Atıl arazi kiralama planı üreticiyle Bakanlığı karşı karşıya getirdi

18 Eylül 2026 · mersinhakimiyet.com

Tarım ve Orman Bakanlığı iki yıl işlenmeyen arazileri kiralamaya hazırlanırken, üretici temsilcileri asıl meselenin arazi eksikliği değil yüksek maliyetler ve pazar sorunu olduğunu belirtiyor.

Atıl Arazilerde Kiralama Süreci Başlatıldı

Tarım ve Orman Bakanlığı, Türkiye genelinde üst üste iki yıl boyunca işlenmeyen atıl tarım arazilerini yeniden üretime kazandırmak için başlattığı teknik çalışmaları tamamlayarak resmi ilan sürecine geçti. 2026 üretim yılı hedefiyle yürütülen düzenleme kapsamında, herhangi bir mülkiyet devri olmadan araziler sezonluk kiralama yöntemiyle işletilecek ve elde edilen gelir doğrudan arazi sahiplerine ödenecek. Bakanlık bu adımla toplam ekim alanlarını ve rekolteyi artırmayı hedeflerken, üretici temsilcileri ve uzmanlar kararın sahadaki ekonomik gerçeklerle uyuşmadığını belirterek uygulamayı eleştirdi.

Üretim Değil Pazar Sorunu Var

Mersin Ziraat Odası Başkanı Musa Yılmaz, Türkiye'de bir üretim açığı bulunmadığını, temel meselenin pazarlama yetersizliği olduğunu savundu. Üreticinin ürününü değerinde satamadığını vurgulayan Mersin Ziraat Odası Başkanı Musa Yılmaz şu değerlendirmede bulundu:

"Türkiye'de üretim eksikliği yok. Yani bizim bir üretim kalemlerinde eksiğimiz yok, bizim fazlamız var. Biz ürettiğimiz ürünü satamıyoruz. Son günlerde kamuoyunda konuşulan sırf tarım; market fiyatları, pazar fiyatları, üretici fiyatları... Ben 15 liraya bir ürünü üretiyor, 15 TL'ye bir şeftaliyi üretiyorum; 10 TL'ye satıyorum. Şimdi boş kalan araziler mi bizim meselemiz şu anda? Değil."

Yüksek Maliyet Arazileri Boş Bırakıyor

Arazilerin işlenmemesinin arkasında artan girdi maliyetleri ve çiftçinin zarar etmesinin yattığını belirten Musa Yılmaz, devletin bu alanların neden boş kaldığını araştırması gerektiğini ifade etti. Tarlaların zorunlu kiralanmasının çiftçiye fayda sağlamayacağını aktaran Mersin Ziraat Odası Başkanı Musa Yılmaz sözlerini şöyle sürdürdü:

"O ekilmeyen arazilerin sahipleri niye ekmiyorlar bu araziyi? Bunu niye sormuyor devletimiz? Zaten ekip para kazanacak olsa arazinin kendi sahibi ekerdi kendi. Halbuki onu birileri kiralayacak, ekecek, oradan para kazanacak. Böyle bir şey yok. Yani bu, gereksiz bir uygulama. Bizim üretimde bir eksiğimiz yok. Bizim sorunumuz ürettiğimiz ürünün pazarında. Çiftçi para kazanmıyor ürettiği üründen. Çöp edip gidiyor ya da aracılar kazanıyor"

Gıda Arzında Planlama ve Referans Fiyat

Ziraat Mühendisi Mehmet Barut, pandeminin gıda arzı ve tarımsal bağımsızlığın stratejik önemini kanıtladığını belirterek konuya ilişkin şunları söyledi:

"Özellikle pandemi döneminde tarımın ne kadar kıymetli olduğu, tarım ürününe ulaşımın ne kadar zor olduğu, aslında kendi kendini tarımdan besleyen ülkelerin pandemi dönemini en güçlü şekilde geçirdiği görüldükten sonra Tarım Bakanlığımızın özellikle tarım ürününün arz noktasında, toplumun buna ulaşımı noktasında planlamış olduğu bir kanun maddesi diye düşünüyorum."

