Karadeniz'de Ticari Gemilere Saldırılar Tahıl Sevkiyatını Tehdit Ediyor
· Milliyet Ekonomi
Karadeniz'de sivil ticaret gemilerinin hedef alınması diplomatik ve ticari gerilimi tırmandırırken, artan navlun ve sigorta maliyetleri küresel tahıl tedarik zincirini yeni bir risk altına sokuyor.
Karadeniz'de Ticaret Gemilerine Saldırılar
Rusya ile Ukrayna arasında 2022 yılından bu yana devam eden savaşta son dönemde insansız hava aracı saldırılarının sivil ticaret gemilerini hedef alması endişeleri artırdı. Karadeniz'in Tuapse açıklarında 26 Ağustos tarihinde Türk işletmeli "Lider Bordo Mavi" gemisi saldırıya uğradı. Ertesi gün söz konusu gemiyi çekmek üzere yönlendirilen "Lider Kocatepe" isimli geminin de hedef alınması bölgedeki deniz ticaretinin güvenliğini yeniden uluslararası kamuoyunun gündemine taşıdı.
Diplomatik Girişim ve Ankara'nın Uyarısı
Yaşanan gelişmeler üzerine Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna'nın Ankara Büyükelçisi Neriman Celal'i bakanlığa çağırarak Türkiye'nin tepkisini resmi kanaldan iletti. Bakanlık yetkilileri, görüşmede Karadeniz'de can, mal, seyrüsefer ve çevre emniyetinin sağlanmasının zorunlu olduğunu vurgulayarak gerekli diplomatik uyarılarda bulundu. Gerilimin sivil ticari taşımacılığa ve liman faaliyetlerine sıçraması bölgedeki lojistik operasyonları tehlikeye atıyor.
Tahıl Sevkiyatı ve Tedarik Riski
İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Canan Tercan, Karadeniz havzasının dünya tarım piyasaları için taşıdığı kritik öneme dikkat çekti.
"Karadeniz, tahıl ve diğer tarım ürünlerinin dünya pazarlarına ulaştırılmasında önemli bir merkezdir. Karadeniz’de güvenlik açığı, küresel gıda tedarik zinciri için risktir."
Bölgedeki istikrarsızlık, küresel buğday ve hububat arz güvenliği üzerinde doğrudan baskı oluşturuyor.
Artan Navlun ve Sigorta Maliyetleri
Deniz güvenliğindeki bozulmanın küresel ticaret ve gıda fiyatlarına yansıdığını belirten Dr. Canan Tercan, lojistik maliyetlerin hızla yükseldiğini vurguladı. Tercan'ın paylaştığı verilere göre savaşın ilk aylarında navlun fiyatları yüzde 60 oranında artış gösterdi. Güncel piyasa koşullarında ise Karadeniz'de savaş sigortası primi yüzde 2 seviyesine ulaşırken, gemilerin limanlarda günlük bekleme maliyeti 8 bin dolara kadar çıktı.
Uluslararası Güvenli Hat Önerisi
Risklerin önlenmesi amacıyla daha önce uygulanan tahıl koridoru modeline benzer bir mekanizmanın kurulması gerektiğini savunan Dr. Canan Tercan, uluslararası örgütlere acil çağrıda bulundu. BM, IMO, FAO, WFP ve WTO kurumlarının ortak hareket etmesini öneren Tercan, Karadeniz genelinde tüm sivil ticari seyrüseferi kapsayacak çatışmasız güvenli hatların taraflarla yapılacak anlaşmalarla acilen güvence altına alınması gerektiğini ifade etti.