İspanya rekor rekolteye karşı zeytinyağını piyasadan çekiyor
· Bloomberg HT

İspanya, 1,6 milyon tonluk rekor zeytinyağı rekoltesi ve 357 bin tonluk devir stoku nedeniyle üretici fiyatlarını korumak için ürünü piyasadan çekecek.
Rekolte ve stoklarda tarihi artış
İspanya’nın ana zeytin üretim havzalarında ilkbahar aylarının ılıman ve bol yağışlı geçmesi, ağaçlardaki çiçeklenme ve meyve tutumunu güçlü şekilde destekledi. Özerk bölgelerin rekolte tahminlerine göre ülkenin zeytinyağı üretiminin, 2026/27 sezonunda bir önceki sezona kıyasla yüzde 23 oranında artarak 1 milyon 602 bin 596 tona ulaşması bekleniyor. Gerçekleşmesi durumunda kayıtlardaki en yüksek dördüncü sezon verimi elde edilecek. Üretimdeki bu sıçramaya devreden stoklar da eklendi. İspanya Tarım, Balıkçılık ve Gıda Bakanlığı verilerine göre ülke yeni sezona, önceki sezon başlangıcının yüzde 23,3 üzerinde kalarak 357 bin 40 tonluk devir stokuyla adım attı.

Piyasadan çekme mekanizmasının şartları
Arz fazlasının üretici fiyatlarını aşağı çekmesini engellemek isteyen İspanya Tarım, Balıkçılık ve Gıda Bakanlığı, 30 Ekim tarihinde Resmî Gazete’de fiyat istikrarını hedefleyen bir karar yayımladı. Ülke genelindeki tüm zeytinyağı işleme tesislerini kapsayan düzenlemeyle rekoltenin bir bölümünün sezon sonuna dek piyasa dışında tutulması amaçlanıyor. Belirlenen kurala göre sistemin devreye girmesi iki ana göstergeye dayanıyor. Sezon başı stoku ile tahmini toplam üretimin, önceki altı sezonun aynı hesaplama yöntemine göre belirlenen ortalamasının yüzde 120’sine ulaşması şartı aranıyor.
Fiyat istikrarı için yeni takvim
Söz konusu piyasadan çekilecek zeytinyağı miktarı, her ay sezon başından o tarihe kadar üretilen toplam hacim üzerinden hesaplanacak. Üreticiler bu depolama zorunluluğunu hangi kalite kategorisindeki zeytinyağından karşılayacaklarına doğrudan kendileri karar verecek. İspanya Tarım, Balıkçılık ve Gıda Bakanlığı, 2026/27 sezonu sonuna dek piyasa dışında tutulacak zeytinyağının kesin oranını 15 Kasım tarihinden önce netleştirecek. Depolama sürecinin gidişatına ve piyasa dengelerine göre bu oran esnetilebilecek. Madrid yönetimi bu müdahaleyle üreticinin gelir kaybını önlemeyi planlıyor.
İspanya Zeytinyağı Piyasası Müdahale Göstergeleri
İspanya Tarım, Balıkçılık ve Gıda Bakanlığı
- Üretim artış oranı
- %23
- Stok artış oranı
- %23,3
- Mekanizmayı tetikleyen eşik oranı
- %120