Makarnalık buğdayda yüksek protein primi yüzde 21'e ulaştı
· Tarım Pusulası

Küresel makarnalık buğday stokları artmasına rağmen hasat koşullarından kaynaklanan kalite kayıpları, yüksek proteinli buğday ile standart ürün arasındaki fiyat farkını ton başına 59 avroya çıkardı.
Kaliteli Makarnalıkta Rekor Fiyat Primi
Dünya makarnalık buğday piyasasında toplam arz yeterli görünse de yüksek proteinli ürün temininde ciddi sıkıntılar yaşanıyor. İtalya’nın Foggia borsasında 12 Ekim itibarıyla protein oranı en az yüzde 15 olan makarnalık buğday ton başına 338 avrodan işlem gördü. Buna karşılık protein oranı en az yüzde 11 olan ürünün fiyatı ton başına 279 avro seviyesinde kaldı. Aradaki 59 avroluk fark, yüksek kaliteli buğday için yaklaşık yüzde 21 oranında fiyat primi oluştuğunu gösteriyor. Sektörde miktar kadar kalite kriterlerinin de fiyatlamayı belirlediği görülüyor.

Küresel Üretim Artarken Kalite Düşüyor
Uluslararası Tahıl Konseyi (IGC) ekim ayı verilerine göre, 2026/27 sezonunda küresel makarnalık buğday üretiminin 38,6 milyon tona çıkması bekleniyor. Tüketimi üst üste üçüncü sezonda aşan üretimle birlikte dünya dönem sonu stoklarının 10 milyon tona ulaşacağı öngörülüyor. Ancak Black Silo Commodity Consulting analisti Rossella Polito'nun Grain Academy konferansındaki sunumuna göre, üretici ülkelerdeki kalite kayıpları piyasa dengelerini bozuyor. Nitekim Güney Avrupa, Türkiye ve Kuzey Afrika'nın yanı sıra hasatta yağış alan Yunanistan ve protein oranı düşen İtalya'da kalite sorunları bildiriliyor.
Kanada ve Avrupa'da Hasat Sorunları
Önemli üretici ülkelerdeki hava koşulları ve verim kayıpları kaliteli ürün tedarikini doğrudan kısıtlıyor. Dünyanın lider üreticisi Kanada’da eylül yağışları hasat sürecini geciktirirken, ülkenin üretiminin 6,4 milyon tonluk ilk tahminden 7 milyon tona yaklaşacağı hesaplanıyor. Avrupa Birliği cephesinde ise 2026 yılı makarnalık buğday rekoltesinin geçen yıla kıyasla yüzde 11 daralarak 7,7 milyon tona gerilemesi bekleniyor. Ayrıca Kazakistan kaynaklı kaliteli tahıl ihracatında devam eden lojistik aksamalar da piyasadaki arz baskısını derinleştiriyor.
Ekim Alanlarındaki Daralma Tehdidi
Mevcut fiyat hareketleri ve artan girdi maliyetleri, çiftçilerin üretim tercihlerini değiştirerek 2027 sezonunu riske atıyor. Kanada'da makarnalık buğdayın baharlık buğday karşısındaki geleneksel fiyat primini kaybetmesi, üreticilerin bu ürüne yönelik ekim iştahını belirgin biçimde zayıflattı. Benzer biçimde Avrupalı çiftçiler de satış fiyatlarının yükselen tarımsal maliyetleri karşılamadığını dile getiriyor. Analist Rossella Polito, ekim alanlarındaki daralmanın sürmesi halinde gelecek sezonda küresel makarnalık buğday arzının çok daha kritik seviyelere inebileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
| Değer | Dönem | Ölçüm |
|---|---|---|
| 59 avro/ton | 12 Ekim 2026 | Kalite kaynaklı fiyat farkı |
| 38.6 milyon ton | 2026/27 | Dünya makarnalık buğday üretimi |
| 10 milyon ton | 2026/27 | Dünya dönem sonu stokları |
| 15 % | 12 Ekim 2026 | Yüksek kaliteli ürün protein oranı |
| 338 avro/ton | 12 Ekim 2026 | Yüksek proteinli buğday fiyatı |
| 11 % | 12 Ekim 2026 | Düşük kaliteli ürün protein oranı |
| 279 avro/ton | 12 Ekim 2026 | Düşük proteinli buğday fiyatı |
| 21 % | 12 Ekim 2026 | Yüksek protein fiyat primi oranı |
| 6.4 milyon ton | 2026 | Kanada ilk üretim tahmini |
| 7 milyon ton | 2026 | Kanada nihai üretim beklentisi |
| 11 % | 2026 | AB makarnalık buğday üretim düşüşü |
| 7.7 milyon ton | 2026 | AB makarnalık buğday üretimi |