Süt devi ÖR-KOOP ağır borç yüküyle konkordatoya gitti

29 Ekim 2026 · Tarım Dünyası

Aydın'da 4 binden fazla ortağı bulunan 47 yıllık üretici kooperatifi ÖR-KOOP, 431 milyon liralık borç yükü ve tıkanan finansman kanalları nedeniyle mahkemeden geçici mühlet kararı aldı.

Tarihi Süt Devinde Mali Kriz

Aydın'ın Nazilli ilçesinde 1979 yılından bu yana faaliyet gösteren ve Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 1. derece örgüt belgesine sahip olan Nazilli ve Çevresi Tarımsal Kalkınma Kooperatifi (ÖR-KOOP), yaşadığı mali darboğaz nedeniyle mahkemeye başvurarak konkordato ilan etti. Bünyesinde Aydın ve çevre ilçelerden 4 binden fazla üretici ortağı barındıran dev yapı için mahkeme 21 Ekim 2026 tarihinde geçici mühlet kararı vererek konkordato komiseri görevlendirdi. Sürecin yasal boyutuna ve hedeflerine ilişkin açıklama yapan ÖR-KOOP Yönetim Kurulu, kurumun geleceğini teminat altına almak istediklerini şu sözlerle duyurdu:

"1979 yılından bu yana bölgemizin tarımsal üretimine ve ekonomisine katkı sağlayan, 4 binin üzerinde üretici ortağı bulunan ÖR-KOOP, yalnızca bir işletme değil; binlerce üretici ailesinin emeğini, bölgenin ekonomik gücünü ve 47 yıllık ortak bir değeri temsil etmektedir: Kooperatifimizin içinde bulunduğu mali güçlüklerin aşılması ve faaliyetlerinin sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması amacıyla konkordato başvurusunda bulunulmuştur. Başvurumuz üzerine 21 Ekim 2026 tarihinde mahkeme tarafından geçici mühlet kararı verilmiş ve konkordato komiseri görevlendirilmiştir. Kamuoyunun doğru bilgilendirilmesi adına özellikle belirtmek isteriz ki konkordato süreci, kooperatifimizin faaliyetlerini sürdürebilmesi ve borçlarımı yeniden yapılandırarak yükümlülüklerini yerine getirebilmesi amacıyla başlatılan hukuki bir süreçtir. Bu sürecin temelinde, kooperatifimizin geleceğini ve alacaklılarımızın haklarını koruma iradesi bulunmaktadır."

Geçmişten Devralınan Ağır Borç Yükü

Kooperatif yönetiminin kamuoyuyla paylaştığı resmi verilere göre, Çetin Kapucu başkanlığındaki mevcut heyetin göreve başladığı 27 Temmuz 2025 tarihinde kurumun kasasında tam 431 milyon liralık borç stoku bulunuyordu. Taşınmazların tamamının ipotekli olması ve üzerlerinde yer alan çeşitli şerhler, yeni yönetimin krizden çıkış için geliştirmek istediği gayrimenkul satışı gibi temel finansal manevra alanlarını tamamen tıkadı. Tablonun ağırlığına dikkat çeken ÖR-KOOP Yönetim Kurulu, devralınan mali tabloyu şu ifadelerle aktardı:

"O tarihte 190 milyon lira banka kredi borcu, 151 milyon lira tutarında henüz vadesi gelmemiş çek yükümlülüğü ve üreticilerimize yaklaşık 90 milyon lira borcu bulunmaktaydı. Dolayısıyla toplamda 431 Milyon lira borç yükü ile teslim aldık. Kooperatifin sahibi olduğu gayrimenkullerin hepsinin ipotekli ve bazılarının da üzerinde kira şerhi olmasından dolayı bizlerin bu konuda ki elimizin kolumuzun bağlı olduğunu gördük."

