Antep fıstığı üretimi kurak havzalarda su krizini büyütüyor

10 Eylül 2026 · GıdaTarım

Küresel tüketimi hızla artan Antep fıstığı, bir kilogramı için harcanan 7 bin 600 litrelik sulama suyu ihtiyacıyla ana üretim merkezlerindeki yeraltı su varlıklarını tüketme riski taşıyor.

Artan Talep ve Sulama Faturası

Tatlılardan atıştırmalıklara kadar geniş kullanım alanına sahip Antep fıstığı, küresel pazarda belirgin bir tüketim artışı yaşıyor. Sektörel araştırmalara göre 2024 yılında dünya genelindeki üretimi 1,4 milyon tonu aşan ürün, ciddi bir tarımsal su tüketimini beraberinde getiriyor. Yapılan bilimsel araştırmalar, yalnızca bir kilogram fıstık yetiştirebilmek adına 7 bin 600 litreden fazla sulama suyu harcandığını belgeliyor. Karbon ayak izi yönüyle avokadoya benzetilen ürünün kurak havzalarda üretilmesi, su kaynakları üzerindeki baskıyı artırıyor.

Yeraltı Suları ve Toprak Riski

Anavatanı Türkiye ve İran olan fıstık ağaçları, verim için kış soğuklamasına ve sıcak yaz aylarına ihtiyaç duyuyor. En büyük üretici bölgelerden Kaliforniya ve İran havzalarında artan sulama talebi, yeraltı sularının kontrolsüz biçimde pompalanmasına yol açıyor. Aşırı çekim sebebiyle Kaliforniya'daki tarım arazilerinde toprak çökmeleri ve akifer hasarları kaydedilirken, İran'daki derin kuyulardan sadece tuzlu su temin edilebiliyor. Kurak coğrafyalarda sürdürülen bu yoğun üretim modeli, su varlıkları ve tarım havzaları için kalıcı bir risk oluşturuyor.

English