Şeker pancarında hasat öncesi taban fiyat beklentisi arttı

15 Eylül 2026 · Tarım Dünyası

Hasat sezonuna sayılı günler kala şeker pancarı üreticileri ton başına 4 bin lira taban fiyat talep ederken, sektör temsilcileri artan finansman maliyetleri ve yapay tatlandırıcı baskısına karşı köklü çözüm çağrısında bulundu.

Kayseri Şeker tarafından organize edilen PanFest 2026, 1-3 Eylül tarihlerinde "İklim Değişikliği Çağında Stratejik Ürün: Şeker" ana temasıyla açık alanda gerçekleştirildi. Almanya modelindeki gibi geleneksel kapalı alan fuarcılığı yerine fabrikanın arazisinde düzenlenen etkinlik kapsamında tohum, gübre ve zirai ilaç denemeleri parsellerde canlı olarak sergilendi. Üreticiler ürün gelişimini, ekim ve söküm makinelerinin çalışma performansını tarlada yerinde inceleme fırsatı buldu. Agro TV işbirliğiyle canlı yayınlanan organizasyon, şeker pancarı tarımının güncel durumunu ve teknolojik yenilikleri geniş kitlelere ulaştırdı.

Şeker pancarı hasat sezonuna sayılı günler kala üreticiler taban fiyatın açıklanmasını sabırsızlıkla bekliyor. 20 Haziran 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 7584 sayılı Torba Kanun ile pancar ve şeker fiyatının sektör dinamiklerince serbest piyasada belirlenmesi hükme bağlanmış olsa da üretici kamuoyu fiyatın kamu otoritesi tarafından duyurulmasını istiyor. Artan girdi maliyetleri, tarımsal sulama harcamaları, tohum, gübre, mazot ve işçilik masrafları sebebiyle çiftçilerin bu sezon için şekerpancarı alım fiyatı beklentisi ton başına 4 bin lira seviyesindedir.

Türkiye'de şeker pancarı alım fiyatları son yıllarda tarımsal girdi enflasyonuna paralel olarak kademeli artış kaydetti. Pancar taban alım fiyatı 2020 yılında ton başına 336 lira olarak belirlenirken, bu rakam 2021 yılında 420 liraya yükseltildi. Fiyatlar 2022 yılında 1400 lira, 2023 yılında 1750 lira ve 2024 yılında 2 bin 375 lira olarak uygulandı. 2025 yılında kota primi dahil edildiğinde ton başına 3 bin 100 lira seviyesine ulaşan taban fiyatın, mevcut üretim maliyetleri karşısında güncellenmesi üreticiler tarafından talep ediliyor.

Şeker üreticileri, çiftçi maliyetlerini karşılayacak ve fabrikaların faaliyetlerini sürdürebilmesini sağlayacak reel fiyatlandırma yapılmasını istiyor. Gıda enflasyonunu kontrol altında tutmak amacıyla raf fiyatlarının baskılanması tesisleri ekonomik çıkmaza sürüklüyor. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre şeker fiyatı Ağustos ayında aylık yüzde 1,91 ve yıllık bazda yalnızca yüzde 14,82 artış gösterdi. Aynı dönemde yıllık genel tüketici enflasyonunun yüzde 31,51 olarak ölçülmesi, şekerdeki fiyat artışının enflasyonun gerisinde kaldığını somut şekilde ortaya koydu.

Tarımsal üretimde genç nüfusun azalması ve yaş ortalamasının yükselmesi sektörün geleceğini tehdit eden unsurların başında geliyor. Kayseri Şeker (Ar-Ge) Genel Müdür Yardımcısı Oğuzhan Ulu konuya ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu:

Şeker pancarının stratejik niteliğine ve piyasadaki dengesizliklere dikkat çeken Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Akay sektörün yapısını şu sözlerle özetledi:

Piyasada kontrolsüz biçimde yer bulan nişasta bazlı şekerler ve yüksek yoğunluklu kimyasal tatlandırıcılar, pancar şekeri üreticilerini ciddi pazar kaybı riskiyle karşı karşıya bırakıyor. Tüketici bilincinin yetersizliği nedeniyle sanayi üretiminde pancar şekeri yerine ucuz sentetik türevlerin tercih edilmesi fabrika depolarında stok birikimine yol açıyor. Bu stok baskısı ve haksız rekabet, şeker fabrikalarının nakit akışını bozarak çiftçiye aktarılan finansal desteği zorlaştırıyor.

Fabrikaların ekonomik açıdan dirençli kalmasının çiftçiye verilecek destekler için ön şart olduğunu vurgulayan Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Akay şu açıklamada bulundu:

Üreticilere tohum, gübre, ilaç, mazot, elektrik, sulama ve çapalama için faizsiz nakdi ile ayni avans veren fabrikalar, banka kredisi maliyetleri altında eziliyor. Finansman yükünün ulaştığı boyutları dile getiren Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Akay şu ifadeleri kullandı:

Kamunun piyasadaki fiyatlama gücünün özel ve kooperatif fabrikaları üzerinde oluşturduğu baskıyı anlatan Kayseri Pancar Ekicileri Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanı Hüseyin Akay şu değerlendirmeyi yaptı:

Şeker pancarı üretim zincirinin korunabilmesi için hem çiftçinin maliyetini karşılayacak taban fiyatın açıklanması hem de fabrikaların kredi faiz yüklerinin hafifletilmesi şarttır. Pancar şekeri piyasasını daraltan yapay tatlandırıcıların denetlenmesi, tüketici bilincinin artırılması ve kooperatif fabrikalarının kamu desteklerinden adil yararlanması gerekmektedir. Tarımsal üretimde gençleşmeyi sağlayacak teknolojik yatırımlar desteklenmediği takdirde Türkiye'nin 100 yıllık yerli şeker üretim mirası ciddi bir daralma riskiyle karşı karşıya kalacaktır.

English