Muğla'da ata tohumu ve yayla kavununda hasat başladı
· hamlegazetesi.com.tr

Muğla'nın Menteşe ilçesine bağlı Karabağlar Yaylası'nda, susuz yetişen geleneksel yayla kavunu ve ata tohumu sebzelerin hasat mesaisi başladı.
Muğla'nın Menteşe ilçesinde yöresel tarım ürünlerinin korunması ve Ata tohumlarının yaygınlaştırılması amacıyla üretici bahçelerinde hasat mesaisi başladı. Ata sebzeleri yetiştiricisi Mehmet Yıldız ile Yayla kavunu üreticisi Halise Dural'a ait tarlalarda gerçekleştirilen etkinliğe Muğla İl Tarım ve Orman Müdürü Seyfettin Baydar, şube müdürleri ve teknik personel katıldı. Karabağlar Yaylası'nın jeomorfolojik yapısı ve kış yağışları nedeniyle özel bir mikro klimaya sahip olduğunu belirten Seyfettin Baydar, bölgede geleneksel üretim kültürünün nesilden nesle aktarıldığını ifade etti.
Bölgedeki geleneksel tarımın en önemli simgelerinden olan Yayla kavunu, Karabağlar Yaylası, Düğerek, Ortaköy ve Orhaniye mahallelerinde yaklaşık 400 dekar alanda yetiştiriliyor. Mayıs ayında toprak tava geldikten sonra dikilen kavunlar, gelişme evresinde hiç sulanmadan üretilebiliyor. İki kez çapalama ve boğaz doldurma yapılan ürünler, ağustos sonu ile eylül başında hasat ediliyor. Ağırlığı 3-4 kilograma ulaşan Paris, Pıtraklı ve Hırsız Almaz isimli kavunlar, sapları mühürlenip askıya alınarak kış boyunca muhafaza edilebiliyor.
Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projeleri kapsamında, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle üreticilere Kırkağaç kavunu tohumu sağlandı. Yüzde 75 Tarım ve Orman Bakanlığı hibesiyle dağıtılan tohumlar, 7-8 kilogram ağırlığa ulaşabilen yüksek verimli ürünler veriyor. 1963 yılından bu yana korunan bu yerli yuvarlak tip, kuraklığa ve farklı toprak yapılarına uyum sağlayabilmesi sayesinde üreticilere uzun raf ömürlü bir pazar avantajı sunuyor.

Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü desteğiyle 2021 yılında başlatılan Ata Sebzeleri Projesi kapsamında 2025 yılına kadar 5 milyon 560 bin adet fide toprakla buluşturuldu. Bu süreçte toplam 8 milyon 255 bin TL kaynak harcandı. 2026 yılında ise 2 milyon 177 bin TL bütçeyle 200 bin domates, 210 bin biber ve 90 bin patlıcan fidesi ile 20 kilogram kavun, 20 kilogram kınalı bamya ve 1 kilogram marul tohumu temin edildi. Böylece 500 üreticiye hibe desteği aktarıldı.
Ata tohumları, yüksek iklim adaptasyon kabiliyetleri ve tohumluklarının her sezon yeniden ayrılabilmesi sayesinde girdi maliyetlerini düşürüyor. Tat, koku ve aroma bakımından piyasada yüksek talep gören bu sebzeler, sahil ve yayla kesimlerindeki kademeli dikimlerle Muğla genelinde 9 ay boyunca açık tarlada hasat edilebiliyor. Daha az zirai ilaç ve kimyasal gübreyle yetiştirilen ürünler özellikle kırsaldaki kadın üreticiler için önemli bir gelir ve istihdam kapısı oluşturuyor.
Bölgedeki hayvancılık işletmelerinin kaliteli kaba yem ihtiyacını karşılamak amacıyla 2026 üretim sezonunda kapsamlı tohum destekleri uygulandı. Yüzde 75 Tarım ve Orman Bakanlığı hibesiyle 100 üreticiye, 1000 dekar alanda ekilmek üzere silajlık mısır tohumu sağlandı. Üretimin yüzde 50'den fazlasında damla sulama yöntemi tercih edildi. Ayrıca 94 üreticiye 2 bin dekar sahada ekimi yapılmak üzere sorgum tohumu dağıtılarak kurak şartlarda yem üretimi güvenceye alındı.
| Değer | Dönem | Ölçüm |
|---|---|---|
| 400 dekar | 2026 | Yayla kavunu ekim alanı |
| 3 kg | Hasat | Yayla kavunu birim ağırlığı |
| 75 % | 2026 | Kırkağaç kavunu hibe oranı |
| 7 kg | Hasat | Kırkağaç kavunu birim ağırlığı |
| 5560000 adet | 2021-2025 | 2021-2025 dönemi dağıtılan Ata sebze fidesi |
| 8255000 TL | 2021-2025 | 2021-2025 dönemi ayrılan toplam kaynak |
| 2177000 TL | 2026 | 2026 yılı proje bütçesi |
| 200000 adet | 2026 | 2026 yılı domates fidesi dağıtımı |
| 210000 adet | 2026 | 2026 yılı biber fidesi dağıtımı |
| 90000 adet | 2026 | 2026 yılı patlıcan fidesi dağıtımı |
| 20 kg | 2026 | 2026 yılı kavun tohumu dağıtımı |
| 20 kg | 2026 | 2026 yılı kınalı bamya tohumu |
| 1 kg | 2026 | 2026 yılı marul tohumu |
| 500 kişi | 2026 | 2026 yılı faydalanan üretici sayısı |
| 1000 dekar | 2026 | Silajlık mısır ekim alanı |
| 100 kişi | 2026 | Silajlık mısır tohumu alan üretici |
| 2000 dekar | 2026 | Sorgum tohumu ekim alanı |
| 94 kişi | 2026 | Sorgum tohumu alan üretici |