Ayçiçeği İthalat Vergisi Düzenlemesi Piyasada Tartışma Yarattı
· Google Haberler
Ticaret Bakanlığı'nın yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında gümrük vergisini hasat sonrasında yüzde 12'ye indirme kararı, piyasa regülasyonu ve tarımsal yönetim yetkileri üzerine yeni bir tartışma başlattı.
Ayçiçeğinde Gümrük Vergisi Düzenlemesi
Ticaret Bakanlığı, yerli üreticiyi hasat döneminde korumak ve piyasa dengelerini sağlamak amacıyla yağlık ayçiçeği tohumu ithalatındaki gümrük vergisi uygulamasında yeni bir düzenlemeye gitti. Bakanlığın 27 Ağustos tarihli resmi açıklamasına göre, yağlık ayçiçeği tohumu ithalatında mevcut yüzde 20 oranındaki gümrük vergisi 30 Kasım tarihine kadar uygulanmaya devam edecek. Hasat döneminin tamamlanmasının ardından ise yağlık ayçiçeği tohumunda uygulanan gümrük vergisinin kademeli olarak yüzde 12 seviyesine indirilmesi kararlaştırıldı.
İthalat Kararının Gerekçesi Açıklandı
Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan bilgilendirmede, söz konusu vergi düzenlemesinin arka planındaki uluslararası ve bölgesel gelişmelere dikkat çekildi. Açıklamada, Karadeniz Bölgesi'ndeki jeopolitik gelişmeler ve Avrupa genelinde etkili olan kuraklık nedeniyle yağlık ayçiçeği tohumunda arz güvenliği ve fiyat artışı risklerinin oluşabileceği belirtildi. Sanayicilerin yeterli ve uygun fiyatlı hammaddeye zamanında erişimini güvence altına almayı hedefleyen kararın, Tarım ve Orman Bakanlığı ile mutabakata varılarak alındığı resmi metinde özel olarak vurgulandı.
Mutabakat İfadesi Eleştirilere Yol Açtı
Açıklamada geçen kurumlar arası mutabakat vurgusu, tarım sektörünün yönetim yapısına ilişkin tartışmaları alevlendirdi. Dış ticaret kararlarında Tarım ve Orman Bakanlığı'nın konumunu eleştiren Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci şu değerlendirmelerde bulundu:
"Neden tarım bir bütündür ve neden tarım bir tek kamu otoritesi tarafından yönetilmelidir sorusunun yanıtı bu açıklamada... Kırk kapıda kırk kere kapısı çalınan bir sektör, kendi ayaklarını bile göremez."
Yetki karmaşasına dikkat çeken Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci sözlerine şöyle devam etti:
"Her gelen Tarım Bakanlığına söz ediyor. Mutabakat nedir? Tarım Bakanlığının regülasyonu ayarlamasıdır. Mutabık kalınması değildir."
Üretim Planlaması ve Piyasa Çelişkisi
Tarım ve Orman Bakanlığı yeni dönemde hangi ürünün hangi havzalarda ekileceğini, stratejik ürün desteklerini ve su kısıtını merkeze alan kapsamlı bir üretim planlaması yürütüyor. Ancak üreticinin nihai gelirini ve üretim motivasyonunu sadece tarladaki rekolte değil, ithalat zamanlaması ve gümrük vergisi oranları belirliyor. Hasat döneminde verginin yüzde 20 olarak korunması yerli çiftçiyi gözetirken, hasat bitiminde oranın yüzde 12'ye çekilmesi sanayi maliyetlerini düşürmeyi amaçlıyor. Bu durum, sahadaki üretim planlaması ile dış ticaret rejiminin ayrılmaz bir bütün olduğunu gösteriyor.
Tarımda Tek Otorite Çağrısı
Piyasa regülasyonunun üretim planından bağımsız yürütülemeyeceğini ve piyasa düzeninin tarım otoritesine bağlanması gerektiğini vurgulayan Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Üretim planı diye bir şey vardı ne oldu? Regülasyon kurumu kim? Tarım, bütünlüklü olarak, kendi ayakları üzerinde dursun isteniyorsa, kamu otoritesi tek otorite olmalıdır. İktidarın bu alandaki en doğru işlerinden biri, tarım sektörünün üretim /uygulama bileşenlerini bir araya toplayıp bugünkü yapıyı kurmasıdır. Eksik ayak, ise "piyasa düzeni" ayağıdır. Bütün dünyada olduğu gibi piyasa düzeni de ait olduğu yere yani Tarım otoritesine bağlanmalıdır. Karar mercii olarak. Uygulama mercii ,başka kamusal otoriteler olabilir."