Bakanlık hal yasasıyla aracı zincirini kısaltmaya hazırlanıyor

6 Kasım 2026 · Bloomberg HT

Tarım ve Orman Bakanı Yumaklı, aracıları azaltacak yeni hal yasası hazırlığını ve Rusya sınırındaki gümrük analiz oranlarının düşürüldüğünü açıkladı.

Hal yasasında aracıyı azaltacak revizyon

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, İstanbul'da basın mensuplarıyla bir araya gelerek tarım ve gıda sektörünün gündemindeki temel başlıkları kapsamlı şekilde değerlendirdi. Hal yasasına yönelik mevzuat çalışmalarının kısa süre içinde Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonuna geleceğini bildiren Bakan Yumaklı, temel hedefin üretici birliklerini ve kooperatifleri doğrudan pazar mekanizmasına dahil etmek olduğunu vurguladı.

Söz konusu yasal hazırlıkların detaylarına ilişkin Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı şu açıklamada bulundu:

"Gıda komitesinde zaten bunların hepsi konuşuldu. Üretici birliklerinin ve kooperatiflerinin hallerde, pazarlarda daha fazla yer alması, hatta üretici birliklerinin hallerin dışında ürün satış noktaları oluşturabilmesi gibi konular. Şu anda AK Parti grubunda en son çalışmalarını tamamladılar. Sanıyorum komisyona gelecek. Daha farklı konular da var. Örneğin büyük satış noktalarının belli bir miktara kadar direkt üreticiden alabilmesini sağlayan bir sistem. Aradaki aracıları kaldıracak, daha hızlı, sözleşmeli üretimi teşvik edecek uygulamalar onun içerisinde yer almış olacak. Hep birlikte son halini görmüş olacağız. Ürünü tarladan son tüketici noktasına ne kadar hızlı getirebilirsiniz o aradaki maliyetleri azaltmış olacaksınız. Şu anda maliyetlerin büyük bir bölümü zaten taşımadan geliyor. Petrol fiyatlarındaki artış da buna bir etken."

Hobi bahçelerinde yasal kurallar uygulanacak

Verimli tarım arazilerinin korunması amacıyla hayata geçirilen yasal düzenlemelere ve denetimlere değinen Bakan Yumaklı, kamuoyunda hobi bahçeleri üzerinden yürütülen tartışmalara netlik kazandırdı. Meselenin özünde tarımsal üretimden ziyade bir imar problemi barındırdığını aktaran Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı konuyu şu sözlerle aktardı:

"Bu aslında bir imar problemi. Tarım alanında izinli yapılarla ilgili kimsenin bir itirazı yok. Ancak dediğim gibi bu imar konusu, benim konum değil. Biz tarım arazilerinin herhangi bir şekilde bir kaçak yapıyla bozulmasını engellemek için Meclisimizden bir yasa düzenlemesi geçirdik. Bu yasa değişikliği sonrası bir kesilme söz konusu oldu. Şimdi burada da imar yasasına takılanlar diye bir grup oluştu. Ve gündemde de tutan onlar. Bu ülkede herkes kural neyse ona uymak zorunda. Dolayısıyla uymayanlarla ilgili ne olacaksa o olacak"

Fındık piyasasında kalite ve alımlar

Toprak Mahsulleri Ofisi'nin piyasa regülasyonu ve alım politikalarına da değinen Bakan Yumaklı, serbest piyasa fiyatları ile kurumun alım baremleri arasında oluşan makasa açıklık getirdi. Üreticinin teslim ettiği mahsulün kalitesine ve standartlarına dikkat çeken Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı şu ifadeleri kullandı:

"TMO alım fiyatını açıkladı ve kendisine belirlenen kritirlere uyan tüm fındıkları alıyor. Piyasada daha ucuza olması kaliteyle ilgili bir durum. TMO açıkladığı fiyattan almaya devam ediyor"

Bakan Yumaklı ayrıca, 2023 yılında resmen başlatılan tarımsal üretim planlaması çerçevesinde, yüzde 6 eğimin altında bulunan taban arazilerde yeni meyve ağacı dikiminin yasaklandığını ve tarımsal desendeki yapısal dönüşümün kararlılıkla devam ettiğini bir kez daha hatırlattı.

