Bakan Yumaklı tarım ve gıdada yeni stratejileri açıkladı

6 Kasım 2026 · AA Yeşil Hat

Tarım Bakanı Yumaklı, Türkiye'de hektar başına pestisit kullanımının 2,3 kg olduğunu ve su yılında yağışların uzun yıllar ortalamasını yüzde 30 aştığını bildirdi.

Gıda güvenliğinde tavizsiz denetim süreci

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, İstanbul'da basın mensuplarıyla gerçekleştirdiği toplantıda gıda güvenilirliğinin temel kırmızı çizgileri olduğunu belirtti. Saha denetimlerinin aralıksız sürdüğünü vurgulayan Bakan Yumaklı, taklit ve tağşiş yapan işletmelerin cezai yaptırımların ardından kamuoyuna anlık olarak ifşa edildiğini söyledi. Süreçteki tavizsiz yaklaşımı vurgulayan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı şu ifadeleri kullandı:

"Gıda güvenilirliği bizim her zaman kırmızı çizgimiz olmuştur. Bu konuda asla taviz yok. Hiç kimsenin size sunmuş olduğu ürünü belirttiğinden farklı bir şekilde satması makul karşılanamaz. Böyle bir şeye hiç kimsenin hakkı yok. Şu yanlış anlaşılıyor, 'Niye ifşa ediyorsunuz? Gereğini yapsanıza.' Biz gereğini yapıyoruz, sonra ifşa ediyoruz, cezasını kesiyoruz, ürününü çektiriyoruz. Suçu hangi cezaya denk gelirse. Ondan sonra da anlık bir şekilde bunları ifşa ediyoruz. En büyük ceza da o aslında. Başladığımız gündeki gibi kararlıyız. Kimin ne olduğu benim hiçbir şekilde umurumda bile değil. Bir marka oluşturmak, piyasada tutunmak kolay değildir. Emek, sermaye harcıyorsun ama bunun sonucunda yaptığın taklit, tağşiş tüketicinin problemi hiç değil. Herkes üretmiş olduğu ürünü, vadetmiş olduğu şekilde üretip insanlara sunmak zorunda. Bunun tartışılacak bir tarafı yok."

Pestisit kullanımında Avrupa Birliği kıyaslaması

Avrupa Birliği Komisyonunun Tarım ve Gıdadan sorumlu üyesi Christophe Hansen ile gerçekleştirdiği görüşmeye değinen Bakan Yumaklı, Türkiye'deki kimyasal ilaç kullanımına dair uluslararası algıları çürüten somut göstergeleri paylaştı. Son üç yıllık süreçte RASFF bildirimlerindeki gerilemenin yüzde 74 düzeyine ulaştığını ifade eden Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı konuya ilişkin şunları söyledi:

"Orada zirai ilaç kalıntısı da gündeme geldi. Son üç yılda RASFF bildirimlerindeki düşüşümüz yüzde 74. Biyolojik ve biyoteknik mücadele yapıyoruz. Bu konudaki uygulamalarımızı onlarla paylaşacağız. Türkiye'de çok yoğun pestisit kullanıldığıyla ilgili algı vardı onlarda. Ancak AB'de hektar başına kullanılan pestisit oranı 3,2 kilogram, Türkiye'de 2,3 kilogram."

Biyolojik mücadele ve zararlılarla savaş

İklim değişikliğinin tarımsal alanlardaki doğal dengeleri dönüştürdüğünü ve zararlı popülasyonunu yukarı çektiğini ifade eden Bakan Yumaklı, tek başına kimyasal reçetelere odaklanmayan tabiat merkezli modeller geliştirdiklerini aktardı. Karadeniz Bölgesi'nde kestane varlığına ciddi hasar veren gal arısına karşı yürütülen karşıt böcek çalışmasını aktaran Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı şöyle konuştu:

"Karadeniz Bölgesi’nde kestane ağaçlarında gal arısı diye bir zararlı geldi. Kestane ağaçlarının hepsini mahvetti. Ama onun bir karşıt böceği ormanlara da zarar vermeyen, arkadaşlar da çalışmasını yaptılar. Gittiğimizde o bölgelere sonucun alındığını ve herkesin memnun olduğunu görüyoruz. Sadece zirai ilacı atarak değil, aynı zamanda tabiatın kendi içerisindeki mücadele metodolojisini de bizim uygulayabiliyor olmamız lazım."

