Küresel Enerji Krizi Gübre ve Motorin Tedarikini Tehdit Ediyor
· Dünya Gazetesi
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, küresel enerji arzındaki tarihi aksamaların tarımsal üretimde motorin kıtlığı ve gübre krizine yol açabileceği uyarısında bulundu.
Hürmüz Boğazı'nda Tarihi Arz Kaybı
Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) Başkanı Fatih Birol, küresel enerji piyasalarında tarihi bir kriz yaşandığını duyurdu. Hürmüz Boğazı'nda yaşanan aksamaların ardından kaybedilen enerji miktarının 1973 ve 1979 krizleri ile 2022 yılındaki Rusya-Ukrayna gaz krizinin toplamından fazla olduğunu belirten Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) Başkanı Fatih Birol, mevcut tabloyu şu sözlerle niteledi:
"dünyanın karşılaştığı en büyük enerji krizi"
Boğazdaki sevkiyata ilişkin değerlendirmesinde Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) Başkanı Fatih Birol durumu özetledi:
"vazo kırıldı"
UEA verilerine göre savaş öncesinde günlük 25 milyon varil olan geçişin 15 milyon varil seviyesine indiğini ve zaman zaman 12-17 milyon varil bandına gerilediğini aktardı.
Rafine Ürünlerde Kritik Stok Sınırı
Petrol fiyatlarının 95 dolar seviyesinde kalmasında savaş öncesindeki arz fazlası ile UEA tarafından piyasaya sürülen 400 milyon varillik stratejik petrol stokunun etkili olduğunu vurgulayan Fatih Birol, bu geçici imkanların sonuna gelindiğini söyledi. Asıl büyük tehlikenin ham petrolden ziyade dizel ve jet yakıtı gibi işlenmiş ürünlerde baş gösterdiğini belirten Birol, Rusya'daki rafinerilerin hasar alması, Çin ve Hindistan'ın ihracatı kısması ve Nijerya'daki Dangote rafinerisinden sağlanan ilave tedarikin tükenmesinin küresel rafine ürün piyasasını kilitlediğini açıkladı.
Tarımda Gübre ve Motorin Riski
Rafine petrol ürünlerindeki tedarik darboğazının tarımsal üretim ve lojistik zincirini doğrudan vurabileceğine dikkat çeken Fatih Birol, acil adımlar atılmazsa uçuş iptallerinin yanı sıra ciddi motorin yetersizliği görüleceğini ifade etti. Akaryakıt ve doğal gaz arzındaki kesintilerin tarım sektörüne sıçrama riski taşıdığını belirten UEA Başkanı Birol, özellikle yaklaşan ekim ve hasat dönemlerinde çiftçilerin motorin temininde zorlanabileceği ve küresel ölçekte gübre tedarikinde kritik aksamalar yaşanabileceği konusunda uluslararası kamuoyuna net bir uyarıda bulundu.
Küresel Enerji Ticaretinde Yeni Dönem
Küreselleşme döneminde uygulanan ticaret stratejisini değerlendiren Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) Başkanı Fatih Birol, şu mantığın geride kaldığını belirtti:
"en ucuz ürünü bulma"
Geleceğin enerji ticaretinde belirleyici faktörü işaret eden Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) Başkanı Fatih Birol temel kriteri açıkladı:
"güven"
Devletlerin yüksek maliyetleri üstlenerek güvenilir tedarikçilere yöneldiğini kaydeden Birol; Rusya-Ukrayna savaşı, Orta Doğu gerilimi ve ABD ile Çin arasındaki teknolojik rekabetin önümüzdeki dönemin en büyük jeopolitik risk alanları olduğunu sözlerine ekledi.