Maliyetler Artarken Tarlada Fiyatlar Yerinde Sayıyor
· GıdaTarım
TÜİK verilerine göre Tarım-ÜFE yıllık yüzde 9,5'te kalırken, yüzde 32'ye ulaşan üretim maliyetleri ve tüccarların tek fiyat dayatması çiftçiyi üretim kıskacına alıyor.
Tarım-ÜFE ve Artan Maliyet Baskısı
Tarımsal üretimde girdi maliyetleri hızla yükselirken tarladaki fiyatlar aynı oranda artmıyor. TÜİK verilerine göre Tarım-ÜFE yıllık yüzde 9.5 seviyesinde kaldı. Buna karşın üreticinin maruz kaldığı maliyet artışı yüzde 32 seviyesine ulaştı. Tüketici tarafında gıda fiyatları ortalama yüzde 37.5 yükselirken market ve manavlardaki artışlar yüzde 37 ile yüzde 70 bandına oturdu. Üreticinin satış fiyatını artıramaması, üretim süreçlerini doğrudan riske atıyor.
Beş Yılda Katlanan Gıda Enflasyonu
TÜİK verileri baz alındığında gıda ve alkolsüz içecekler grubundaki fiyat artışı son 5.5 yılda yaklaşık 10 katına çıktı. Bu dönemde kümülatif gıda enflasyonu yüzde 1000 sınırını aşmış durumda bulunuyor. Küresel kuraklık, don olayları, gübre ve petrol fiyatları ile işçilik giderleri tarımsal ürün fiyatlarını yukarı taşırken tarladaki üretici bu kazançtan pay alamıyor. Yüksek maliyetler çiftçinin üretim motivasyonunu ve gelir dengesini zayıflatıyor.
Aydın'da Üreticinin Pazar Çıkmazı
Sahadaki arz-talep dengesizliği tüccar fiyatlamalarıyla üretici aleyhine derinleşiyor. Aydın'da üretim yapan Aydınlı çiftçi, sahada yaşanan sorunları ve tek fiyat dayatmasını şu sözlerle aktarıyor:
"…İncir ağaçlarımız var. Çok bereketli de bir yıl oluyor… Birçok üründe böyle, ama tüccarlar bunun farkında; anlaşmışlar gibi, tek fiyat veriyorlar… “Maliyete bakamayız; Bu fiyatı verebiliriz…” dedikleri an; yapabilecek bir şey kalmıyor…"
Verim yüksek olsa dahi maliyetin altındaki alım fiyatları çiftçiyi mağdur ediyor.