Küresel Gıda Fiyatları Kasım 2022'den Beri En Yüksek Seviyede
· AA Tarım & Ekonomi
FAO Gıda Fiyat Endeksi ağustos ayında yüzde 1,9 artış kaydederek 133,3 puana çıktı ve son üç yıla yakın dönemin zirvesine ulaştı.
Küresel Gıda Fiyatlarında Zirve
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından açıklanan verilere göre, küresel gıda emtialarının fiyat hareketlerini takip eden FAO Gıda Fiyat Endeksi, ağustos ayında bir önceki aya göre yüzde 1,9 oranında yükselerek 133,3 puana ulaştı. Böylelikle endeks, Kasım 2022'den bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye çıkarken geçen yılın aynı ayına kıyasla da yüzde 2,5 artış gösterdi. Mart 2022 tarihindeki rekor düzeyin yaklaşık yüzde 17 altında kalan endeksteki bu yukarı yönlü ivme, küresel tarım piyasalarındaki maliyet baskılarını yeniden güçlendirdi.
İklim ve Jeopolitik Baskıların Rolü
Fiyatlardaki bu küresel tırmanışın temelinde aşırı hava olayları, Orta Doğu çatışmaları ve Karadeniz lojistiğindeki aksamalar yer aldı. Piyasalardaki risk primine dikkat çeken FAO Başekonomisti Maximo Torero konuya ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
"Ağustos ayında küresel gıda fiyatlarında yaşanan artış, risk priminin gıda piyasalarına geri döndüğüne dair ciddi bir uyarıdır. İklim şokları, jeopolitik gerilimler ve bozulan ticaret lojistiği bir araya gelerek arz beklentilerini daraltıyor."
Avrupa'daki aşırı sıcaklar, Asya'daki El Nino riskleri ve ABD-İran hattındaki gübre tedariki sorunları piyasaları daraltmaya devam ediyor.
Tarımsal Emtia Gruplarında Son Durum
Ağustos ayında FAO alt endekslerinin tamamında artış kaydedildi. FAO verilerine göre Tahıl Fiyat Endeksi yüzde 2,2 yükselirken Karadeniz kısıtları buğdayı yüzde 2,6, kuraklık ve girdi kaygıları mısırı yüzde 2,5 artırdı. Şeker Fiyat Endeksi; AB'deki rekolte kaybı, Brezilya'daki düşüş ve Hindistan'ın vergi muafiyetiyle yüzde 11,9 sıçradı. Süt ürünleri kuraklık sebebiyle yüzde 2,3, Bitkisel Yağ Endeksi palm kaygısıyla yüzde 1,1 ve Et Fiyat Endeksi ise domuz eti kaynaklı olarak yüzde 1,0 artış bildirdi.
Tahıl Üretim Tahmininde Düşüş
FAO, piyasa gelişmelerinin yanı sıra yayımladığı Tahıl Arz ve Talep Özeti Raporu ile 2026 yılı küresel üretim beklentilerini revize etti. Kurum, 2026 küresel tahıl üretimi tahminini bir önceki aya kıyasla 3,4 milyon ton aşağı çekerek 2 milyar 980 milyon metrik ton seviyesine düşürdü. Açıklanan bu yeni rekolte öngörüsü, 2025 yılı hasadının yüzde 2 altında kalsa da küresel tarım tarihinin en büyük ikinci hasadı olma konumunu sürdürüyor.