Sapanca gölü için 25,5 milyar liralık eylem planı

1 Kasım 2026 · AA Tarım & Ekonomi

Tarım ve Orman Bakanlığı, kuraklık ve iklim krizi tehdidi altındaki Sapanca Gölü Havzası'nı korumak amacıyla 25,5 milyar liralık 5 yıllık eylem planını devreye aldı.

Sapanca Gölü İçin Kapsamlı Seferberlik

Tarım ve Orman Bakanlığı, stratejik tatlı su havzalarından Sapanca Gölü'nü kuraklık ve iklim krizinin olumsuz etkilerinden korumak amacıyla büyük bir kurtarma operasyonu başlattı. Adapazarı Kültür Merkezi'nde düzenlenen Sapanca Gölü Eylem Planı Tanıtım Toplantısı'nda kamuoyuna açıklanan yol haritası, bölgenin su güvenliğini kökten dönüştürmeyi hedefliyor. Toplantıda konuşan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, hayata geçirilecek yatırımlarla havzaya yılda 114 milyon metreküp ilave su kazandırılacağını duyurdu. Önümüzdeki beş yıllık süreci kapsayan plan çerçevesinde, suyun kaynaktan son tüketiciye kadar her aşamada en yüksek verimlilikle kullanılması hedefleniyor.

Dünyada ve Türkiye'de Su Krizi

Bakan Yumaklı, yeryüzündeki su varlığının son derece kısıtlı olduğuna dikkat çekerek dünyanın sadece yüzde 2,5'inin tatlı su kaynaklarına sahip olduğunu, bunun da yalnızca yüzde 1'inin kullanılabildiğini hatırlattı. Kentleşmenin hızla arttığı dünyada 2 milyar 200 milyon insanın temiz suya erişim sorunu yaşadığını belirten Yumaklı, Türkiye'de kişi başına düşen yıllık kullanılabilir su miktarının 1313 metreküpten 1297 metreküpe gerilediğini ve ülkenin resmen su stresi altına girdiğini ifade etti.

Su kaynaklarının stratejik önemine vurgu yapan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, konunun ulusal güvenlik boyutunu şu sözlerle dile getirmişti:

"Temiz su kaynaklarına erişim bir beka meselesidir."

Bakan Yumaklı, su verimliliği seferberliği doğrultusunda hazırlanan 10 yıllık Ulusal Su Planı'nı uygulamaya aldıklarını ve kurumlar için mavi, yeşil ile turkuaz kademeli tescil sistemine geçtiklerini açıkladı.

Tarımsal Üretimde Verimlilik ve Destekler

Ülkedeki tatlı su tüketiminin en büyük payını tarım sektörünün oluşturduğunu vurgulayan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, üreticilerin desteğine işaret ederek şunları söyledi:

"Suyun 77'sini tarımsal üretimde kullanıyoruz. Dolayısıyla bunu verimli şekilde kullanmanın yollarını aramamız gerekiyordu ki bunun için en önemli başlık üretim planlamasıydı. Ziraat odalarımız başta olmak üzere bütün çiftçilerimiz, üreticilerimiz üretim planlamasına o kadar sahip çıktılar ki bu memleketin bir evladı olarak gurur duyduğumu ifade etmek istiyorum."

Çiftçilerin modern sulama altyapılarına kavuşması adına devletin önemli teşvikler sunduğunu bildiren Yumaklı, basınçlı sulama sistemleri yatırımlarına yüzde 70 hibe desteği sağlamayı kararlılıkla sürdürdüklerini kaydetti.

Havzalarda Taşkın Yönetimi ve Mücadele

İklim değişikliğinin yağış rejimlerinde yol açtığı dengesizliklerin selleri ve taşkınları tetiklediğini belirten Bakan Yumaklı, ülke genelindeki 25 ayrı havzada taşkın yönetim planlarını tamamlayıp yürürlüğe koyduklarını duyurdu. Sapanca Gölü'nü besleyen tüm dere yataklarında kapsamlı risk analizleri yaptıklarını kaydeden Bakan, sadece ekim ayı başından itibaren 15 ilde meydana gelen ani taşkınlara 485 iş makinesi ve ağır ekipman ile 772 personelle anında müdahale ettiklerini bildirdi. Yumaklı, afetler kapıyı çalmadan önce tüm koruyucu önlemlerin eksiksiz alınması gerektiğini ve koruma-kullanma dengesini titizlikle gözettiklerini dile getirdi.

