Tarımsal destekler tek başına gelir krizini çözemez

9 Eylül 2026 · GıdaTarım

Bitkisel üretim destekleme katsayısının 2027 için 442 TL/dekara yükseltilmesini değerlendiren uzmanlar, rutin bütçe takviminin üreticinin piyasa kaynaklı zararlarını telafi etmeye yetmeyeceğini ve doğrudan piyasa müdahalesi gerektiğini belirtti.

Piyasa Düzenlemesi ve Destek Farkı

2027 üretim yılına yönelik bitkisel üretim desteklerinde katsayı değerinin 442 TL/dekar seviyesine çıkarılması sektörde yeni tartışmaları beraberinde getirdi. Destek artışının çiftçinin piyasada yaşadığı gelir krizine tek başına çözüm olamayacağını vurgulayan Tarım Politikaları Uzmanı Ergin Kahveci, konuya ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

Destekleme ödenekleri fiyatı, yani sürdürülebilirliği garanti etmez. Asıl olan fiyat ve piyasa düzenlemesidir

Kahveci, üreticinin zararlarının giderilmesinde piyasa müdahalesinin zorunlu olduğunu belirtti.

Destekleme Ödemelerinin Zamanlama Sorunu

Tarımsal destekleme takviminin işleyişine dikkat çeken Ergin Kahveci, bütçelerdeki ödeneklerin geçmiş dönem hak edişlerini kapsadığını hatırlattı. Buna göre 2026 yılı bütçesindeki kaynağın 2025 üretim dönemi için harcandığı gibi, 2027 bütçesinin de 2026 üretim dönemini karşılayacağını ifade etti. Üreticinin 2026 yılında maruz kaldığı piyasa kaynaklı zararların rutin destekleme takvimi içinde eritilmemesi gerektiğini belirten Kahveci, geciken ödemelerin üreticinin gelir istikrarını zedeleyeceğini savundu.

Kriz Dönemlerinde Acil Müdahale İhtiyacı

Ergin Kahveci, ABD ve Avrupa Birliği uygulamalarında piyasa krizlerine yönelik olağanüstü desteklerin standart ödemelerden ayrı tutulduğunu kaydetti. Türkiye'de 2026 yılı için özel bir acil durum kaynağı bulunmasa dahi çiftçinin mağduriyetinin bekletilmemesi gerektiğini ifade etti. Kahveci, bu kapsamda 2027 için belirlenen destek katsayısıyla 2026 katsayısı arasındaki fark üzerinden üreticilere telafi edici bir acil müdahale ödemesi yapılabileceği önerisini gündeme getirdi.

English