Çiftçi-Sen TMO'nun üzüm alım şartlarına tepki gösterdi

16 Eylül 2026 · TMO

Çiftçiler Sendikası, yetersiz tatlanma nedeniyle randımanı düşen üzümde TMO ve TARİŞ'in açıkladığı alım fiyatları ile ÇKS kaynaklı randevu engellerine tepki gösterdi.

Çiftçiler Sendikası (Çiftçi-Sen), 2026 yılı üzüm hasadı döneminde üreticilerin karşılaştığı sorunlara ilişkin bir değerlendirme yayımladı. Sendikanın açıklamasına göre bu sezon üzümlerde yeterli tatlanma gerçekleşmediği için kurutma randımanında belirgin bir gerileme yaşandı. Geçmiş yıllarda 1 kilogram kuru üzüm elde etmek için 5-5,5 kilogram yaş üzüm yeterli oluyordu. 2026 yılında ise aynı miktar kuru ürün için 7-7,5 kilogram yaş üzüm harcanması gerektiği bildirildi. Bu durum üreticinin yaklaşık yüzde 40 daha fazla yaş üzüm kullanmasına yol açtı.

Sendika tarafından yapılan açıklamada, yaş üzüm piyasasında yaşanan sert fiyat gerilemelerine dikkat çekildi. Geçtiğimiz yıl 16-18 TL/kg aralığında işlem gören sumalık yaş üzümün, 2026 sezonuna 11 TL/kg seviyesinden başladığı aktarıldı. Ancak piyasadaki fiyatların kısa süre içinde 7-8 TL/kg bandına kadar gerilediği belirtildi. Çiftçi-Sen verilerine göre geçen yılın taban fiyatı ile bu yılın taban fiyatı kıyaslandığında sumalık yaş üzüm fiyatlarında yaklaşık yüzde 56 oranında bir düşüş gerçekleşti.

Çiftçi-Sen, kamu ve kooperatif birliklerinin açıkladığı kuru üzüm alım fiyatlarının geçmiş dönemlerin oldukça gerisinde kaldığını ileri sürdü. Açıklamaya göre 2024-2025 sezonlarında kilogram başına 120 TL ve üzerinde seyreden çekirdeksiz kuru üzüm fiyatı bu yıl düşüş gösterdi. 2026 döneminde TARİŞ avans fiyatını 80 TL/kg, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) ise alım fiyatını 90 TL/kg olarak duyurdu. Sendika, TARİŞ'in belirlediği tutarın önceki yıllardaki referans fiyata kıyasla yüzde 33,3 oranında gerilediğini kaydetti.

Kurumun alım prosedürlerini eleştiren Çiftçi-Sen, TMO'nun Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kayıtlarındaki ürün beyanlarını gerekçe göstererek alım randevusu vermediğini savundu. Sendika yöneticileri, ÇKS belgesinde sadece 'sofralık sultaniye çekirdeksiz üzüm' yazan ve 'kurutmalık' ibaresi bulunmayan üreticilerin başvurusunun geri çevrildiğini öne sürdü. Önceki yıllarda Sultaniye üzüm üreticileri için bu tür bir ayrım sorgulanmazken, yeni uygulamanın hasat sürecinde ciddi mağduriyetler oluşturduğu iddia edildi.

Çiftçilerin ürünlerinin bir kısmını sofralık, kalanını ise kurutarak sattığını hatırlatan Çiftçi-Sen Genel Başkanı Ali Bülent Erdem ve Genel Örgütlenme Sekreteri Adnan Çobanoğlu ortak açıklamada bulundu:

Sendika, bu bürokratik engelin üreticiyi tüccarın belirlediği düşük fiyatlara mecbur bırakacağını savunarak TMO'ya randevu sistemindeki bu şartı derhal kaldırma çağrısı yaptı.

English