Göl Ekosistemleri ve Sapanca'nın Önemi

Ulusal Su Kurulu bünyesinde hassas göl havzalarını koruma altına aldıklarını ifade eden Yumaklı; Eğirdir, Beyşehir, Akşehir, Eber, Bafa, Burdur, İznik, Seyfe ve Sapanca olmak üzere 9 göl için özel eylem planları hazırlandığını söyledi. Bölgesel risklerin altını çizen Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, tehlikenin boyutunu şu ifadelerle aktardı:

"Hem içme hem kullanma suyu için Sapanca Gölü son derece önemli hem de sit alanı statüsü var. Açık ve net konuşmak zorundayız. Sapanca Gölü halihazırda mevcut durumundan daha kötüye giderse Kocaeli, Sakarya susar. Sanayi bölgesi artık vazifesini icra edemez, Türkiye ekonomisine gerekli katkıyı sunamaz olur."

İklim Tehdidine Karşı 25,5 Milyar

Sapanca Havzası'ndaki son yağışların oluşturduğu iyimser tablonun aldatıcı olmaması gerektiğini belirten Yumaklı, önümüzdeki dönemde havza sıcaklığında 4 derecelik artış ve yağışlarda yüzde 5 düşüş beklendiğini aktardı. Kuraklık ve tüketim baskısıyla yalnızca 2025 yılında Sapanca Gölü'nde 72 milyon metreküplük su azalımı yaşandığını ve bu kaybın yüzde 22'sinin buharlaşmadan kaynaklandığını vurgulayan Bakan, 6 ana eylem ve 12 tedbirden oluşan plana tam 25,5 milyar liralık bütçe ayırdıklarını açıkladı. Yumaklı, bu kapsamlı bütçeyle hayata geçirilecek projeler sayesinde gölün su ve ekosistem dengesinin mutlak surette güvenceye kavuşturulacağını aktardı.

Alternatif Barajlar ve Kayıp-Kaçak Önlemleri

Sapanca Gölü üzerindeki su çekim baskısını hafifletmek amacıyla ilave su kaynaklarının hızla devreye alındığı açıklandı. Bakan Yumaklı, Kocaeli İhsaniye Barajı'nda arıtma tesisi ve isale hatlarının tamamlanıp kente su verilmeye başlanmasıyla göldeki stresin hafiflediğini, Ballıkaya Barajı'nın ise 2027 yılı itibarıyla su tutmaya başlayacağını belirtti. İlerleyen süreçte Avcıdere Barajı Sulaması ve İçme Suyu Projesi'nin de yatırım programına dahil edileceğini belirten Yumaklı, şehir içi iletim hatlarında yapılacak yenilemelerle içme suyu şebekelerindeki kayıp-kaçak oranının yüzde 25 seviyesine indirileceğini ve böylelikle yıllık 16 milyon metreküp su tasarrufu sağlanacağını bildirdi.

Yapay Zeka Destekli Akıllı Yönetim

Göl yönetiminde geleneksel yöntemlerin ötesine geçilerek ileri teknolojilerin devreye alındığını ifade eden Bakan Yumaklı, su kalitesi ve miktarının yapay zeka destekli modellerle izlendiğini, buharlaşma kayıplarının da anlık sensörlerle takip edileceğini söyledi. Üretilen tüm hidrolojik verilerin Akıllı Su Yönetimi Sistemi'ne aktarılacağını belirten Yumaklı, sürecin alanında uzman isimlerden oluşan bir Bilim Kurulu gözetiminde yürütüleceğini ifade etti. Yumaklı, milyonlarca yılda oluşan bu doğal mirası korumanın milli bir görev olduğunu hatırlatarak, planlanan adımları gecikmeden ve el birliğiyle uygulamaya geçireceklerini vurguladı.

English