Türk Tarımında 5G ve Yapay Zekâ Hamlesi
· Sabah Ekonomi
Hassas tarım sensörleri, Çorum'daki 5G pilot sahası ve Batman'da geliştirilen yapay zekâlı FATGES uygulamasıyla tarlalar dijital ağlara bağlanıyor.
Tarımda Dijital Dönüşüm Hamlesi Başladı
Tarımsal üretim süreçlerinde verimliliği ve sürdürülebilirliği artırmak amacıyla dijital altyapı projeleri ülke genelinde hız kazanıyor. Türk Telekom tarafından kurumsal müşterilere sunulan BuluTT iş çözümleri ve M2M servisleri, tarım ve hayvancılık sektörlerinde faaliyet gösteren üreticilerin doğrudan hizmetine sunuldu. Geliştirilen ileri teknoloji çözümleri sayesinde ekim alanlarının ve seraların anlık olarak izlenmesi kolaylaşıyor. Toprak nem seviyesi, bölgesel hava durumu koşulları ve bitki sağlığı verileri dijital ağlar üzerinden tarladan doğrudan toplanabiliyor.
M2M Sensörleri ile Tarlalar İzleniyor
Üretim alanlarına kurulan özel M2M sensörleri aracılığıyla sıcaklık, nem ve hava basıncı gibi kritik parametreler uzaktan kesintisiz biçimde takip edilebiliyor. Toplanan bu anlık veriler sayesinde yetiştirilen tarımsal ürünlerde oluşabilecek hastalıklar ve kalite kayıpları önceden tespit edilerek büyük risklerin önüne geçiliyor. Çiftçiler, mobil uygulamalar üzerinden tarla ve istasyon bazında toprak nem içeriği ile toprak su gerilimi bilgilerini harita üzerinden inceleyerek sulama ve gübreleme kararlarını bilimsel verilere dayandırıyor.
Hayvancılıkta Akıllı Barınak Takip Dönemi
Hayvancılık sektörüne yönelik geliştirilen mobil odaklı sistemler, işletmelerdeki küçükbaş ve büyükbaş hayvanların sağlık durumlarını sürekli kontrol altında tutuyor. Hayvan Barınağı Kontrol ve Takip Çözümleri kapsamında barınak içi ısı takibi, hastalık önleyici erken gözlem ve alarm sistemleri devreye alınıyor. Aynı zamanda kontrollü aydınlatma, düzenli yemleme ve barınak giriş çıkış takibi üreticilere uzaktan akıllı yönetim imkânı sağlayarak sürü yönetiminde iş gücü maliyetlerini önemli ölçüde aşağı çekiyor.
Çorum Sahasında 5G ile Akıllı Tarım
Türk Telekom ile ZTE ortaklığında Çorum'da hayata geçirilen pilot 5G akıllı tarım projesinde yeni nesil bağlantı teknolojileri sahada test edildi. Bölgede kurulan 5G ağına insansız hava araçları ve otonom tarım makineleri entegre edilerek yüksek hızlı ve düşük gecikmeli veri iletişimi sağlandı. Bu altyapı sayesinde sahada otomatik ilaçlama, hassas gübreleme ve akıllı sulama operasyonları başarıyla uygulanarak su ve enerji gibi temel girdilerde ciddi tasarruf elde edildi.
Batman Fıstığında Yapay Zekâ Devrimi
Antep ve Siirt fıstığı üretiminde kritik bir yere sahip olan Batman'da, tedarik zincirinin ilk halkasını güçlendirmek üzere kapsamlı bir yapay zekâ projesi başlatıldı. Boğaziçi Teknopark Batman Girişim Ofisi bünyesinde geliştirilen Fıstık ve Tarımsal Gelişim Entegre Sistemleri yani FATGES, fıstık üreticilerine dijital danışmanlık sağlıyor. Tarladaki doğru kararların nihai ürün kalitesini belirlediği vizyonuyla hareket eden sistem, bölgenin iklim ve toprak şartlarına göre özel olarak eğitildi.
Ziraat Mühendisliği Hizmetinde Dijital Çözüm
FATGES verilerine göre Batman genelinde 129 bin dekarın üzerinde alanda fıstık tarımı yapılmasına rağmen bu arazilerin yalnızca yüzde 2'si profesyonel ziraat mühendisliği hizmeti alabiliyor. Üreticilerin büyük çoğunluğunun hastalık ve zararlılarla mücadelede geleneksel yöntemlere başvurması ise rekolte kayıplarına yol açıyor. Tarlada yaşanan bu kayıplar işleme sanayisini de doğrudan etkilediğinden, dijital karar destek sistemleri zincirin ilk aşamasındaki belirsizliği ortadan kaldırmayı amaçlıyor.
Akıllı Telefonla Anında Hastalık Teşhisi
FATGES sistemi sayesinde üreticiler ilave bir teknoloji yatırımı yapmadan yalnızca akıllı telefonlarını kullanarak arazilerini yönetebiliyor. Çiftçi şüpheli gördüğü yaprağın fotoğrafını sisteme yüklediğinde, yapay zekâ modeli hastalık veya zararlı ihtimalini analiz ederek anında teşhis koyuyor. Karmaşık laboratuvar toprak analiz raporlarını sade bir dile çeviren yazılım, tarlaya özel gübreleme tavsiyeleri üretirken uydu görüntüleriyle arazilerin uzaktan izlenmesine olanak tanıyor.
Bölgesel Yayılma ve Gelecek Vizyonu
Batman, Siirt ve Harran üniversitelerindeki akademisyenlerin katkılarıyla geliştirilen yapay zekâ projesi, ilk etapta Batman'da 1500 üreticiye ulaşmayı hedefliyor. Girişim ilerleyen süreçte faaliyetlerini Siirt, Şanlıurfa ve Diyarbakır illerine genişleterek bölgedeki tüm fıstık ağaçlarını akıllı tarım ağına dahil etmeyi planlıyor. Güneydoğu Anadolu'nun köklü tarım kültürünü teknolojiyle birleştiren bu adımlar, tarladan sanayiye uzanan değer zincirinde hammadde güvenliğini ve ürün kalitesini güvenceye alıyor.