Girdi Maliyeti Yükselirken Üretici Fiyatları Sert Düştü
· GıdaTarım
TÜİK verilerine göre Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi yıllık yüzde 32,06 artarken, Tarım-ÜFE yıllık bazda yüzde 9,55'te kaldı; açılan maliyet makası üretici gelirini baskılıyor.
Girdi Maliyetlerinde Aylık Kısmi Rahatlama
Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan son verilere göre Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi haziran ayında aylık bazda yüzde 0,92 gerilerken, yıllık bazda yüzde 32,06 artış gösterdi. Ocak 2023 döneminden bu yana sürekli yükselen endekste yaşanan bu aylık düşüş, 2015 yılından bu yana en düşük haziran verisi olarak kayıtlara geçti. Alt kalemler incelendiğinde veteriner harcamaları yüzde 3,32, enerji maliyetleri yüzde 2,61, gübre yüzde 2,10 ve hayvan yemi maliyetleri ise yüzde 1,44 oranında gerileme kaydetti.
Üretici Fiyatlarında Sert Düşüş Yaşandı
Girdi endeksindeki kısmi gerilemeye karşın üreticinin tarladan doğrudan satışını yansıtan Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi haziranda aylık bazda yüzde 9,02 oranında sert bir düşüş gösterdi. Yıllık bazda Tarım-ÜFE artışı ise sadece yüzde 9,55 seviyesinde kalarak girdi maliyetlerindeki yıllık yüzde 32,06’lık yükselişin oldukça gerisinde kaldı. TÜİK verilerine göre girdi fiyatlarındaki sınırlı düşüşe kıyasla ürün satış fiyatlarının dokuz kat daha hızlı gerilemesi, kırsaldaki üreticinin reel gelir kaybını derinleştirdi.
Fiyat Maliyet Makası Çiftçi Aleyhine
Yılın ilk yarısına ilişkin resmi göstergeler üreticinin kârlılık kaybının sürdüğünü ortaya koyuyor. Yılbaşından bu yana geçen altı aylık süreçte üreticinin girdi maliyetleri yüzde 16,92 oranında tırmanırken, ürettiği mahsulün satış fiyatı yalnızca yüzde 7,73 artış gösterdi. Bu durum, fiyat-maliyet makasının yılın ilk yarısında çiftçi aleyhine net 9,19 puan açıldığını gösteriyor. Yüksek arza rağmen kârlılığın düşmesi, kırsaldaki tarımsal işletmelerin sürdürülebilirliğini olumsuz yönde etkilemeyi sürdürüyor.