Yem Fabrikasındaki Kiralama Engeli Çözümsüzlüğü

Kurumun 2017 yılından beri üretim yapan en kritik varlıklarından yem fabrikasının geçmiş dönemde 15 yıllığına kiraya verilmiş olması mali krizi derinleştiren başat unsurlardan biri oldu. Tesis üzerinde kurulu bu sözleşme bağı sebebiyle fabrikanın mülkiyeti paraya çevrilemedi. Kooperatif ortakları da sürenin dolmasına henüz 2 yıl kaldığını, bu engeller olmasaydı satış yoluyla borçların önemli bir kısmının hızla kapatılabileceğini bildirdi. Konuyla ilgili ayrıntıları paylaşan ÖR-KOOP Yönetim Kurulu, karşılaştıkları kısıtlamayı şu sözlerle özetledi:

"Kira hakkı tapuya şerh edilmişti. Üç yıllık kira bedelinin peşin tahsil edilmiş olması da tesisin krizden çıkış sürecinde etkin biçimde kullanılabilmesi imkanını elimizden alındığını gördük. Başka bir ifadeyle, kooperatifimizin önemli bir üretim tesisi bulunmasına rağmen bu tesisten mali yapımızı güçlendirecek ölçüde yararlanma imkânımız yok edilmişti"

Finansman Yükü ve Yapılandırma Tıkanıklığı

Yönetim kurulu, göreve geldikten sonra şahsi kaynaklarını seferber ederek ilk iki ayda 107 milyon liralık çek ödemesi gerçekleştirdi ve banka borçlarını 176 milyon liraya indirdi. Buna karşın, son beş yıllık finansman giderlerinin 220 milyon liraya, sadece 2025 yılı finansman maliyetinin ise 97 milyon liraya fırlaması nakit dengesini altüst etti. Bankalarla yürütülen müzakerelere değinen ÖR-KOOP Yönetim Kurulu, yaşanan tıkanıklığı şu ifadelerle dile getirdi:

"Karşı karşıya kaldığımız tüm olumsuzluklara rağmen yönetim kurulu olarak kooperatifimizin yükümlülüklerini yerine getirmek ve mali yapısını iyileştirmek için yoğun çaba gösterdik. Kişisel maddi kaynaklarımızı da seferber ederek ilk iki ayda 107 milyon lira tutarında çek ödemesi gerçekleştirdik ve banka kredi borçlarını 176 milyon lira seviyesine indirdik. Ancak kooperatifimizin son beş yıllık finansman giderlerinin 220 milyon liraya, yalnızca 2025 yılındaki finansman giderlerinin ise 97 milyon liraya ulaşması, mali yapı üzerindeki baskıyı ağırlaştırmıştır. Banka borçlarının yeniden yapılandırılması amacıyla, mevcut borcumuzun iki katına ulaşan gayrimenkul teminatları önerilmesine rağmen yapılan görüşmelerden beklenen sonuç alınamamıştır."

Yönetim kurulu, 15 aylık yoğun çabanın ardından konkordato başvurusunun kaçınılmaz bir yasal zorunluluk haline geldiğini belirterek kararın gerekçesini şu şekilde ifade etti:

"Bu kararı, yükümlülüklerden kaçınmak için değil; yükümlülüklerimizi yerine getirebilecek, üreticilerimize karşı sorumluluklarımı sürdürebilecek güçlü bir kooperatif yapısını yeniden oluşturmak için atılmış hukuki bir adım olarak değerlendiriyoruz."

Üretici Haklarını Koruma ve Hedefler

Ön konkordato projesinde çiğ süt teslim eden çiftçilerin alacaklarının eksiksiz ödenmesini hedeflediklerini belirten kooperatif yönetimi, geçmiş döneme ait tespit edilen usulsüz işlemlerin tamamını yargıya taşıdıklarını kaydetti. Kurum, Nazilli merkezindeki modern süt işleme tesisleri ve Kasım 2019'da faaliyete geçen 2 bin metrekarelik kapalı soğuk hava deposunu tam kapasiteyle işleterek üretici güvenini yeniden tesis etmeyi hedefliyor. Sürecin hassasiyetine vurgu yapan ÖR-KOOP Yönetim Kurulu, üreticilere yönelik taahhütlerini şu sözlerle paylaştı:

