Uluslararası Gıda Güvenliği Kongresi İstanbul'da toplandı
· haberton.com

İstanbul'da düzenlenen 9. Uluslararası Gıda Güvenliği Kongresi'nde 11 ülkeden 400 uzman küresel riskleri ve yapay zekâ uygulamalarını ele aldı.
İstanbul'da uluslararası gıda güvenliği zirvesi
Gıda güvenliğinde dünyadaki son gelişmelerin ve bilimsel yeniliklerin ele alındığı 9. Uluslararası Gıda Güvenliği Kongresi, İstanbul Grand Cevahir Hotel & Convention Center'da başladı. Gıda Güvenliği Derneği koordinatörlüğünde, Uluslararası Gıda Koruma Birliği iş birliği ve Tarım ve Orman Bakanlığı desteğiyle düzenlenen organizasyon iki gün sürecek. Etkinlik, "Güvenli Gıdaya Erişim: Herkesin Hakkı, Herkesin Sorumluluğu" temasıyla gerçekleştiriliyor. Kongre organizasyonunun paylaştığı verilere göre, 11 ülkeden yaklaşık 400 uzman etkinlikte bir araya geldi. İki yılda bir yapılan zirvede, 12 oturum çerçevesinde 65 sözlü sunum ve 34 poster sunumu katılımcılarla paylaşılıyor.
Küresel kayıplar ve gıda hastalıkları
Gıda Güvenliği Derneği Başkanı Filis Gergerli, güvenli gıdanın ekonomik kalkınma ve dış ticaret üzerindeki doğrudan etkilerine dikkat çekti. Dünya Sağlık Örgütünün 2026 yılında açıkladığı küresel verilere işaret eden Gergerli, 2021 yılında güvenli olmayan gıdaların dünya genelinde 866 milyon hastalık vakasına ve 1,52 milyon ölüme yol açtığını bildirdi. Aynı dönemde yaşanan üretkenlik kaybının 647 milyar dolara ulaştığını aktaran Gıda Güvenliği Derneği Başkanı Filis Gergerli, gıda güvenliğinin stratejik önemine ilişkin şunları kaydetti:

"Gıda güvenliği, ülkelerin kalkınma ve gelişim yolculuğunun ayrılmaz parçasıdır. Sağlığı korur; ekonomik dayanıklılığı, üretimde sürekliliği ve uluslararası ticarette güveni güçlendirir."
Üretim gücü ve stratejik yaklaşım
Kongre açılışında konuşan Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda Kodeks ve Yem Mevzuatı Daire Başkanı Selim Kaplan, gıdanın küresel ilişkilerde stratejik ve baskı aracı haline geldiğini belirtti. Selim Kaplan, Türkiye'nin kendi iç talebini karşılamanın ötesinde yaklaşık 200 ülkeye tarım ve gıda ihracatı gerçekleştiren güçlü bir altyapıya sahip olduğunu vurguladı. Güvenli gıda zincirinin yalnızca kamusal denetim mekanizmalarıyla korunamayacağını hatırlatan Kaplan; üreticiler, sanayiciler ve tüketicilerin ortak sorumluluk üstlenmesi gerektiğini ifade etti. Bakanlık temsilcisi, halkın doğru bilgiye ulaşabilmesi adına gıda okuryazarlığı projelerinin kararlılıkla sürdürüldüğünü bildirdi.
Yapay zekâ ile erken uyarı
Kongre Başkanı Dr. Samim Saner, gıda üretim tesislerinde toplanan devasa verilerin analitiğe dönüştürülmesinde yapay zekâ teknolojilerinin hayati bir rol üstlendiğini ifade etti. Dijital sistemlerin riskleri henüz oluşmadan tespit edebileceğini belirten Kongre Başkanı Dr. Samim Saner, metodolojik dönüşümün gerekliliğine dikkat çekti:

"Artık yalnızca gerçekleşmiş sorunları tespit eden değil, henüz ortaya çıkmamış sorunları öngörebilen gıda güvenliği sistemlerine ihtiyacımız var"
Gıda güvenliğindeki yaklaşımın kökten değiştiğini ifade eden Dr. Samim Saner, konuya ilişkin değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü:
"Dünün sorusu, ‘Ürünümüz güvenli mi?’ idi. Yarının sorusu ise, ‘Ürünümüzün güvenliğini tehdit edebilecek değişimi ne kadar erken fark edebiliyoruz?’ olacak."
Bilgi kirliliği ve tüketici algısı
Kongrenin öne çıkan diğer bir gündem maddesi, sosyal medyada bilimsel temelden yoksun şekilde yayılan gıda ve sağlık iddiaları oldu. Kongre Bilimsel Danışma Kurulu Başkanı Prof. Dr. Barbaros Özer, konunun hızla bir algı yönetimi aracına dönüştüğünü ve yanlış yönlendirmelerin tüketici tercihlerini bozduğunu aktardı. Zirve kapsamında Prof. Dr. Ali Esat Karakaya, Prof. Dr. Taner Damcı, Prof. Dr. Barbaros Özer, Prof. Dr. Murat Baş, Prof. Dr. Elgiz Yılmaz Altuntaş ve Levent Küçük'ün katılımıyla bir panel düzenlenecek. Oturumda, gıdadaki bilgi kirliliğiyle mücadele ve doğru bilginin aktarılması kapsamlı biçimde tartışılacak.
Uluslararası iş birliği ve gastrofizik
Uluslararası Gıda Koruma Birliği Başkanı Dr. Manan Sharma, dünya çapında 4 bin 500'den fazla uzmanı birleştiren kurumlarının bilgi paylaşımı ve eğitim faaliyetleriyle küresel gıda zincirine katkı sunduğunu ifade etti. Açılış konferansında sunum yapan Oxford Üniversitesi akademisyeni Prof. Charles Spence ise gastrofizik alanındaki araştırmalarını katılımcılara sundu. Spence, lezzet algısının sadece tat alma organlarıyla sınırlı olmadığını, koku, görme ve işitme gibi duyusal etkenlerin tüketim deneyimini doğrudan şekillendirdiğini bilimsel verilerle anlattı. Zirve boyunca tedarik zincirinde dijital izlenebilirlik ve erken uyarı sistemleri değerlendirilmeye devam edecek.
| Değer | Dönem | Ölçüm |
|---|---|---|
| 11 ülke | 2026 | Katılımcı ülke sayısı |
| 400 kişi | 2026 | Katılımcı uzman sayısı |
| 12 oturum | 2026 | Oturum sayısı |
| 65 sunum | 2026 | Sözlü sunum sayısı |
| 34 sunum | 2026 | Poster sunumu sayısı |
| 200 ülke | 2026 | Türkiye'nin gıda ihraç ettiği ülke sayısı |
| 866 milyon vaka | 2021 | Gıda kaynaklı küresel hastalık vakası |
| 1.52 milyon ölüm | 2021 | Güvenli olmayan gıdaların yol açtığı can kaybı |
| 647 milyar dolar | 2021 | Gıda hastalıklarının yarattığı üretkenlik kaybı |
| 4500 kişi | 2026 | IAFP bünyesindeki profesyonel sayısı |