Rus ayçiçeği Kazakistan iç piyasasını tehdit ediyor
· Tarım Pusulası

Kazakistan'da ayçiçeğinde 2,5 milyon tonluk tarihi rekolte beklenirken, Rusya'dan gelebilecek ucuz ürün baskısı yerel piyasada fiyatları aşağı çekiyor.
Rusya Rekoltesi Kazak Pazarını Zorluyor
Kazakistan genelinde ayçiçeği üretiminin yaklaşık 2,5 milyon ton ile rekor seviyeye ulaşması bekleniyor. Tahıl üretiminde düşük hasat ve zayıf fiyatlar yaşayan Kazak çiftçiler, hasadı süren ayçiçeğinden gelir umuyor. Ancak komşu Rusya'da yaklaşık 21 milyon ton düzeyinde gerçekleşmesi öngörülen rekolte piyasaları tedirgin ediyor. Aitas Agro Genel Müdürü Talgat Aldazharov, Rusya'daki yüksek üretimin ihracat baskısı oluşturarak Kazakistan ve Orta Asya pazarlarına yönelme riski taşıdığını belirtiyor.

İç Piyasa Fiyatları Maliyetleri Karşılamıyor
Aitas Agro Genel Müdürü Talgat Aldazharov'un açıklamasına göre iç pazarda ton başına 200 bin tengeden yüksek fiyat veren alıcı bulmak zorlaşıyor. Kazakistan'daki yağ işleme tesisleri ayçiçeği için ton başına 180 bin ile 190 bin tenge teklif ediyor. Çin sınır hattında ton başına 230 bin ile 240 bin tenge bandında teklifler verilse de uzun mesafe ve nakliye giderleri üreticilerin bu pazara ulaşmasını güçleştiriyor. Böylece yerel piyasadaki fiyat baskısı giderek derinleşiyor.
Üreticilerden İhracat Vergisi ve İthalat Talebi
Piyasadaki fiyat baskısına karşı Kazakistanlı çiftçiler hükümete yönelik koruma taleplerini gündeme taşıdı. Üreticiler ilk adım olarak ton başına 100 avro tutarında uygulanan ayçiçeği ihracat vergisinin kaldırılmasını veya en düşük seviyeye indirilmesini talep ediyor. Çiftçilerin gündeme getirdiği ikinci öneri ise Rusya menşeli ayçiçeğinin Kazakistan'a ithalatına geçici yasak getirilmesi oldu. Rekor üretimin çiftçiye kazanç sağlaması, sınır ötesi ürün akışının dengelenmesine ve iç pazarın korunmasına bağlı görülüyor.
Kazakistan Ayçiçeği Pazarında Fiyat Teklifleri
Kaynak: Sektör verileri, Talgat Aldazharov, Kazakistan Hükümeti
- Kazakistan tavan alıcı fiyatı
- 200.000 tenge/ton
- Yağ işleme tesisleri teklifi
- 180.000 tenge/ton
- Çin sınırı teklifi
- 230.000 tenge/ton