Tarımsal üretim planlaması ve dikim kuralları

Üretim planlaması mekanizmasıyla 2023 yılından bu yana tarımsal arz güvenliğini teminat altına almak üzere yapısal bir dönüşüm başlattıklarını belirten Yumaklı, taban arazilerin muhafaza edilmesine işaret etti. 2023 yılında alınan kararlar doğrultusunda eğimi yüzde 6'nın altında kalan birinci sınıf verimli tarım arazilerinde meyve bahçesi tesis edilmesinin yasaklandığını hatırlatan Bakan Yumaklı, planlamanın stratejik ürünlerden başlayarak tüm desenlere yayıldığını kaydetti. Bakan Yumaklı, hobi bahçeleri adı altında tarım alanlarını tahrip eden kaçak yapılaşmalara karşı Meclis'ten yasa düzenlemesi geçirdiklerini ve tavizsiz denetim yaptıklarını belirtti.

Lojistik engeller ve tarım diplomasisi

Üreticinin elde ettiği rekolte başarısının pazara hızla ulaştırılması gerektiğini belirten Yumaklı, taşımacılık maliyetlerine ve Karadeniz hattında seyrüsefer güvenliği sebebiyle meyve ihracatında yaşanan aksaklıklara dikkat çekti. İhracatçıların önündeki engellerin kaldırılması hedefiyle Ticaret Bakanlığı ile koordineli çalışma yürüttüklerini ve hal yasası hazırlıklarına destek sağladıklarını aktaran Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı şu değerlendirmede bulundu:

"Bütün ürünlere yaymak için gayret ediyoruz. Meyve ihracatı konusunda Karadeniz'de seyrüsefer problemi maalesef şu anda bizim de en büyük sorunlarımızdan biri. İhracatçılar ürünlerin ihraç edilememesi, seyrüsefer güvenliğinin olmaması sebebiyle bir zorluk yaşıyorlar. Ticaret Bakanlığımızla birlikte nasıl işlerini kolaylaştırabiliriz diye bir çalışmamız var. O da devreye girerek problemi hafifletmiş olacağız. Bu yıl bütün ürünlerde çok iyi hasat verileri elde etmiş olduk. Ancak ürününüzü satamadığınızda bunun bir sürü geriye doğru komplikasyonu oluyor. Ben de bunun için bütün ülkelerle bire bir görüşmeler yapıyorum. Her ülke için tek tek çalışıyoruz. Yoğun bir tarım diplomasisi süreci yürütüyoruz."

Su yılında rekor yağış verileri

Bakanlık tarafından izlenen su yılı istatistiklerini paylaşan Bakan Yumaklı, son 66 yılın en kuvvetli yağış dönemine ulaşıldığını aktararak kurulan Taşkın Önleme Sistemi'nin riskli debileri 72 saat öncesinden haber verdiğini kaydetti. İklim krizinin etkilerini ve su yılı tablosunu değerlendiren Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı şu bilgileri verdi:

"2025'te kuraklıktan kırılıyorduk. İklim değişikliğinin en önemli etkisi bu. Daha da devam edecek. 1 Ekim 2025'ten 30 Eylül 2026'ya kadar Türkiye genelindeki ortalama yağış 741,6 milimetre oldu. Bu miktarın uzun yıllar ortalaması 573,4 milimetre. Onun yüzde 30 üzerinde. Geçen yıla göre ise yüzde 76 arttı. Tersinden bakarsak geçen yıl yüzde 76 daha az yağış olmuş."

