Küresel Tarım Emtiasında İklim ve Jeopolitik Kaynaklı Ralli
· AA Tarım & Ekonomi
Jeopolitik gerilimler, iklim anomalileri ve biyoyakıt talebi küresel tarım piyasalarını hareketlendirdi. Tahıl fiyatlarındaki sıçramanın yanı sıra kakao, üst üste altıncı ayında da yükselişini sürdürdü.
Tahıl Borsalarında Jeopolitik ve İklimsel Baskı
Uluslararası tarım piyasaları, jeopolitik riskler ve olumsuz iklim koşullarının tetiklediği arz endişeleri nedeniyle hareketli bir dönemden geçiyor. Chicago Ticaret Borsası verilerine göre kile başına fiyatlar buğdayda yüzde 21, mısırda yüzde 16, soya fasulyesinde yüzde 8,5 ve pirinçte yüzde 9,2 oranında artış kaydetti. Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmaların Karadeniz limanlarındaki tahıl yükleme faaliyetlerini durma noktasına getirmesi buğday arzını doğrudan vurdu. Hindistan başta olmak üzere Asya'daki yetersiz muson yağışları ise pirinç rekoltesini baskı altına aldı.
Biyoyakıt Talebi ve Endüstriyel Tarım Ürünleri
Intercontinental Exchange piyasasında işlem gören tarımsal ürünlerde de belirgin fiyat hareketlilikleri gözlendi. Libre bazında fiyatlar şekerde yüzde 21,5 ve pamukta yüzde 13,9 artarken, Brezilya'daki yağış beklentileriyle kahve fiyatı yüzde 1 geriledi. Yükselen petrol fiyatları, üreticileri şeker kamışından etanol üretimine yönlendirerek şeker piyasasını yukarı taşıdı. Dünyada üretilen mısırın yaklaşık yüzde 60'ının endüstriyel alanda kullanılması ve biyodizel talebi mısır fiyatlarını artırırken, ABD'deki kuraklık pamuk rekoltesini olumsuz etkilemeye devam ediyor.
Kakao Piyasasında Tarihi Ralli Başladı
Geçtiğimiz yıl yüzde 48,1 oranında rekor bir yıllık düşüş yaşayan kakao fiyatlarında ibre tamamen tersine döndü. Intercontinental Exchange verilerine göre 2026 yılına sert düşüşlerle başlayan kakaonun ton fiyatı; ocakta yüzde 31,3 ve şubatta yüzde 30,7 geriledikten sonra martta yüzde 14,3, nisanda yüzde 8,2, mayısta yüzde 9,9, haziranda yüzde 29,4 ve temmuzda yüzde 6,3 yükseldi. Son ayda yaşanan yüzde 25,5'lik sıçramayla ton başına 6 bin 771 dolara ulaşan kakao, kesintisiz yükseliş serisini altıncı aya taşıdı.
Batı Afrika'da İklim Krizi ve Arz Açığı
Intesa Sanpaolo Kıdemli Emtia Ekonomisti Daniela Corsini, küresel piyasalardaki yükseliş dinamiklerini şu sözlerle açıkladı:
"Kakao fiyatlarındaki artışın başlıca nedenleri arasında, Orta Doğu’daki savaşın enerji maliyetlerini artırması, iklim değişikliğinin yarattığı sorunlar ve El Nino'nun neden olduğu rekor sıcaklıkların hasatları olumsuz etkilemesi yer alıyor."
Batı Afrika'daki Harmattan rüzgarlarının El Nino ile şiddetlenerek ağaçlara zarar verdiğini belirten Daniela Corsini, küresel üretim tahminleri ve talep baskısına ilişkin şu uyarıda bulundu:
"Bu nedenle, birçok analist 2026/27 küresel arz fazlası tahminlerini düşürdü ve bazıları da özellikle Asya'da güçlenen talep nedeniyle küresel piyasada tekrar kakao arzına ilişkin açığın oluşması riski konusunda uyarıda bulundu."
Uzman Değerlendirmeleri ve Gelecek Sezon Beklentileri
Rabobank Emtia Analisti Oran van Dort ise yeni sezon beklentilerine dair riskleri şu değerlendirmeyle aktardı:
"2026/27 üretimine ilişkin endişeler, geçen ayın başında başlayan kakao rallisinde etkili oldu. Bu endişelerin başında El Nino riski ile Fildişi Sahili ve Gana'da mahsul gelişiminin ve çiçeklenmenin yavaş olması geliyor."
Rabobank Emtia Analisti Oran van Dort, spekülatif yatırımcıların en kötü senaryodaki El Nino ihtimalini ve zayıf ürün beklentisini fiyatladığını, Güney Amerika'daki üretim düşüşü ve Çin'in soya talebiyle birlikte küresel tarımsal emtia piyasalarındaki yukarı yönlü baskının sürdüğünü kaydetti.