Meyve ihracatında Karadeniz lojistiği diplomasisi

Yaş meyve ve sebze ihracatında Karadeniz seyri sefer hattında yaşanan lojistik aksaklıklar sebebiyle üretici ve ihracatçıların çeşitli zorluklarla karşılaştığını belirten Yumaklı, ticari akışın kesilmemesi adına yoğun bir tarım diplomasisi yürüttüklerini bildirdi. Rusya Federasyonu yetkilileriyle gerçekleştirilen ikili görüşmeler neticesinde sınır gümrüklerindeki araç kuyruklarının ve operasyonel tıkanıklıkların giderildiğini söyledi.

Geçmiş dönemde uygulanan iki tırdan birinin kapsamlı laboratuvar analizine tabi tutulması şartının esnetildiğini aktaran Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre yürütülen uzlaşma neticesinde analiz sıklığının birinci grup ürünlerde yüzde 20, ikinci grup ürünlerde ise yüzde 10 seviyesine kadar düşürüldüğünü bildirdi.

Gıda güvenliğinde anlık ifşa kararlılığı

Tüketici sağlığını tehdit eden taklit ve tağşiş ürünlerle mücadele sürecinde hiçbir kuruluşa imtiyaz tanınmayacağını dile getiren Bakan Yumaklı, idari yaptırımların hemen akabinde dijital ifşa mekanizmasının işletildiğini belirtti. Denetimlerin aralıksız sürdüğünü vurgulayan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı kararlılık mesajı verdi:

"Bu konuda asla taviz yok. Hepimizin çocuğu var. Hiç kimsenin size sunmuş olduğu ürünün belirttiğinden farklı bir şekilde satması makul karşılanamaz. Böyle bir şeye hiç kimsenin hakkı yok. Şu yanlış anlaşılıyor; Niye ifşa ediyorsunuz? Gereğini yapsanıza. Biz gereğini yapıyoruz. Sonra ifşa ediyoruz. Cezasını kesiyoruz. Ürününü çektiriyoruz. Suçu hangi cezaya denk gelirse. Ondan sonra da anlık bir şekilde bunları ifşa ediyoruz. En büyük ceza da o aslında. Başladığımız gündeki gibi kararlıyız. Kimin ne olduğu benim hiçbir şekilde umurumda bile değil. Ben şunu kabul ediyorum. Bir marka oluşturmak kolay değildir. Piyasada tutunmak kolay değildir. Emek, sermaye harcıyorsun ama bunun sonucunda yaptığın taklit, tağşiş tüketicinin problemi hiç değil. Herkes üretmiş olduğu ürünü, vaat etmiş olduğu şekilde üretip insanlara sunmak zorunda. Bunun tartışılacak bir tarafı yok"

Pestisit kullanımında Avrupa ortalamasının altındayız

Avrupa Birliği Komisyonu yetkilileriyle tarımsal üretimde kullanılan zirai ilaç kalıntıları konusunu kapsamlı biçimde müzakere ettiklerini aktaran Yumaklı, kimyasal kullanımını azaltarak biyolojik ve biyoteknik mücadele yöntemlerini yaygınlaştırdıklarını dile getirdi. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı yürütülen temaslara dair şu bilgileri paylaştı:

"Orada zirai ilaç kalıntısı da gündeme geldi. Son 3 yılda RASFF bildirimlerindeki düşüşümüz yüzde 74. Biyolojik ve biyoteknik mücadele yapıyoruz. Bu konudaki uygulamalarımızı onlarla paylaşacağız. Türkiye'de çok yoğun pestisit kullanıldığıyla ilgili algı vardı onların kafasında da. Ancak Avrupa Birliği'nde hektar başına kullanılan pestisit oranı 3.2 kilogram, Türkiye'de 2.3 kilogram. Sonucunda da bu konuda işbirliğimizi daha da geliştirmek üzere anlaştık. Toplumumuzdaki zirai ilaç kullanımı konusundaki algının yüksek olmasını ben şahsen çok olumlu ve iyi bir durum olarak nitelendiriyorum. Bu şekilde olmalı bence. Biz de bu hassasiyeti gözeterek en aza indirmek için çalışmalar yapıyoruz"

English