Tarım Bakanlığı Sapanca Havzası için eylem planını açıkladı

2 Kasım 2026 · Tarım ve Orman Bakanlığı

Tarım ve Orman Bakanlığı, iklim krizi ve aşırı su tüketimi baskısı altındaki Sapanca Gölü'nü korumak amacıyla 5 yılda 25,5 milyar liralık yatırım öngören kapsamlı eylem planını kamuoyuna duyurdu.

Sapanca İçin 25,5 Milyarlık Eylem Planı

Tarım ve Orman Bakanlığı, Sapanca Gölü'nün korunması ve su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi amacıyla hazırlanan eylem planını Sakarya'da kamuoyuna sundu. Adapazarı Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilen tanıtım toplantısında konuşan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, hazırlanan planda 6 ana eylem ile 12 tedbirin yer aldığını bildirdi.

Bakanlığın yaptığı yatırım planlamasını aktaran Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı:

"Bu tedbirlere ilişkin yatırım planlaması yaptık, 5 yıl içinde yaklaşık 25,5 milyar liralık yatırım sadece bu eylemin içindeki hususları hayata geçirmek için yapılmış olacak."

Türkiye'de Artan Su Stresi Göstergeleri

Toplantıda küresel ve ulusal ölçekteki su verilerini kapsamlı şekilde değerlendiren Bakan Yumaklı, dünyadaki suyun sadece yüzde 2,5'inin tatlı su olduğunu ve bunun da yalnızca yüzde 1'inin doğrudan kullanılabildiğini dile getirdi. Dünyada 2 milyar 200 milyon insanın temiz suya erişim sorunu yaşadığına işaret eden Bakanlık verilerine göre, Türkiye'de kişi başına düşen kullanılabilir su miktarı 1313 metreküpten 1297 metreküpe gerileyerek su stresi baskısını artırdı.

Değişen iklim koşullarının su döngüsü üzerindeki etkilerine dikkat çeken Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, değerlendirmesinde şunları kaydetti:

"Değişen iklim şartlarının bizlere getirmiş olduğu birçok etki var. Bunların hepsini yakinen yaşıyoruz, artık hayatımızda yağış rejimlerindeki düzensizliklerden, kuraklıklardan, sellerden, taşkınlardan o kadar çok şeyi tecrübe etmeye başladık ki bunların hepsinin de merkezinde su var. Artık asıl konumuz su azalacak mı değil, suyu nerede, ne kadar ve hangi temizlik, saflıkta bulabileceğiz, asıl mesele bu olmaya başladı. Suyu, yönetilecek bir kaynak olarak görmüyoruz. Su, bizim için bütün sektörleri yönlendiren stratejik eksendir. Evsel kullanımdan endüstri, sanayi, tarımsal kullanımına kadar her şeyimizi baştan sona, yani hayatımızı etkileyecek stratejik bir eksen."

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın su güvenliğine yönelik yaklaşımını hatırlatan Yumaklı, Erdoğan'ın şu sözünü paylaştı:

"Temiz su kaynaklarına erişim bir beka meselesidir."

Bakan Yumaklı, 10 yıllık Ulusal Su Planı'nın hâlihazırda devrede olduğunu ve ilgili kurumlar için mavi, yeşil ile turkuaz kademeli belgeler oluşturulduğunu söyledi.

Tarımsal Üretimde Basınçlı Sulama Desteği

Su verimliliği çalışmalarında tarım sektörünün belirleyici konumda olduğunu vurgulayan Bakan Yumaklı, tüketilen ulusal su kaynaklarının en büyük bölümünün tarlalara ve tarımsal üretime gittiğini açıkladı.

Tarımsal üretim planlamasının su tasarrufundaki kilit rolüne işaret eden Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, üreticilerin desteğine değinerek şöyle konuştu:

"Suyun 77'sini tarımsal üretimde kullanıyoruz. Dolayısıyla bunu verimli şekilde kullanmanın yollarını aramamız gerekiyordu ki bunun için en önemli başlık üretim planlamasıydı. Ziraat odalarımız başta olmak üzere bütün çiftçilerimiz, üreticilerimiz üretim planlamasına o kadar sahip çıktılar ki bu memleketin bir evladı olarak gurur duyduğumu ifade etmek istiyorum."

Yumaklı ayrıca, üreticilerin modern basınçlı sulama sistemlerine geçişini hızlandırmak amacıyla sağlanan yüzde 70 oranındaki hibe desteğinin ve devlet teşviklerinin kesintisiz şekilde devam ettiğini kaydetti.

Derelerdeki Taşkın Risk Analizi Çalışmaları

Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda Türkiye genelindeki 25 nehir havzasında taşkın yönetim planlarının tamamlanarak uygulamaya konulduğu aktarıldı. Bölgenin iklimsel ve morfolojik yapısı nedeniyle taşkın tehlikesine son derece açık olduğunu vurgulayan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, yürütülen önlemleri şu sözlerle aktardı:

"Bu bölge taşkın anlamında çok açık ve riski son derece yüksek bölge. Dolayısıyla Sapanca Gölü'nü besleyen bütün derelerde risk analizi yaptık, yapılması gerekenleri ortaya koyduk. Bunları da uygulamaya başladık ancak bir taraftan yapıp bir taraftan da bozmak olmaz. Dolayısıyla hep beraber el birliğiyle Allah'ın bize vermiş olduğu bu nimetleri koruma kullanma dengesi içinde kullanmayı başarabiliyor olmamız gerekir."

