ZMO Uyardı: Çiftçinin Kredi Borcu 1,3 Trilyonu Aştı
· GıdaTarım
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası, tarım sektörünün bankalara olan nakdi kredi borcunun 1 trilyon 355 milyar TL'yi aştığını belirterek ithalat odaklı politikaların üreticiyi topraktan kopardığı uyarısında bulundu.
Tarım Politikalarında Kamu Yararı Vurgusu
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO), İstanbul Şubesi ev sahipliğinde gerçekleştirdiği 50. Dönem I. Danışma Kurulu Toplantısı'nın ardından hazırlanan sonuç bildirgesini kamuoyuyla paylaştı. Kurul, tarımın yalnızca ekonomik bir faaliyet olmadığını, doğrudan gıda egemenliği ve toplum sağlığının teminatı niteliği taşıdığını kaydetti.
ZMO Danışma Kurulu, hazırlanan sonuç bildirgesinde mevcut politikalara ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
"Buna karşın uzun yıllardır uygulanan ithalata, piyasalaştırmaya ve günü kurtaran müdahalelere dayalı politikalar; üreticinin üretimden kopmasına, tarımsal alanların azalmasına, kırsal nüfusun yaşlanmasına, gıda egemenliği ve güvencesinin zayıflamasına neden olmaktadır. Oda’mız, tarım politikalarının; piyasa aktörlerinin kısa vadeli çıkarlarına göre değil; kamu yararı, gıda egemenliği, üretici refahı, tüketici hakkı, ekolojik üretim ve bilimsel planlama temelinde oluşturulması gerektiğini bir kez daha vurgulamaktadır"
Artan Borç Yükü ve Desteklemeler
Toplantı sonuç bildirgesinde, çiftçilerin gelir güvencesinden yoksun kaldığı ve artan girdi maliyetleri nedeniyle üretimden çekilme riskiyle karşı karşıya olduğu vurgulandı. TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Danışma Kurulu, üreticinin finansal darboğazını şu ifadelerle aktardı:
"Türkiye’de tarımsal üretim açısından en temel sorunlardan biri, üreticinin yeterli ve öngörülebilir gelir elde edememesidir. Artan girdi ve finansman maliyetleri karşısında üretici gelirlerinin yeterli oranda artmaması, üreticiyi borçlanmaya ve üretimden çekilmeye zorlamaktadır. Aynı dönemde tarım sektörünün bankalara olan nakdi kredi borcunun 1 trilyon 355 milyar TL’yi aşması, üreticinin finansal yükünün boyutunu açıkça ortaya koymaktadır Borçlanmaya dayalı tarımsal üretim sürdürülebilir değildir. Tarımsal destekler sosyal yardım niteliğinden çıkarılmalı; üretim planlamasının temel araçlarından biri haline getirilmelidir. Çiftçinin üretim yapabilmesinin koşulları güvence altına alınmalıdır. Üretim maliyetleri düşürülmeli, destekler zamanında ve yeterli düzeyde ödenmeli, destekleme sistemi üretim planlamasıyla bütünleştirilmeli, üreticinin ürününü maliyetinin altında satmak zorunda bırakılmasının önüne geçilmelidir"
Gıda Enflasyonu ve Yapısal Çözümler
Bildirgede, gıda fiyatlarındaki tırmanışın doğrudan üretim sahasındaki darboğazdan kaynaklandığına dikkat çekildi. ZMO Danışma Kurulu, enflasyon verilerine ve çözüm yollarına ilişkin şu tespiti paylaştı:
"Haziran 2026 itibarıyla TÜFE yıllık yüzde 32,11 artarken, gıda ve alkolsüz içecekler grubundaki yıllık artış yüzde 35,45 olarak gerçekleşmiştir. Gıda enflasyonuyla mücadele, üretimi baskılayarak veya ithalatı artırarak değil; üretim kapasitesini güçlendirerek, üretim sürekliliğini sağlayarak ve tarladan sofraya kadar olan zincirdeki yapısal sorunları çözerek yürütülmelidir."
Oda yönetimi, piyasayı ithalat yoluyla terbiye etme yaklaşımından ivedilikle vazgeçilmesi çağrısında bulundu.