaya başladık."

Genişleyen üretim alanı ve iklim vizyonu

Başta Şanlıurfa ve Diyarbakır ovaları olmak üzere geniş coğrafyaya yayılan proje, iklim krizine karşı tarımsal dayanıklılığı hedefliyor. Projenin ulaştığı boyutlara ve COP31 hedeflerine dikkat çeken GAP BKİ Başkanı Hasan Maral sözlerini şöyle tamamladı:

"Bu çerçevede şu anda Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde 500 bin dekarı aşkın bir alanda iyi pamuk üretimi yapılmaya başlandı. 2 bin 100'den fazla üreticimiz şu anda bölgede iyi pamuk üretimi yapıyor. Bu çok önemli bir gösterge. Tabii bu gelinen aşama ilgili otoritenin de dikkatini çekiyor. Malumunuz bu yıl COP31'in ev sahibi Türkiye olacak. Ülkemizde marka işler de COP31'e taşınacak. Bu doğrultuda yürütmüş olduğumuz iyi pamuk uygulamaları da ses getiren bir proje olması hasebiyle ilgi odağı haline geldi. Projenin başarısı ve elde ettiği neticeler ortada. Biz bu sonuçların COP31 arenasına taşınmasından heyecan duyuyoruz. COP31'de Güneydoğu Anadolu pamuğu, iyi pamuk standartlarında yoğun bir şekilde konuşulacak."

English