Rekabet kurumu fındıkta altı büyük teşebbüse soruşturma açtı

1 Kasım 2026 · Bloomberg HT

Karadeniz'de fındık fiyatlarının yapay şekilde düşürülmesini engellemek amacıyla harekete geçen Rekabet Kurumu, pazarın önde gelen 6 büyük şirketi hakkında resen soruşturma başlattı.

Fındıkta Rekabet Kurumu Kırmızı Çizgisi

Rekabet Kurumu, Karadeniz Bölgesi'nin temel geçim kaynağı olan fındık piyasasında adil fiyat oluşumunu temin etmek amacıyla denetimlerini aralıksız sürdürüyor. Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, Türkiye'nin dünya fındık üretiminin yüzde 70'ini karşıladığını hatırlatarak ürünün stratejik önemine değindi. Bölgede 400 bin civarında ailenin doğrudan fındıktan geçindiğini belirten Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, sektörün önemine ilişkin şu değerlendirmede bulundu:

"Başta Ordu, Giresun, Trabzon ve Düzce olmak üzere Karadeniz'in sarp yamaçlarında, yağmurda çamurda binbir güçlükle bahçesine bakan 400 bin civarında ailemiz geçimini doğrudan bu üründen sağlıyor. Fındık, o ailelerimizin evindeki ekmek, çocuklarının okul harçlığı ve bir yıllık umudu demektir. Dolayısıyla fındık, ekonomik boyutunun ötesinde sosyal ve insani boyutuyla da bizim kırmızı çizgimizdir."

Ferrero Taahhütlerine Kesintisiz Yakın Takip

Piyasadaki hakim alıcı konumundaki uluslararası aktörlerin davranışları da kurumun gözetimi altında tutuluyor. Kurum tarafından 2023-2024 yıllarında yürütülen soruşturma neticesinde Ferrero firması; 2024, 2025 ve 2026 yıllarını kapsayan alım sezonları için bağlayıcı taahhütler vermişti. Sürecin sahada titizlikle izlendiğini aktaran Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, şirketin adımlarını yakından takip ettiklerini belirterek şu uyarıda bulundu:

"Ferrero'nun taahhütlere uymadığını veya taahhütleri dolanmaya çalışarak çiftçimizi mağdur ettiğini tespit etmemiz durumunda, şirkete çok ağır idari para cezası verilmesi gündeme gelecektir."

Yetkililer, köydeki ilk alım noktasından fabrika kapısına kadar her adımı izlediklerini belirterek üreticinin hakkını koruma kararlılığını yineledi.

Yerel Anlaşmalara Karşı Verilen Cezalar

Tedarik zincirinin yerel ayaklarında serbest piyasa kurallarını çiğneyen tüccarlara yönelik hukuki yaptırımlar da hız kesmeden uygulanıyor. Rekabet Kurumu, 2024 yılı içinde fındık alım ve satım fiyatlarını kendi aralarında belirledikleri tespit edilen aracı teşebbüslere yönelik iki büyük soruşturmayı tamamladı. Yürütülen bu incelemelerde serbest rekabete aykırı hareket ettiği belirlenen Trabzon'daki 21 ve Düzce'deki 10 teşebbüse uzlaşma usulü sonucunda idari para cezası kesildi. Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, sürece ilişkin yaklaşımını şu sözlerle ifade etti:

"Çiftçimizin aleyhine gelişen rekabet sorunlarına karşı anında resen incelemeler başlattık."

Altı Büyük Teşebbüse Yeni Soruşturma

Yeni hasat sezonunun başlamasıyla birlikte Karadeniz genelinde fiyat baskısı iddialarına karşı eylül ayında geniş kapsamlı bir ön araştırma yürütüldü. Yapılan yerinde denetimler sonucunda elde edilen deliller doğrultusunda fındık ticaretinin önde gelen 6 büyük şirketi hakkında 22 Ekim tarihinde resen soruşturma açıldı. Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, yürütülen denetim sürecine dair ayrıntıları şu sözlerle duyurdu:

"Karadeniz'in batısından doğusuna kadar bölgede faaliyet gösteren başlıca teşebbüslerde kapsamlı yerinde incelemeler gerçekleştirdik. Elde ettiğimiz bilgi ve belgeler neticesinde, fındık alım-satım pazarının önde gelen 6 büyük teşebbüsü hakkında ciddi rekabet ihlali şüphesiyle 22 Ekim'de soruşturma açtık."

Fiyat Baskısına Yönelik Kritik Sorular

Başlatılan son soruşturma kapsamında pazar dinamiklerini bozan anlaşmalar ve alıcılar arası çıkar ortaklıkları ayrıntılı biçimde inceleniyor. Yetkililer, büyük alıcıların yerel aracıları kontrol ederek üreticiyi ucuza satış yapmaya zorlayıp zorlamadığını araştırıyor. Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, soruşturmanın kapsamını ve hedeflerini şu sözlerle detaylandırdı:

"Soruşturmada, şu sorulara net cevaplar arıyoruz. Birincisi, 'Pazarın en büyük alıcısı ile sahadaki yerel ve orta ölçekli alıcılar arasında fiyatları düşürmeye yönelik bir bağlantı var mı?' Yani yerel alıcılar, büyük alıcının kontrolü ve yönlendirmesiyle fiyatları baskılayıp üreticiyi ucuza satış yapmaya mı zorluyor? İkincisi, 'Pazarda birbiriyle rekabet etmesi gereken alıcılar, el altından anlaşarak ortak fiyat mı belirliyor?' Yani çiftçimiz ürününü satmak için hangi kapıya giderse gitsin, önceden kararlaştırılmış aynı düşük fiyatla karşılaşıp çaresiz mi bırakılıyor? Açtığımız bu soruşturmadan temel beklentimiz, fındık fiyatlarının masa başındaki anlaşmalarla değil, piyasanın kendi doğal akışı içinde, adil ve serbest rekabet ortamında oluşmasını sağlamaktır."

Üretici Emeğini Korumada Kararlı Duruş

Fındık üreticisinin alın terini korumak için gerekli yasal süreçlerin tavizsiz yürütüleceği ve pazarın sürekli denetleneceği bildirildi. Karadeniz'deki üreticilerin hakkını savunmak adına her türlü yetkiyi kullanacaklarını belirten Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, son olarak şu kararlı mesajı verdi:

"Alım yaptıkları fındığın fiyatlarını suni şekilde düşürmek isteyen, ürünü daha ucuza satın almayı hedefleyen ve bunun için rekabeti ihlal etmeyi göze alan kim varsa karşısında bizi bulacaktır. Açtığımız soruşturmayı bu kararlı iradeyle yürüteceğiz. Açıkça söylüyorum, incelemelerimiz sürecinde çiftçimizi mağdur eden, rekabeti ihlal eden ilave teşebbüsler tespit etmemiz durumunda onları da tereddütsüz soruşturmaya dahil edeceğiz. Değerli üreticimizin emeğinin karşılığını bulması için sektörü sıkı bir şekilde takip etmeye ve sonuna kadar çalışmaya devam edeceğiz."

English