Yumaklı ayrıca, ekim ayının başından bu yana 15 ilde meydana gelen taşkın ve sel olaylarına Bakanlığa bağlı 485 iş makinesi ve 772 personelle anında müdahale edildiği bilgisini verdi.

Göl Ekosistemini Koruma ve İklim Projeksiyonları

Ulusal Su Kurulu gündeminde Eğirdir, Beyşehir, Akşehir, Eber, Bafa, Burdur, İznik, Seyfe ve Sapanca göllerinin yer aldığını bildiren Yumaklı, Sapanca Gölü'nün durumunun ciddiyetini koruduğunu söyledi.

Havzanın sosyoekonomik önemine işaret eden Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, bölgenin geleceğine yönelik şu kritik uyarıda bulundu:

"Hem içme hem kullanma suyu için Sapanca Gölü son derece önemli hem de sit alanı statüsü var. Açık ve net konuşmak zorundayız. Sapanca Gölü hâlihazırda mevcut durumundan daha kötüye giderse Kocaeli, Sakarya susar. Sanayi bölgesi artık vazifesini icra edemez, Türkiye ekonomisine gerekli katkıyı sunamaz olur."

Bölgeye dönük iklim tahminlerini ve hazırlanan eylem planının teknik ayrıntılarını paylaşan Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, hedeflenen su kazanımını şu sözlerle açıkladı:

"Önümüzdeki dönemde, bu bölgenin, havzanın sıcaklığındaki artış 4 derece olarak öngörülüyor. Bu korkunç bir şey. Yıllık toplam yağışlarının ise yüzde 5 düşeceği öngörülüyor, bunlar iyi tahminler. Yani elimizdeki değerin kıymetini anlamamız için de bu verilerin büyük önemi var. Kullanımlarla iklim değişikliğinin etkisi birleştiğinde 2025'te Sapanca Gölü'nde yaklaşık 72 milyon metreküplük su azalımı söz konusu oldu. Bu miktarın yüzde 22'si buharlaşmadan meydana geldi. Gölün iklimsel verileri, ekolojik, hidrolojik özellikleriyle su kullanımlarını esas alan eylem planı da işte bu sebeple hazırlandı. Bu planda ne var? Su, gıda, ekosistem bağlantısallığında göl yönetimi, su güvenliği ve verimliliğinin sağlanması, veri temelli yapay zeka destekli karar mekanizmasının oluşturulması. Bu stratejilere dayalı 6 ana eylem ve 12 tedbir var. Bu tedbirlere ilişkin yatırım planlaması yaptık, 5 yıl içinde yaklaşık 25,5 milyar liralık yatırım sadece bu eylemin içindeki hususları hayata geçirmek için yapılmış olacak. Havzamıza yılda yaklaşık 114 milyon metreküplük su kazandırmayı planlıyoruz. Dolayısıyla su güvenliği planımız da aynı şekilde devam ediyor."

Havzaya Su Kazandıracak Yeni Barajlar

Bakanlık açıklamasında, Sapanca Gölü üzerindeki çekim baskısını hafifletmek amacıyla devreye alınan altyapı ve depolama yatırımları da ayrıntılı şekilde sıralandı. Kocaeli İhsaniye Barajı'nda arıtma tesisi ve isale hattının tamamlanarak kente içme suyu verilmeye başlandığı, böylece Sapanca Gölü'nden yapılan doğrudan su çekiminin azaldığı belirtildi. Sakarya sınırlarında inşası süren Ballıkaya Barajı'nın 2027 yılında su tutmaya başlamasının planlandığını aktaran Yumaklı, Avcıdere Barajı Sulaması ve İçme Suyu Projesi'nin de resmi yatırım programına dahil edileceğini kamuoyuna açıkladı. Yumaklı, şehir içi içme suyu iletim hatlarındaki kaçakların yüzde 25 seviyesine çekilmesi hedeflendiğinde, sadece bu revizyon sayesinde yıllık 16 milyon metreküplük su tasarrufu sağlanacağını bildirdi.

Yapay Zeka Destekli Su Yönetimi

Sapanca Gölü'nün korunmasında ve su kayıplarının önlenmesinde dijital izleme araçlarının aktif biçimde kullanılacağını duyuran Tarım ve Orman Bakanlığı, havzadaki su miktarı ve kalitesinin yapay zeka algoritmalarıyla denetleneceğini bildirdi. Kurulacak meteoroloji ve gözlem istasyonları sayesinde göldeki buharlaşma kayıplarının anlık olarak Akıllı Su Yönetimi Sistemi'ne iletileceği ve oluşturulan Bilim Kurulu tarafından izleneceği ifade edildi.

Uygulama sürecinin hızlandırılmasının önemine değinen Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, konuşmasını şu ifadelerle noktaladı:

"Burada ekosistemi, geleceği, üretim gücünü değerlendiriyoruz, sadece gölü değerlendirmiyoruz. Bereketi, kültürü, tarihi, ekosistemi koruyoruz. Artık devir konuşma devri değil. Artık devir, uygulama devri. Dolayısıyla yeteri kadar konuştuk, planladık. Bundan sonra uygulayalım. Bu güzellikler milyonlarca yılda oluştu, biz birkaç yılda buraları feda etmeyelim. Bunun için bilgi birikimimiz, deneyimimiz, tecrübemiz, isteğimiz var. Biraz yavaşlamış olanı hızlandıralım, Sapanca Gölü'nü hep birlikte bizden sonraki nesillere bizlere dua edecekleri şekilde aktaralım."

English