AB Tarım ve Gıda Ambalajlarına Katı Yasaklar Getiriyor
· Milliyet Ekonomi
Avrupa Birliği'nin yeni ambalaj tüzüğüyle birlikte gıdayla temas eden ürünlerde PFAS kullanımı yasaklanırken, 2030'dan itibaren 1,5 kilonun altındaki taze meyve ve sebzelerde tek kullanımlık plastik ambalajlar tamamen kaldırılıyor.
AB Ambalaj Tüzüğü Yürürlükte
Avrupa Birliği'nin Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Tüzüğü, 12 Ağustos itibarıyla 27 üye ülkenin tamamında doğrudan uygulanmaya başlanıyor. Eurostat verilerine göre AB genelinde 2023 yılında 79.7 milyon ton ambalaj atığı meydana geldi ve bu miktar kişi başına 177.8 kilo atığa karşılık geldi. Yeni düzenleme üye ülkelere kişi başına düşen ambalaj atığını 2018 seviyesine kıyasla 2030 yılında yüzde 5, 2035 yılında yüzde 10 ve 2040 yılında yüzde 15 oranında azaltma zorunluluğu getiriyor.
Gıda ve Tarımda Yeni Yasaklar
Uygulamanın ilk aşamasında gıdayla temas eden ambalajlarda sonsuz kimyasallar olarak bilinen PFAS maddesinin kullanımı tamamen yasaklanıyor. Aynı tarihte ağır metal sınırları ve AB pazarına sunulan ambalajlar için uygunluk beyanı şartı devreye giriyor. Şubat 2027 ve Şubat 2028 tarihlerinde yeme-içme sektöründe yeniden kullanılabilir kap zorunlulukları genişletilecek. Asıl büyük kısıtlama ise 1 Ocak 2030'da başlayacak; bu tarihten itibaren 1.5 kilonun altındaki taze meyve ve sebze ambalajları ile tek kullanımlık plastik ürünler AB pazarına sürülemeyecek.
Türkiye'deki Süreç ve Depozito Sistemi
Türk Plastik Sanayicileri Araştırma Geliştirme ve Eğitim Vakfı (PAGEV) verilerine göre, Türkiye'nin 2023 yılında ithal ettiği atık plastik miktarı 623 bin ton olarak gerçekleşti. İhracat pazarlarındaki yeni kurallara uyum kapsamında Türkiye'de Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi devreye alındı. Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülen bu sistemde, DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını iade eden tüketicilere ambalaj başına 1 TL geri ödeme yapılıyor.