Denetimsiz üretimin çiftçiyi ezdiğini kaydeden Ziraat Mühendisi Mehmet Barut şu uyarılarda bulundu:

"Ama buradaki asıl problem şu: Özellikle tarımın denetiminin, dikimle alakalı, dikim planıyla alakalı denetiminin eksik olmasından kaynaklı, özellikle bu işi yapan çiftçi grubunun maliyetlerin altında ezilmesi. Çünkü ürün çok fazla olduğunda, satılacak pazar belli, satılacak kişi sayısı belli, tüketecek kişi sayısı belli olduğundan dolayı bu işi yapan vatandaşların ne yazık ki daha çok ezilmesine neden oluyor. Biz şunu istiyoruz: Tarım arazilerinin mutlaka tarımda kullanılması. Ama bunların dikim ve ekim öncesi ürünün pazarlama noktasında en azından çiftçinin maliyetlerinin referans fiyatı belirlenerek üretim yapmasının daha doğru olduğunu düşünüyoruz. Dolayısıyla bu olayın, 2 sene üst üste dikilmeyen tarım arazilerinin hem devletimiz açısından faydaları olduğu gibi üreten ve bu işten para kazanan çiftçi grubunun ne yazık ki ürün arzı fazlasından kaynaklı ezilmesine de yol açıyor."

Tarımsal Üretimde İzin ve Ruhsatlandırma Talebi

Tarım sektöründeki planlama noksanlığını ticari işletmelerin açılış prosedürleriyle kıyaslayan Ziraat Mühendisi Mehmet Barut, tarımsal alanlarda da benzer bir izin mekanizmasının işletilmesi gerektiğini belirtti. Kontrolsüz dikimleri eleştiren Ziraat Mühendisi Mehmet Barut şu açıklamayı yaptı:

"Şimdi 30 metrekare, 35 metrekare, hatta 10 metrekare iş yerleri açılırken en az 8 ya da 10 kuruma gidiliyor. Belediyeye gidiliyor, maliyeye gidiliyor, muhasebeciye gidiliyor, gidiliyor, gidiliyor. Dolayısıyla bu bir izne tabi tutuluyor. Ama tarım arazileri üretilirken adam 1000 dönüm de 5000 dönüm yer de dikse ne yazık ki bu planlama içerisine dahil edilmediğinden kaynaklı çok rahat bir şekilde dikilebiliyor"

Çiftçiliğin Meslek Standartlarına Kavuşması Gerekiyor

Üreticilerin mevcut piyasa şartlarında gelir elde etmekte zorlandığına değinen Ziraat Mühendisi Mehmet Barut, çiftçiliğin yasal bir meslek standardı olarak kabul edilmesi gerektiğini ifade etti. Fiyat hareketliliklerine dikkat çeken Ziraat Mühendisi Mehmet Barut değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:

"Şu anda günlük konjonktürde hemen hemen çiftçi hiçbir tarım ürününden para kazanamıyor. Daha yeni sadece muz gibi spesifik bitkilerde o da 15 gün 20 gün öncesine kadar maliyetlerin altında kalıyordu. Bugün 55 liralara oturdu ama daha yeni para kazanmaya başladı. Şu var; herkes tarım arazilerini plansız bir şekilde diktiğinde çiftçi ne yazık ki bu konuda mutsuz. Yani Türkiye'deki en büyük problemlerden biri çiftçiliğin bir meslek grubu olarak görülmemesi. Yani normal bir memur ticaret yapması yasakken ama ne yazık ki bahçe dikmesine izin verilebiliyor. Bununla alakalı her yerinde plansız bir şekilde dikilmesi çiftçileri rahatsız ediyor. Özellikle sadece çiftçilikten gelir sağlayan grubu rahatsız ediyor."

English