Ulan Batur COP17 Zirvesinde Meraların Geleceği Tartışıldı
· GıdaTarım
Ulan Batur'da düzenlenen COP17 Zirvesi'nde, dünya karasal alanının yüzde 40'ını oluşturan meraların bozulması ve restorasyon bütçesindeki yüzde 94'lük finansman açığı masaya yatırıldı.
Ulan Batur'da Kritik Toprak Zirvesi
Moğolistan'ın başkenti Ulan Batur'da 17–28 Ağustos tarihleri arasında "Toprağı İyileştirmek, Umudu Yeşertmek" temasıyla Birleşmiş Milletler Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi COP17 toplantısı gerçekleştirildi. Zirve, 197 taraf ülkenin temsilcilerini, devlet başkanlarını, bakanları ve bilim insanlarını bir araya getirdi. Toplantının açılışında konuşan Kosta Rika eski Devlet Başkanı Carlos Alvarado Quesada, çözümün kaynağına şu sözlerle dikkat çekti:
"içimizde, dışımızda, yanımızda, sende, bende"
Türkiye Pavilyonu'nun da aktif yer aldığı organizasyonda, toprağın geleceği ve kuraklıkla mücadele yöntemleri en üst düzeyde tartışıldı.
Meraların Bozulması ve Finansman Açığı
Zirvede paylaşılan verilere göre, dünya topraklarının yüzde 40'ını oluşturan ve 500 milyon kişinin temel geçim kaynağını teşkil eden meralar ciddi bir bozulma süreci yaşıyor. Bu durum küresel gıda güvenliğini, su kaynaklarını ve ekonomik istikrarı doğrudan tehdit ediyor. Birleşmiş Milletler, konunun önemine dikkat çekmek amacıyla 2026 yılını "Uluslararası Mera ve Pastoralistler Yılı" ilan etti. Mera araştırmacısı Jonathan Davies, yaptığı değerlendirmede meraların kritik rolüne işaret etti:
"meralar yatırım haritasında boş bırakılamaz, çünkü onlar gıda güvencesi demek."
Ancak meraların ıslahı için trilyonlarca dolarlık kaynağa ihtiyaç duyulurken, mevcut küresel finansman gereken bütçenin yalnızca yüzde 6'sını karşılıyor.
İpek Yolu Çoban Kervanı Yolculuğu
UNCCD öncülüğünde hayata geçirilen İpek Yolu Kervanı projesi, Riyad'dan başlayıp yaklaşık 6 bin kilometrelik bir rotayı takip ederek Ulan Batur'a ulaştı. Kervan; Türkiye, Rusya, Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan ve Çin güzergahını izleyerek çobanları, araştırmacıları ve yerel toplulukları buluşturdu. Türkiye'de Antalya ve Erzurum duraklarına uğrayan kervan, Sarıkeçililer gibi kadim göçer toplulukların geleneksel mera yönetimi deneyimlerini zirveye taşıdı. Ayrıca Türkiye'de yakın dönemde FAO Türkiye Temsilcisi Dr. Ayşegül Selışık'ın katılımıyla Kars'ta çoban festivali düzenlendiği hatırlatıldı.
Toprak Restorasyonunda Küresel Farkındalık Adımları
COP17 kapsamında arazi tahribatını önlemek ve kuraklığa dayanıklılığı artırmak amacıyla yenilikçi farkındalık projeleri devreye sokuldu. Paris 2024 Olimpiyatları döneminde başlatılan Sport4Land kampanyasıyla sporcuların toplum üzerindeki etkisinden yararlanılması hedeflendi. Faslı judocu Asmaa Niang gibi uluslararası sporcuların da destek verdiği bu girişimler, toprak restorasyonunun sadece üreticilerin değil toplumun tüm kesimlerinin ortak sorumluluğu olduğunu gösterdi. Zirve boyunca gerçekleştirilen oturumlarda, mera restorasyonunun hızlandırılması için yeni finansman mekanizmalarının kurulması gerektiği vurgulandı.