Hayvancılıkta sürü kalitesi ve arilik

Hayvancılık Yol Haritası kapsamında toplam varlıktan ziyade verimlilik, ıslah ve sürü yenilemeye odaklandıklarını vurgulayan Yumaklı, 2025 yılında baş gösteren şap vakasının dört ay içerisinde kontrol altına alındığını dile getirdi. Ülke genelinde ari işletme taraması yürüttüklerini belirten Bakan Yumaklı, piyasadaki fındık fiyatlarına ilişkin Toprak Mahsulleri Ofisi'nin kriterlere uyan alımları ilan edilen fiyattan sürdürdüğünü ekledi. Kural ihlallerine kesinlikle izin verilmediğini belirten Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı şu ifadeleri kullandı:

"Dört ay içerisinde o ağır vakayı bu ülke atlattı. Kabiliyetleri sebebiyle oldu bu. Yenisinin olmaması için gayret ediyoruz. Hayvan hastalıkları konusunda ciddi bir çabamız var. Ari çiftlikler konusunda bütün Türkiye'de bir tarama başlattık. Hastalıklarla ilgili bütün tedbirlerini almış, kurallar neyse onu uygulamış olan çiftlikler demektir. Biz diyoruz ki arilikle ilgili şartları biz kolaylaştırdık ama burada hiçbir toleransımız olmayacak. Ama sen de bunun kurallarına uy, uymayanların tamamının ariliklerini iptal ettik. Çünkü ben ona dört kat daha fazla destek veriyorum. Arilik olsun, hayvan hastalığı olmasın diye."

Yangın yönetiminde yapay zeka entegrasyonu

Orman yangınlarıyla mücadelede Karar Destek Sistemi gibi yapay zeka araçlarının devreye alındığını, bu sayede risklerin yedi gün önceden tespit edildiğini anlatan Bakan Yumaklı, yangınların yüzde 3'ünün kasıtlı çıkarıldığını ifade etti. 2053 net sıfır emisyon doğrultusunda yeni karbon yutakları kurduklarını belirten Bakan Yumaklı, kasıtlı yangınlara uygulanan yaptırımları Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı şu sözlerle anlattı:

"Bunları biz tespit etmiyoruz, kolluk güçleri tespit ediyor. Onların raporlarından çıkarıyoruz. Kahramanmaraş'ta torpil atılmıştı. Ormanda niye torpil atıyorsun? Bu kaza değil, kasıt. Bunların cezası gerçekten ağır. Biz o orman yangınıyla ilgili müdahalede sarf edilen maddi tutarı da bu yangını çıkaranlara rücu ettiriyoruz. Ceza alması için de sonuna kadar hukuk birimimiz takip ediyor."

Savunma sanayisi işbirliğiyle yangın müdahalesi

Yangın gözetleme ve erken tespit aşamasında Baykar üretimi Bayraktar TB2 insansız hava araçlarının sağladığı katkıya değinen Yumaklı, savunma sanayisiyle alevlere su atabilecek insansız platformlar geliştirmek üzere çalıştıklarını açıkladı. Zorlu coğrafi şartlara uyumlu müdahale sistemlerinin dünyada henüz örneği bulunmadığını belirten Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı süreci şöyle özetledi:

"Savunma sanayimizle beraber bir çalışmamız var, İHA'ların orman yangınlarında kullanılması konusu. Halihazırda tespit için kullanıyoruz, ama bu kastettiğim direkt müdahale amaçlı. Bu dünyada henüz yok. Bazı Çin menşeli birtakım uygulamaları görüyoruz ama orman yangınları zor coğrafyalarda çıkıyor. O uygulamalar ise daha düz ve kolay ulaşılabilir yerlerde. Biz gerçekten hava araçlarımız kadar etkili, su atabilen araçları insansız bir şekilde oluşturabilir miyiz? Savunma sanayimizle bu çalışmamıza başladık. Benim tahminim onların tecrübesiyle çok uzun zaman almaz ve dünyada bununla ilgili de Türkiye'nin ayrıca bir ekonomik getiri sağlayabileceği de bir şey oluşturmuş oluruz. Bu arada mevcutta tespit için kullandığımız İHA'lar ile ilgili gerçekten Baykar'a teşekkür ederim. Bayraktar TB2'lerle bu teknolojiyi biz de kullanıyoruz. İşin teknik boyutunda hala bize destek oluyorlar."

English