Karabağlar Yaylası'nda ata tohumu ve kavun hasadı yapıldı
· muglagazetesi.com.tr

Muğla'nın Menteşe ilçesinde geleneksel susuz tarım yöntemleriyle yetiştirilen yerel yayla kavunları ve hibe destekli ata tohumu sebzeler tarladan toplandı.
Muğla'nın Menteşe ilçesinde yöresel tarım ürünlerinin korunması amacıyla Karabağlar Yaylası'nda geniş kapsamlı bir hasat etkinliği gerçekleştirildi. Etkinliğe Muğla İl Tarım ve Orman Müdürü Seyfettin Baydar, şube müdürleri ve teknik personeller katıldı. Üreticiler Mehmet Yıldız ile Halise Dural'ın tarlalarında yapılan hasatta ata tohumu sebzeler ve yöreye özgü yayla kavunları toplandı. Jeomorfolojik yapısı ve irim adı verilen geleneksel drenaj yollarıyla dikkat çeken yaylada üretim kültürü kuşaktan kuşağa aktarılmaya devam ediyor.
Karabağlar Yaylası ile Düğerek, Ortaköy ve Orhaniye mahallelerinde yaklaşık 400 dekar alanda yayla kavunu üretimi sürdürülüyor. Mayıs ayında toprak tava geldikten sonra dikilen kavunlar, hiçbir sulama yapılmadan tamamen doğal koşullarda yetiştiriliyor. İki kez çapalama ve boğaz doldurma uygulamasının ardından hasat edilen ürünler 3-4 kilogram ağırlığa ulaşıyor. Paris, Pıtraklı ve Hırsız Almaz gibi yerel çeşitler, sap kısımları mühürlenip askıya alınarak kış boyunca muhafaza edilebiliyor.
Muğla İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ile TAGEM Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü iş birliğinde Kırkağaç kavunu tohumları üreticilere ulaştırıldı. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yüzde 75 hibe desteğiyle sağlanan tohumlar sayesinde 7-8 kilogram ağırlığa ulaşabilen kavunlar yetiştirildi. 1963 yılından bu yana genetik yapısı korunan yerli Kırkağaç tipi, kuraklığa ve farklı toprak yapılarına yüksek uyum sağlıyor. Üreticiler bu tohumları yeniden çoğaltarak saklama avantajı elde ediyor.
Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen TAKE projeleriyle 2021 yılından 2025 yılına kadar 8 milyon 255 bin TL kaynak kullanılarak 5 milyon 560 bin fide dağıtıldı. 2026 yılında ise 2 milyon 177 bin TL bütçeyle 500 üreticiye 500 bin fide ve 40 kilogram tohum temin edildi. Dağıtılan materyaller arasında 200 bin domates, 210 bin biber, 90 bin patlıcan fidesi ile kavun, bamya ve marul tohumları yer aldı.
Ata tohumu projeleri sayesinde Muğla'nın farklı rakımlarında yaklaşık 9 ay boyunca açık alanda kesintisiz sebze üretimi gerçekleştirilebiliyor. Daha az kimyasal gübre ve zirai ilaç kullanımı hedeflenirken üretilen sebzelerin kendine has aroması pazarda yoğun talep görüyor. Yerel tohum üretim süreçlerinde kadın çiftçilerin aktif rol alması kırsalda kadın istihdamını önemli ölçüde güçlendiriyor. İl Müdürlüğü, sürdürülebilir çevre ve tarım bilinciyle yerel biyoçeşitliliği geleceğe taşımayı amaçlıyor.
Bölgedeki hayvancılık faaliyetlerinin kaba yem ihtiyacını karşılamak amacıyla 2026 üretim sezonunda yem bitkileri üretimi de desteklendi. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yüzde 75 hibesiyle 100 üreticiye 1000 dekar alanda ekilmek üzere silajlık mısır tohumu sağlandı. Bu alanlarda damla sulama yöntemi teşvik edilirken, 94 üreticiye de 2000 dekar arazi için sorgum tohumu dağıtımı yapılarak yem maliyetlerinin düşürülmesi ve yerli üretimin artırılması sağlandı.
| Değer | Dönem | Ölçüm |
|---|---|---|
| 400 dekar | 2026 | Yayla kavunu üretim alanı |
| 3.5 kg | 2026 | Yayla kavunu ağırlığı |
| 75 % | 2026 | TAKE projesi tohum hibe oranı |
| 8 kg | 2026 | Kırkağaç kavunu ağırlığı |
| 5.56 milyon adet | 2021-2025 | Ata sebzesi fidesi dağıtımı |
| 8.255 milyon TL | 2021-2025 | Ata Sebzeleri Projesi toplam bütçesi |
| 2.177 milyon TL | 2026 | Ata Sebzeleri Projesi bütçesi |
| 1000 dekar | 2026 | Silajlık mısır ekim alanı |
| 2000 dekar | 2026 | Sorgum ekim alanı |