Malezya palm yağı stoklarında tarihi rekor kırıldı
· Bloomberg HT

Dünyanın en büyük üreticilerinden Malezya'da palm yağı stokları eylül ayında 3,45 milyon tona fırlayarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
Malezya'da Palm Yağı Stoklarında Rekor
Bloomberg tarafından sektör yöneticileri ve analistlerle gerçekleştirilen ankete göre, dünyanın en büyük üreticilerinden Malezya'da palm yağı stokları eylül ayında aylık bazda yaklaşık yüzde 22 artış gösterdi. Ülkedeki toplam stok miktarının 3,45 milyon tona ulaştığı tahmin ediliyor. Bu seviye, Aralık 2018 döneminde kaydedilen 3,22 milyon tonluk tarihi zirvenin üzerine çıkıldığını gösteriyor. Stokların yükselişe geçtiği nisan ayından bu yana yaşanan toplam artış oranı ise yüzde 50 seviyesine yaklaştı. Küresel bitkisel yağ arzındaki bu hızlı büyüme piyasalarda yakından takip ediliyor.
Üretim Artışı ve İhracatta Gerileme
Malezya genelinde eylül ayı ham palm yağı üretimi yüzde 16 oranında artarak 2,11 milyon tona yükseldi. Bu veri, eylül ayları bazında tarihin en yüksek üretim seviyesi olarak kayıtlara geçti. Üretimdeki hızlı yükselişe karşın ihracat hacmi yaklaşık yüzde 12 oranında gerileyerek 1,13 milyon ton ile son dört ayın en düşük düzeyine indi. Piyasa anketi genelinde stok tahminleri 2,99 ile 3,52 milyon ton, üretim beklentileri 1,92 ile 2,18 milyon ton aralığında dağılım gösterdi. Resmi aylık veriler Malezya Palm Yağı Kurulu tarafından 12 Ekim tarihinde kamuoyuna açıklanacak.
Fiyat Baskısı ve Vadeli İşlemler
CGS International Bölgesel Plantasyon Araştırmaları Yöneticisi Jacquelyn Yow, plantasyon üretiminin geleneksel olarak eylül ve ekim aylarında en yüksek seviyeye ulaştığını bildirdi. Beklentileri aşan üretim hacminin stokları rekor seviyelere taşıdığını belirten Yow, ham palm yağı fiyatlarının ton başına 4.300 ile 4.500 ringgit bandında baskı altında hareket edeceğini öngörüyor. Kuala Lumpur gösterge vadeli palm yağı fiyatları, eylül ayı içerisinde ulaştığı 5.049 ringgitlik tepe noktasından gevşeyerek pazartesi günü 4.535 ringgit seviyesinden işlem görmeyi sürdürdü.
Küresel Talep ve İthalatçı Dengeleri
DNext Intelligence Güney Asya Yöneticisi Aditya Jeripotula, Malezya ürünlerinin Endonezya fiyatlarına kıyasla belirgin şekilde pahalı kalması nedeniyle pazar payı kaybı yaşandığını ifade etti. Başlıca ithalatçı ülkelerdeki yemeklik yağ rezervlerinin yüksek seyretmesi de dış talebi sınırlayan temel unsurlar arasında yer alıyor. Hindistan ise yaklaşan bayram öncesinde ve vergi indirimlerinin katkısıyla alımlarını artırarak son günlerde 200 bin tondan fazla alım gerçekleştirdi. Jeripotula, yüksek stokların 2027 yılının ilk yarısına kadar küresel piyasada etkisini sürdürebileceğini belirtti.
Üretim Tahminleri ve İklim Faktörü
Borneo adasındaki plantasyonlarda yılın ilk aylarında yaşanan taşkınlar ve ardından gelişen El Nino kaynaklı kuraklık endişeleri geride kaldı. ABD Tarım Bakanlığı yayımladığı 1 Ekim tarihli raporunda, gelişmiş plantasyon yönetimi ve iş gücü tedarikindeki iyileşmeye işaret ederek Malezya'nın 2025-2026 dönemi üretim tahminini 20,2 milyon tona çıkardı. Ankette eylül ayı ithalatının ağustostaki 49.524 tondan 50 bin tona çıktığı, iç tüketimin ise 350 bin ile 410 bin ton aralığında gerçekleştiği hesaplandı. İklim şartlarının son çeyrekteki seyri rekolte üzerinde belirleyici rol oynayacak.
Biyodizel Talebi ve Gelecek Beklentileri
Public Investment Bank Analisti Chong Hoe Leong, stokların ekim ayı itibarıyla nihai zirveye ulaşacağını ve kasımdan itibaren düşüşe geçebileceğini aktardı. Kuraklık şartlarının derinleşmesi durumunda Malezya ve Endonezya toplam üretiminde yüzde 3 ile yüzde 8 arasında bir daralma yaşanabileceğini öngören Leong, ham petrol fiyatlarındaki hareketliliğin biyodizel talebini canlandırabileceğini bildirdi. Endonezya'nın B50 biyodizel zorunluluğunun daha fazla ham yağı iç tüketime yönlendirmesi beklenirken, bu yapısal desteğin küresel arz fazlasını dengeleyerek fiyatların toparlanmasına zemin hazırlayacağı değerlendiriliyor.
| Değer | Dönem | Ölçüm |
|---|---|---|
| 3.45 milyon ton | Eylül | Eylül ayı tahmini palm yağı stoku |
| 22 % | Eylül | Stoklardaki aylık artış oranı |
| 3.22 milyon ton | Aralık 2018 | Aralık 2018 önceki rekor stoku |
| 50 % | Nisan-Eylül | Nisandan bu yana stok artış oranı |
| 2.11 milyon ton | Eylül | Eylül ayı palm yağı üretimi |
| 16 % | Eylül | Eylül ayı üretim artış oranı |
| 1.13 milyon ton | Eylül | Eylül ayı palm yağı ihracatı |
| 12 % | Eylül | İhracattaki gerileme oranı |
| 4300 ringgit/ton | Gelecek dönem | CGS International fiyat beklentisi alt sınırı |
| 4500 ringgit/ton | Gelecek dönem | CGS International fiyat beklentisi üst sınırı |
| 5049 ringgit/ton | Eylül | Eylül ayı vadeli zirve fiyat |
| 4535 ringgit/ton | Pazartesi | Pazartesi işlem fiyatı |
| 200 bin ton | Son günler | Hindistan'ın son palm yağı alımı |
| 20.2 milyon ton | 2025-2026 | Malezya 2025-2026 üretim tahmini |
| 49524 ton | Ağustos | Ağustos ayı ithalatı |
| 50 bin ton | Eylül | Eylül ayı tahmini ithalatı |
| 350 bin ton | Eylül | Tahmini iç tüketim alt sınırı |
| 410 bin ton | Eylül | Tahmini iç tüketim üst sınırı |
| 3 % | Kuraklık dönemi | Kuraklık kaynaklı üretim düşüş beklentisi alt sınırı |
| 8 % | Kuraklık dönemi | Kuraklık kaynaklı üretim düşüş beklentisi üst sınırı |