Lojistik krizi ve nakliye maliyetleri narenciyeyi dalda bıraktı

6 Kasım 2026 · Milliyet Ekonomi

Hürmüz Boğazı'ndaki aksamalar ve yükselen navlun giderleri nedeniyle erkenci mayer limon dalında 2-3 liraya gerileyerek alıcısız kaldı.

Dalda kalan erkenci limon

Yeni sezona yüksek rekolte ve verimlilikle başlayan limon üreticileri, iç pazardaki düşük talep ve ihracat kanallarındaki daralma nedeniyle ürününü satamaz hale geldi. Erkenci limon çeşidi olan mayerde dal fiyatları 2-3 liraya kadar gerilerken, maliyetini çıkaramayan birçok üretici hasat yapmaktan vazgeçip mahsulü dalında bırakmayı seçiyor. Adana Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan üreticinin çaresizliğini şu sözlerle aktardı:

"Bir süre gemi trafiği tamamen kapalıydı, bu süreçte erkenci narenciye çeşitleri olmuştu. Şu anda biraz açıldı ama eskisine göre çok sınırlı. İçeride tüketim az. Mayer limon dalda kaldı, 2-3 lira etmiyor. Portakal 3-5 lira. Enderdonat limon 5-8 lira. Bu yıl iklim nedeniyle kayıp yok ama iyi bir ürünün karşılığını alamıyoruz."

Gemi krizi ihracatı vurdu

Bölgesel jeopolitik çatışmaların ardından kapatılan ve sonrasında kısmen açılan Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişlerinin azalması, Türkiye'nin narenciye ticaretine ağır bir darbe indirdi. Deniz yolu sevkiyatlarının aksaması nedeniyle pazara zamanında ulaştırılamayan ürünler depolarda ve bahçelerde birikirken, ihracatçılar alternatif rotalara yönelmek zorunda kaldı. Uzayan teslimat süreleri ve yükselen navlun bedelleri narenciyenin rekabet gücünü zayıflatırken, zor durumdaki üreticiler pazar kaybını önlemek adına acil navlun desteği ve maliyet düzenlemeleri talep ediyor.

TIR taşımacılığı maliyeti katladı

Deniz yollarında yaşanan aksaklıklar sebebiyle karayolu taşımacılığına yönelmek zorunda kalan ihracatçılar, çok daha yüksek lojistik faturalarıyla karşı karşıya kalıyor. Türkiye Meyve Sebze Mamulleri İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Hayrettin Uçak karayolunun getirdiği ek yüke dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:

"TIR taşımacılığı maliyetlerde yüzde 50 seviyesinde artış demek. Yanı sıra süre de gemiye göre 10-15 gün uzuyor."

Taşımacılık sürelerinin uzaması raf ömrü kısıtlı taze meyvelerde kalite kayıplarına yol açarken ihracat hacmini de hızla daraltıyor.

Tarladan tezgaha fahiş makas

İç piyasada Mersin ve Antalya'dan büyükşehirlere yapılan sevkiyatlarda aracılık, işleme ve nakliye masrafları ürünün nihai fiyatını tarlanın katbekat üzerine taşıyor. Mersin Ticaret Borsası Meclis Başkanı Münir Şen piyasa makasını şu sözlerle gözler önüne serdi:

"Bir ürünü Mersin’den, Antalya’dan bedavaya da alsanız, 100 liraya da alsanız; üzerine 20-21 lira ara maliyet eklenir. İşlem fazla, yol uzun. Bu 21 liralık maliyet, marketin de giderlerinin eklenmesiyle en az 35 lira olur. Bir ticarete konu olan üründe yüksek enflasyon ve bedellerle şekillenen maliyetler nedeniyle; üreticinin zararına yaptığı satışlarla bile son tüketiciye o ürün pahalı ulaşıyor."

English