"Söz konusu süreçlerin sonuna kadar takipçisi olacağımızı, kooperatifimizin ve üretici ortaklarımızın haklarının korunması konusunda gerekli hassasiyeti göstermeyi sürdüreceğimizi kamuoyuna saygıyla bildiririz. Yaşanan gelişmelerin üreticilerimizde ve ortaklarımızda endişe oluşturduğunun farkındayız. Emeklerinin karşılığını zamanında almak ve üretimlerini güvenle sürdürebilmek istediğinizi biliyoruz. Bu nedenle önceliklerimiz açıktır: – Kooperatifimizin faaliyetlerini sürdürmesini sağlamak, – Yeni süt teslimlerine ilişkin ödemeleri düzenli bir işleyişe kavuşturmak, – Geçmiş dönem üretici alacaklarını hakkaniyetli bir plan çerçevesinde ödemek. Hazırladığımız ön konkordato projesinde üretici alacaklarının tamamının ödenmesini hedefliyoruz. Bu hedef doğrultusunda hukuki sürecin gerekliliklerini yerine getirerek kooperatifimizin mali yapısını yeniden güçlendirmek için çalışacağız. Üreticilerimizin emeği, ortaklarımızın güveni ve bölgemizin tarımsal geleceği bizim için büyük önem taşımaktadır. Bu sorumluluğun bilinciyle hareket ediyor; üreticilerimizin, finans kuruluşlarının, kamu kurumlarının ve bölgemizin tüm temsilcilerinin yapıcı desteğini bekliyoruz."

Mali yapıyı güçlendirme hedefinin altını çizen ÖR-KOOP Yönetim Kurulu, ortak mücadele kararlılığını şu cümlelerle vurguladı:

"Amacımız borçlarımızdan kaçmak değil, bütün yükümlülüklerimizi yerine getirebilecek güçlü bir kooperatifi yeniden ayağa kaldırmaktır: ÖR-KOOP'un yaşatılması, yalnızca bir işletmenin faaliyetlerini sürdürmesi anlamına gelmemektedir. Bu, binlerce üretici ailesinin emeğinin, bölge ekonomisinin ve tarımsal üretimin geleceğinin korunması anlamına gelmektedir. Üreticimizin emeğine, ortaklarımızın güvenine ve bölgemizin geleceğine sahip çıkmaya kararlıyız."

Süt Tozu Krizi ve Pazarlama

Kooperatif ortaklarının aktardığı bilgilere göre, çiğ süt regülasyonu kapsamında kooperatif eliyle üretilen yaklaşık 100 tonluk süt tozu piyasada alıcı bulamadı ve işletme sermayesini kilitledi. Satılamayan süt tozu nedeniyle üreticiye hakediş ödemeleri aksayınca, çiftçiler kooperatife verdikleri çiğ süt miktarını kademeli şekilde düşürdü. Çiğ süt akışının zayıflaması fabrikadaki kapasite kullanım oranlarını aşağı çekerken, kooperatifin hem banka kredilerini hem de üretici bakiyelerini döndürememesine zemin hazırladı. Pazardaki talep tıkanıklığı, süt ürünleri imalatı yapan tesislerin gelir dengesini kısa sürede krize sürükledi.

Bölgesel Tarım Ekonomisine Ağır Etki

Bölgedeki üreticilerin yaşadığı zorlukları dile getiren Kooperatif Ortağı Üreticiler, kırsaldaki nakit sıkışıklığına ve borç erteleme ihtiyacına dikkat çekerek durumu şu sözlerle anlattı:

"Üretici hububat, zeytin, pamuk, sebze ve meyvenin hiçbirinden para kazanamıyor. Sattığı sütle borçlarını ödemeye çalışıyor. Kooperatiften süt parasını alamayınca bankalara borcunu ödeyemeyecek. Bu zincirleme sektörün her kesimini etkileyecek. Bu nedenle kredi borçlarının mutlaka ertelenmesi gerekir."

Tarım sektöründe yaşanan yüksek girdi maliyetleri ve düşük ürün fiyatı baskısının çiftçileri çaresiz bıraktığını aktaran üreticiler, tarımsal kredi borçlarının acilen ertelenmesini talep etti. Bölgesel bir felaketin önlenmesi adına ÖR-KOOP'un üretime devam etmesinin bölgedeki tüm çiftçi aileleri için hayati önem taşıdığı kaydedildi.

English