Hindistan Artan Maliyetler Nedeniyle Gübre Tüketimini Sınırlandırıyor
· Bloomberg HT
Küresel enerji krizi ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksamalarla fırlayan ithalat maliyetleri karşısında Hindistan, 31 milyar dolara ulaşan sübvansiyon yükünü hafifletmek için gübre satışlarına kota getiriyor.
Gübre Sübvansiyonunda Rekor Maliyet Baskısı
Küresel gübre ve enerji sevkiyatında yaşanan aksaklıklar, Hindistan’ı tarım destekleme politikasını yeniden değerlendirmeye zorluyor. Bloomberg'in aktardığı bilgilere göre, Hindistan’ın cari mali yıldaki gübre sübvansiyonu faturasının bütçede ayrılan 1,71 trilyon rupiyi aşarak 3 trilyon rupi, yani yaklaşık 31 milyar dolar seviyesine çıkması bekleniyor. Hindistan Uluslararası Ekonomik İlişkiler Araştırma Konseyi, Orta Doğu’daki çatışmaların uzaması halinde faturanın 3,32 trilyon rupi ile rekor kırabileceğini, gerilimin düşmesi halinde dahi harcamanın 2,42 trilyon rupiyi bulacağını hesaplıyor. Çiftçiler 45 kilogramlık bir torba üre için yalnızca 266,5 rupi (yaklaşık 2,80 dolar) öderken, bu miktar hükümetin nisan ayı ithalat maliyetinin onda birinden az kalıyor.
Hürmüz Boğazı ve Küresel Tedarik Krizi
İran gerilimi ve Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyat kısıtlamaları, küresel üre ticaretinin yaklaşık üçte birini ve sıvılaştırılmış doğal gaz arzının beşte birini sağlayan kritik güzergâhı doğrudan baskılıyor. Hindistan, nisandaki gübre ihalesinde savaş öncesine göre yaklaşık iki kat yüksek bedel ödemek durumunda kaldı. İthal gübre maliyetinin iki kattan fazla artmasının yanı sıra yerli fabrikalarda kullanılan doğal gazın temini de ciddi oranda zorlaştı. Haziran ayındaki ihalede fiyatlar nisan seviyesinin yarısının altına inerek bir miktar gerilese de tedarik güvencesindeki belirsizlikler döviz çıkışını hızlandırarak Hindistan rupisini Asya'nın en zayıf para birimleri arasına itti.
Çiftçiye Satış Sınırı ve Kota Sistemi
Bütçe yükünü ve arz açığını hafifletmek isteyen Yeni Delhi yönetimi, sübvansiyonlu kimyevi gübre alımlarına doğrudan sınırlama getirmeye başladı. Bazı eyaletlerde üretici başına aylık alım kotası 50 torbayla sınırlandırılırken, çiftçi kooperatifleri de kısıtlı satış politikasına geçti. Uygulamaya alınan yeni dağıtım modeli ilk etapta 40 bölgede test ediliyor ve üreticilerin arazi büyüklüğü ile ektikleri ürün çeşidine göre önceden sipariş vermesi şart koşuluyor. Tarımsal ihtiyaç haricinde satışı engellemeyi amaçlayan hükümet, eş zamanlı olarak mevcut kapasiteyi üçte bir oranında büyütecek yıllık 10 milyon tonluk yerli üre üretim programını onayladı.
Modi Hükümetinin Tüketimi Düşürme Hedefi
Hindistan Başbakanı Narendra Modi, mayıs ayında yaptığı açıklamalarla kimyasal gübre kullanımının acilen azaltılması gerektiğini vurgulayarak çiftçilere tüketimi yarı yarıya düşürme çağrısında bulundu. Ülkedeki üre tüketiminin ABD ve Brezilya'nın toplamını aşmasına rağmen, ortalama büyüklüğü bir hektardan küçük olan aile işletmelerinin verim ve gelir kaybı kaygısıyla bu dönüşüme direnç gösterdiği görülüyor. Ayrıca buğday, pirinç ve şeker kamışında uygulanan devlet garantili alım politikaları, üreticilerin daha az gübre isteyen alternatif tarım ürünlerine geçiş yapmasını yapısal olarak zorlaştıran temel unsurlar arasında yer alıyor.
Topraklarda Organik Karbon Alarmı
Aşırı ve dengesiz kimyasal gübreleme alışkanlığı, ülkenin tarım arazilerinde geri döndürülmesi güç çevresel hasarlara yol açıyor. Hindistan Tarım Bakanlığı verilerine göre 2025-2026 sezonunda laboratuvarlarda incelenen 9 milyondan fazla toprak numunesinin yarısından çoğunda organik karbon oranı kritik seviyelerin altında tespit edildi. Aşırı azotlu gübre tatbikatı bir yandan yer altı su kaynaklarını ve akarsuları kirletirken, diğer yandan güçlü bir sera gazı olan nitröz oksit salımını körüklüyor. Bakanlık, muson dönemi ekimleriyle birlikte gübre kullanımını sınırlamayı hedefleyen geniş çaplı bir bilinçlendirme kampanyası yürütüyor.
Kuraklık Muson ve Gıda Enflasyonu Riski
Gübre tedarikindeki daralmanın yanı sıra iklim koşulları da tarımsal hasat beklentilerini tehdit ediyor. Meteoroloji verilerine göre geride kalan haziran ayı son 12 yılın en kurak dönemi olurken, muson yağışlarının eylül ayına kadar normallerin altında seyretmesi bekleniyor. Resmi göstergeler tüketici sepetinin üçte birinden fazlasını oluşturan gıda fiyatlarının geçen ay yıllık bazda yaklaşık yüzde 5,5 yükseldiğini ortaya koyuyor. Hem gübre arzındaki sıkılaşma hem de kuraklığın neden olacağı rekolte düşüşünün, Hindistan'ın küresel piyasalara ihraç ettiği pirinç başta olmak üzere temel tarım ürünlerinin dünya fiyatlarını da yukarı yönlü tetiklemesinden endişe ediliyor.