Küresel Tarım Emtiasında Rekolte Kayıpları Fiyatları Tırmandırdı
· Sabah Ekonomi
Zayıflayan dolar endeksi, El Nino kaynaklı rekolte düşüşleri ve güçlü ihracat talebi küresel tarım emtiası fiyatlarında sert haftalık yükselişleri tetikledi.
Küresel Piyasalarda Dolar ve Emtia Dinamikleri
Küresel finans ve emtia piyasalarında dolar endeksinin yüzde 0,8 düşüşle 98,8 seviyesine gerilemesi, dolar cinsinden işlem gören tüm tarımsal ürünlerin fiyatlarını yukarı taşıyan ana itici güçlerden biri oldu. ABD Hazinesinin tahvil likiditesini desteklemek üzere geri alım tutarını işlem başına en az 4 milyar dolara çıkarma kararı faizleri baskılarken, emtia piyasalarına yönelik fon girişlerini hızlandırdı. Makroekonomik görünümdeki bu değişim, özellikle arz kısıtı yaşayan stratejik tarım ürünlerinde alıcıların elini güçlendirdi.
Tahıl Piyasalarında Rekolte Kayıpları ve İhracat
Hububat ve yağlı tohum piyasalarında ABD'deki ürün koşulları ile ihracat hareketliliği belirleyici oldu. ABD Tarım Bakanlığının (USDA) yayımladığı raporda mısır verim tahminini dönüm başına 2,3 kile ve dönem sonu stok beklentisini 137 milyon kile düşürmesi, fiyatlardaki yükseliş eğilimini korudu. Soya fasulyesi tarafında ise ABD Tarım Bakanlığının Çin'e 2026-2027 sezonu için 136 bin tonluk doğrudan satış yapıldığını açıklaması piyasadaki talep güvenini tazeledi.
El Nino Tehdidi Pirinç ve Şekeri Vurdu
İklim koşulları ve güçlenen El Nino hava olayı temel gıda ürünlerinde arz kaygılarını zirveye taşıdı. Güney ve Güneydoğu Asya'da kuraklık riskinin artması pirinç arzına dair tedirginlikleri beslerken, Hindistan iç piyasa dengesini korumak için 1 milyon ton ham şekeri gümrüksüz ithal edeceğini bildirdi. El Nino'nun Hindistan ve Tayland'daki muson yağışlarını azaltacağı beklentisi şeker arzında küresel açık endişesi doğurdu.
Kahve ve Kakaoda Üretim Kesintileri
Endüstriyel tarım ürünlerinden kahve ve kakaoda üretici birliklerinin açıkladığı rekolte kayıpları piyasayı doğrudan etkiledi. Kolombiya Ulusal Kahve Üreticileri Federasyonunun verilerine göre aşırı yağışlar ve El Nino etkisiyle ülkenin kahve üretiminin bu yıl yüzde 8 azalarak 12,5 milyon çuvala ineceği tahmin edildi. Benzer şekilde Gana Kakao Kurulu, yaptığı saha araştırmasının ardından 2026-2027 mahsul tahminini 750 bin tondan 650 bin tona indirdi.
Tarımsal Borsalarda Haftalık Fiyat Artışları
Yaşanan gelişmeler vadeli işlem borsalarında geniş çaplı bir yükseliş dalgasına yol açtı. Chicago Ticaret Borsasında tamamlanan haftada mısır fiyatları yüzde 5,2, pirinç yüzde 5,1, soya fasulyesi yüzde 4 ve buğday yüzde 1,5 değer kazandı. Intercontinental Exchange (ICE) piyasasında ise libre bazında şeker yüzde 6, pamuk yüzde 4,1, kahve yüzde 3,4 yükselirken, kakaonun ton başına fiyatı haftalık bazda yüzde 3,6 artış gösterdi.
Tarım Sektörü İçin Gelecek Beklentileri
Karadeniz tahıl koridorundaki sevkiyat riskleri ile lojistik darboğazlar küresel tarım ticaretindeki kırılganlığı artırmaya devam ediyor. Üretim bölgelerindeki meteorolojik kuraklık ve rekolte revizyonları, önümüzdeki dönemde gıda enflasyonu üzerindeki yukarı yönlü baskının süreceğine işaret ediyor. Uzman kurumların raporları doğrultusunda çiftçilerin ve tarım ticareti yapan aktörlerin iklim riskleri ile küresel talep dalgalanmalarına karşı pozisyonlarını korumaları önem taşıyor.