Karadeniz'deki güvenlik krizi narenciye ihracatını vurdu

15 Eylül 2026 · Milliyet Ekonomi

Karadeniz'de ticaret gemilerine yönelik saldırılar nedeniyle deniz rotasının kapanması, Rusya'ya yapılan yaş meyve sebze ihracatını yarı yarıya düşürdü.

Karadeniz'de İhracat Rotası Kilitlendi

Türkiye’nin önemli narenciye üretim merkezi Çukurova’dan Rusya pazarına ürün taşıyan ticaret gemilerinden dördünün son bir ay içinde saldırıya uğraması deniz yolu ticaretini durma noktasına getirdi. Karadeniz rotasının kapanması, bölgeye yönelik limon ve yaş meyve sebze sevkiyatını aksatırken soya, mısır, ham yağ ve küspe ithalatını da doğrudan olumsuz etkiledi. Yaşanan bu güvenlik açığı nedeniyle Türk üreticileri ürünlerini ulaştırmak adına zorunlu olarak alternatif kara yolu rotalarına yönelmeye başladı.

Karayolu Taşımacılığının Kapasite Sınırları

Türkiye’nin Rusya’ya gerçekleştirdiği yaş meyve ve sebze ihracatının yüzde 80’inin deniz yolu, yüzde 20’sinin ise kara yoluyla yapıldığını belirten Türkiye Yaş Meyve Sebze İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Oğuzhan Altun, deniz taşımacılığının tek seferde 30-40 bin ton hacim taşıdığını hatırlatarak lojistik altyapı yetersizliğine işaret etti:

"Gemi ile tek seferde 30-40 bin ton ürün gidiyor. Karadeniz’de gemi taşımacılığı ihracatı etkilediği gibi ithalatı da etkiliyor. Meyve ve sebze taşıyan gemiler dönüşte de buğday, gübre vs gibi ürünler Rusya’dan ihtal ediliyor. 10 bin ton gübre 500 TIR demek. Karayolunu güçlendirmek kısa dönemde mümkün değil. Hem maliyetler ve sınır kapıları bu geçişleri kaldıramaz"

Altun ayrıca ilgili bakanlıkların ve kamu kurumlarının deniz ticaretinde güvenliğin yeniden tesisi adına yoğun şekilde çalıştığını kaydetti.

Lojistikte Süre ve Maliyet Baskısı

Türkiye Meyve Sebze Mamulleri Sektör Kurulu Başkanı Hayrettin Uçak, deniz taşımacılığının durması sebebiyle araçların Sarp Sınır Kapısı üzerinden Gürcistan ve Azerbaycan rotasını kullandığını açıkladı. Bir tırın Rusya'ya gidiş dönüşünün 15 günü bulduğunu ve maliyetlerin katlandığını belirten Hayrettin Uçak, süreci şu sözlerle değerlendirdi:

"Deniz rotasını kullanırken Samsun limanından gemi gece kalkar, sabahında Rus topraklarına varırdı. Şimdi bir TIR’ın Rusya’ya gidip gelmesi 15 gün sürüyor. Hem zaman kaybı hem de ekstradan maliyet çıkıyor. Rus müşteriler de Türk meyve ve sebzelerini çok daha pahalıya satın almak zorunda kalıyorlar"

İhracatta Düşüş ve Koridor Talebi

Bu sezon meyve ve sebze rekoltesinin oldukça yüksek seyrettiğini vurgulayan Uçak, rotadaki kriz sebebiyle Rusya pazarındaki ihracatın yüzde 50'den fazla daraldığını duyurdu. Alternatif pazar arayışlarının sürdüğünü ve dış fuarlara katılım sağlandığını aktaran Uçak, hiçbir pazarın Rusya'nın yerini dolduramayacağını belirterek Karadeniz'de güvenli ticaret koridorunun acilen tesis edilmesi çağrısında bulundu.

English