Motorin Zamları Tarımsal Alım Fiyatlarını Geride Bıraktı
· Tarım Pusulası
Tarımsal üretimde kullanılan motorin ve temel girdilerdeki sert artışlar, arpa, buğday ve fındık gibi stratejik ürünlerin alım fiyatlarının çok üzerinde kalarak üreticinin alım gücünü zayıflattı.
Motorindeki Yıllık Artış Yüzde Elli Üçü Aştı
CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, tarımsal üretimde kullanılan motorin fiyatlarındaki sert yükselişin ürün taban fiyatlarının çok üzerinde kaldığını belirtti. Gürer'in paylaştığı verilere göre, motorinin litre fiyatı 1 Eylül 2025 tarihinde 54 TL seviyesindeyken, 1 Eylül 2026 itibarıyla 83 TL düzeyine çıktı. Bu süreçte yaşanan 29 TL'lik yükseliş yüzde 53,7 oranında bir artışa işaret etti.
Akaryakıtın üretim zincirindeki kritik yerine değinen CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer şu ifadeleri kullandı:
"Çiftçi traktörünü motorinle çalıştırıyor. Tarlasını motorinle sürüyor. Hasadını biçerdöver yada toplama makinası ile motorinle yapıyor. Ürününü motorinle taşıyor"
Gelir-maliyet dengesizliğinin altını çizen CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer uyarısını sürdürdü:
"Motorine yüzde 53,7 zam gelirken çiftçinin ürününe bunun çok altında fiyat artışı verilirse üreticinin gelir kaybı kaçınılmaz olur"
Girdi Maliyetleri ve Endeks Verileri Yükselişte
Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi verilerine dikkat çeken Ömer Fethi Gürer, 12 aylık ortalamalara göre endeksteki artışın yüzde 34,02 olduğunu açıkladı. Birçok temel üretim kaleminde ortalamanın da üzerinde yükseliş yaşandığını ifade eden CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer konuya ilişkin şunları kaydetti:
"Çiftçi bugün tohumunu, gübresini, ilacını, mazotunu, yemini, suyunu, elektriğini daha pahalı alıyor"
Sulama, işçilik ve nakliye masraflarının hızla katlandığını savunan Gürer, girdi masrafları artarken ürün satış fiyatlarının geride kaldığını belirtti. Üreticinin karşılaştığı zarara işaret eden CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer sözlerini şöyle sürdürdü:
"Çiftçi üretim yaparken zarar ederse, o çiftçi bir süre sonra üretimden çekilir. Üreticiyi üretimde tutmanın yolu, maliyetini karşılayan ve emeğinin karşılığını veren bir fiyat politikası uygulamaktır"
Arpa Fiyatındaki Artış Maliyetin Gerisinde Kaldı
Hububat grubundaki fiyat hareketlerini değerlendiren Ömer Fethi Gürer, arpa alım fiyatının 2025 yılındaki ton başına 11 bin TL seviyesinden 2026 yılında 12 bin 750 TL'ye yükseldiğini kaydetti. Bu değişimin 1.750 TL ve yüzde 15,9 oranında sınırlı bir artış anlamına geldiğini vurgulayan CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer durumu şöyle özetledi:
"Arpada bir yılda fiyat artışı yüzde 15,9. Aynı dönemde Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi yüzde 34,02 artıyor. Motorin yüzde 53,7 artıyor"
Arpa fiyatının yakıt artışına paralel seyretmesi durumunda ton başına 16 bin 900 TL olması gerektiğini belirten Gürer, mevcut alım fiyatı ile üretici maliyeti arasında ton başına 4 bin 150 TL fark oluştuğunu aktardı.
Buğday Üreticisi Artan Yakıt Fiyatlarıyla Zorlanıyor
Makarnalık ve ekmeklik buğday fiyatlarındaki gelişmeleri paylaşan Gürer, 2025 yılında tonu 13 bin 500 TL olan alım fiyatının 2026 yılında 16 bin 500 TL olarak açıklandığını, artışın yüzde 22,2 seviyesinde kaldığını ifade etti. Üreticinin güncel maliyetlerle sahaya çıktığını belirten CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer şöyle konuştu:
"Çiftçi buğdayı üretirken 2025 yılının mazotunu kullanmıyor. 2026 yılının 83 liralık motorinini kullanıyor"
13 bin 500 TL'lik buğday taban fiyatının motorindeki yüzde 53,7'lik artışa uyarlanması halinde ton başına 20 bin 750 TL'ye ulaşması gerektiğini savunan Gürer, açıklanan 16 bin 500 TL'lik fiyat ile hedeflenen tutar arasında 4 bin 250 TL fark bulunduğunu söyledi.
Fındık Alımında Gerçek Maliyet Farkı Açıldı
Fındık üreticisinin karşılaştığı tabloyu ele alan Gürer, Giresun kalite fındığın kilogram fiyatının 2025'te 200 TL iken 2026'da yüzde 27,5 artışla 255 TL'ye çıktığını belirtti. Levant kalite fındığın ise 195 TL'den yüzde 28,2 artışla 250 TL'ye yükseldiğini ifade etti. Bu artışların genel maliyetler karşısında yetersiz kaldığını vurgulayan CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer şunları belirtti:
"Tarımsal girdiler yüzde 34,02, motorin yüzde 53,7 artmış durumda"
Gürer, Giresun kalite fındığın motorin artış oranına göre belirlenmesi durumunda kilogram başına yaklaşık 307 TL olması gerektiğini, mevcut fiyatla arasında kilogramda 52 TL fark bulunduğunu sözlerine ekledi.
Çiftçinin Satın Alma Gücü Ciddi Şekilde Düştü
Ürün fiyatlarındaki nominal artış oranlarının gerçeği yansıtmadığını savunan Ömer Fethi Gürer, tarımda asıl ölçütün alım gücü olduğunu vurguladı. Üreticinin gelir-gider dengesine dikkat çeken CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
"Ürün fiyatı yüzde 20 artarken motorin yüzde 54 artıyorsa çiftçinin satın alma gücü düşüyor demektir"
Çiftçinin hasat sonrası elde ettiği kazançla alabileceği gübre, tohum ve motorin miktarının azaldığını ifade eden Gürer, ürün fiyatlarının girdi enflasyonunun gerisinde kalması sebebiyle tarımsal işletmelerin her geçen yıl daha az üretim girdisi temin edebildiğini ve ekonomik kırılganlığın arttığını aktardı.
Tarımsal Alım Fiyatları Tarlada Hesaplanmalıdır
Tarımsal alım fiyatlarının belirlenme yönteminde köklü bir reforma ihtiyaç duyulduğunu savunan Ömer Fethi Gürer, hesaplamanın masa başında değil sahada yapılması gerektiğini belirtti. CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer şu çağrıda bulundu:
"Alım fiyatları masa başında belirlenmemelidir. Fiyat belirlenirken çiftçinin gerçek maliyeti dikkate alınmalıdır"
Bir dekarda kullanılan gübre, tohum, mazot ve sulama giderleri ile aile emeğinin maliyete eklenmesi gerektiğini belirten Gürer; don, kuraklık ve hastalık gibi tarımsal risklere rağmen ürünün zararına satılmasının planlama ve tarım politikası yetersizliğinden kaynaklandığını savundu.