Dünya Bankası küresel emtia fiyatlarında sert artış bekliyor

29 Ekim 2026 · Bloomberg HT

Dünya Bankası yayımladığı son raporda, jeopolitik riskler ve hava olaylarının etkisiyle küresel emtia fiyatlarının 2026 yılında yüzde 23,1 oranında yükseleceğini öngördü.

Küresel Emtia Piyasalarında Fiyat Şoku

Dünya Bankası tarafından yayımlanan Emtia Piyasaları Görünüm Raporu'nun ekim sayısına göre, küresel emtia fiyatlarının 2026 yılında yüzde 23,1 oranında artması bekleniyor. Raporda, jeopolitik gerilimler ve tedarik zincirindeki aksamaların piyasalar üzerinde ciddi baskı oluşturduğu kaydedildi. Genel emtia endeksinin 2027 yılında ise yüzde 7 oranında gerileyeceği tahmin ediliyor. Kurum, art arda gelen şokların piyasaları yeni arz kesintilerine karşı oldukça savunmasız bıraktığına dikkat çekiyor.

Tarımsal Üretim ve Gıdada Riskler

Raporda, çatışmaların tahıl sevkiyatlarını aksatması ve El Nino hava olayının tarımsal hasadı tehdit etmesi nedeniyle gıda emtia fiyatlarının 2026'da yüzde 10,3 oranında yükseleceği belirtildi. Gıdadaki bu yükseliş eğiliminin 2027 yılında da yüzde 7,2 artışla sürmesi bekleniyor. Karadeniz'deki sevkiyat riskleri ile olumsuz hava şartlarının birleşmesi durumunda, gıda fiyatlarının baz senaryonun yüzde 12 üzerine çıkarak 2022 yılındaki rekor seviyeleri aşabileceği uyarısı yapıldı.

Petrol Piyasasında Kırılgan Arz Dengesi

Enerji fiyatlarının üç yıllık düşüş trendinin ardından 2026'da yüzde 32 yükselmesi, 2027'de ise yüzde 11,5 gerilemesi öngörülüyor. Rapora göre Brent petrolün varil fiyatı 2025'teki 69 dolar düzeyinden 2026'da ortalama 91 dolara tırmanacak, 2027'de 79 dolara inecek. Küresel petrol arzının 2026'da yüzde 5,2 daralması ve tüketimin yüzde 2,5 gerilemesi bekleniyor. Krizin derinleştiği kötü senaryoda petrolün 105 dolara fırlayabileceği hesaplanıyor.

Gübre Maliyetlerinde Sert Yükseliş Beklentisi

Tarım kesimini yakından ilgilendiren girdi maliyetlerinde enerji fiyatlarına paralel olarak önemli yükselişler yaşanıyor. Dünya Bankası verilerine göre, üre fiyatlarındaki dalgalanmaların etkisiyle gübre fiyatlarının 2026 yılında yüzde 14,3 oranında artması bekleniyor. Bu maliyet artışının çiftçilerin üretim kararlarını ve nihai rekolteyi olumsuz etkileyeceği öngörülüyor. Gübre fiyatlarının ancak 2027 yılında yeniden 2025 seviyelerine çekileceği tahmin ediliyor.

Metal Piyasalarında Talep Kaynaklı Zirve

Endüstriyel metal fiyatlarının alüminyum, bakır ve kalaydaki rekor seviyelerin etkisiyle 2026'da yüzde 24,5 artacağı, 2027'de yüzde 3,3 gerileyeceği açıklandı. Raporda yenilenebilir enerji ve elektrikli araç yatırımlarının bu artışta belirleyici olduğu vurgulandı. Değerli metallerde ise güvenli liman talebiyle 2026'da yüzde 39,9 artış beklenirken, altının 2026'da yüzde 33,6, gümüşün ise yüzde 75,9 oranında prim yapacağı öngörüldü.

Gıda Krizine Karşı Finansman Desteği

Dünya Bankası Grubu, yükselen fiyatların getirdiği yıkıcı etkilerle mücadele edebilmek amacıyla üye ülkelere 50 milyar ile 60 milyar dolar arasında kaynak sunduğunu bildirdi. Bu kaynağın 25 milyar dolarlık kısmının önceden düzenlenmiş acil finansman araçlarından oluştuğu aktarıldı. Dünya Bankası Başekonomist Yardımcısı Ayhan Köse, yükselen enerji maliyetlerinin gıda güvensizliğini artırdığını belirterek dar gelirli ülkelerin korunmasının hayati önem taşıdığını vurguladı.

English