Sibirya'da kolza rekoru kırıldı ama ihracat tıkandı

1 Kasım 2026 · Tarım Pusulası

Sibirya'da tarihi rekor kıran kolza hasadı, Çin ile yaşanan laboratuvar ve GDO testi uyuşmazlıkları nedeniyle iç piyasada fiyatları çökertti.

İhracat Tıkanıklığı Fiyatları Düşürdü

Rusya'nın Sibirya bölgesinde kolza üreticileri, Çin pazarında yaşanan teknik engeller ve iç piyasa alım fiyatlarındaki sert gerileme nedeniyle zorlu bir döneme girdi. Novosibirsk Bölgesi Yasama Meclisi milletvekili Konstantin Tereşçenko tarafından paylaşılan verilere göre, 2025 yılında kilogram başına yaklaşık 40 ruble seviyesinde olan kolza alım fiyatı, 2026 yılı itibarıyla 25-26 rubleye kadar geriledi. İhracat kanalının daralması sonucunda yerel sanayide oluşan arz fazlası piyasa dengesini bozarken, yaşanan bu sert fiyat kaybının üreticilerin 2027 ekim sezonuna yönelik hazırlıklarını ve bölgedeki kırma tesislerinin sürdürülebilirliğini ciddi şekilde tehdit ettiği bildirildi.

Sibirya'da Rekor Kolza Rekoltesi

Bölgedeki ticari kriz, Sibirya genelinde kolza ekim alanlarının 1,7 milyon hektarı aşarak tarihi rekor kırdığı bir sezonda meydana geldi. Milletvekili Konstantin Tereşçenko'nun açıkladığı resmi verilere göre, 22 Ekim tarihi itibarıyla Novosibirsk Bölgesi’nde 385 bin 300 ton, Krasnoyarsk Bölgesi’nde ise yaklaşık 400 bin ton kolza hasat edildi. Kilosu 25 ruble taban fiyatından hesaplandığında Novosibirsk’teki ürünün 9,6 milyar ruble, Krasnoyarsk’taki hasadın ise yaklaşık 10 milyar ruble ekonomik büyüklüğe ulaştığı görülüyor. Ancak sınırda yaşanan belirsizlikler nedeniyle çiftçilerin bu geliri tahsil edememe riski bulunuyor.

Laboratuvarlar Arasında GDO Çelişkisi

İhracatın fiilen durma noktasına gelmesinin ardında Rus ve Çin laboratuvarlarının uyguladığı genetik test yöntemlerindeki uyumsuzluklar yatıyor. Konstantin Tereşçenko, Çin bitki sağlığı birimlerinin sınır kapılarında temiz raporu verdiği bazı parti malların, Rus devlet laboratuvarları tarafından GDO türevi materyal gerekçesiyle durdurulduğunu kaydetti. İtirazların ardından Rusya Federal Veteriner ve Bitki Sağlığı Gözetim Servisinin (Rosselhoznadzor) denetim mekanizmasını olağanüstü sıkılaştırması piyasayı kilitledi. Bağımsız laboratuvarlar ile kamu kurumlarının tahlil sonuçları arasındaki derin çelişkiler, birçok yerel fabrikanın çiftçiden doğrudan ürün alımını askıya almasına sebep oldu.

Kriz İçin Ortak Mekanizma

Piyasadaki kilitlenmeyi aşmak için üreticiler, sanayiciler, kamu otoriteleri ve Rosselhoznadzor temsilcilerini buluşturacak ortak bir çalışma merkezi kurulması önerildi. Çözüm planı kapsamında analiz yöntemlerinin Çin makamlarıyla uyumlaştırılması, tedarik zincirinin baştan uca şeffaf biçimde denetlenmesi ve Çin'e deneme amaçlı yeni sevkiyatların başlatılması talep ediliyor. Konstantin Tereşçenko, konuyu Novosibirsk Yasama Meclisi Tarım Komitesine taşıyarak bölgenin ihracat potansiyelinin ve gıda güvenliğinin korunması gerektiğini vurguladı. Tarım komitesinde ele alınacak başvuruyla iki ülke arasındaki teknik müzakerelerin hızlandırılması ve pazarın yeniden canlandırılması amaçlanıyor.

English