Kazakistan'ın İran'a arpa ihracatı lojistikle çöktü
· Tarım Pusulası
Kazakistan'ın İran'a arpa ihracatı eylülde 2,5 bin tona gerilerken, Çin'e sevkiyat 104,7 bin tona ulaştı; yem ihtiyacı Rusya'dan ithalatı artırdı.
İran pazarında sert lojistik darbesi
Kazakistan'ın arpa ihracatında pazar dengeleri radikal biçimde değişiyor. Kazakistan Tahıl Birliği verilerine göre ülkenin İran'a yönelik arpa sevkiyatı, geçen yılın eylül ayındaki 88 bin ton seviyesinden bu yılın aynı ayında 2,5 bin tona gerileyerek 35 kat azaldı. Kazakistan Tahıl Birliği Analiz Komitesi Başkanı Yevgeniy Karabanov, bu sert düşüşün Rus arpasıyla yaşanan yoğun rekabetten kaynaklandığını bildirdi. Karabanov ayrıca demir yolu taşımacılığı masrafları ile özellikle üç kattan fazla yükselen navlun ücretlerinin Kazak arpasının bölgedeki rekabet gücünü zayıflattığını açıkladı.
Asya pazarlarında sevkiyat yükselişe geçti
İran pazarında yaşanan kayba karşın Çin ve Orta Asya ülkelerine yapılan sevkiyatlarda belirgin artışlar kaydedildi. Kazakistan'ın Çin'e arpa ihracatı eylülde 104,7 bin tona ulaşarak ağustosa göre 1,8 kat, geçen yılın eylülüne kıyasla ise 3 kat büyüme gösterdi. Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Gelirleri Komitesi verilerine göre Avrasya Ekonomik Birliği dışı toplam arpa ihracatı eylülde 176,6 bin ton oldu; bu miktar ağustosa göre yüzde 42,5 artarken geçen yıla göre yüzde 2,2 geriledi. Bölgesel pazarlardan Özbekistan'a sevkiyat 35,7 bin tondan 1,4 kat artışla 49,9 bin tona, Tacikistan'a ise yüzde 6,7 yükselişle 19 bin tona ulaştı.
Yem talebi Rus ithalatını artırdı
Kazakistan'ın tahıl ticaretinde bir diğer dikkat çeken gelişme Rusya'dan yapılan arpa ithalatındaki sıçrama oldu. Rus kaynaklarının verilerine göre eylül ayında Rusya'dan Kazakistan'a yapılan arpa sevkiyatı ağustos ayına kıyasla 1,86 kat artarak 65 bin tona ulaştı. Yevgeniy Karabanov, ithalattaki bu tırmanışın ülkedeki hayvan varlığının büyümesine ve buna bağlı gelişen yem ihtiyacına dayandığını vurguladı. Karabanov, hayvansal üretim ve işleme kapasitesinin artmasıyla birlikte Kazakistan'ın tahıl ticaretinde yapısal bir dönüşüm yaşanacağını, ham arpa ihracatı gerilerken yurt içi tüketim ve işlemenin artacağını belirtti.
| Değer | Dönem | Ölçüm |
|---|---|---|
| 88 bin ton | Geçen yılın eylül ayı | İran'a geçen yıl eylül ayı arpa sevkiyatı |
| 2.5 bin ton | Bu yılın eylül ayı | İran'a bu yıl eylül ayı arpa sevkiyatı |
| 35 kat | Eylül ayı yıllık değişim | İran ihracatındaki düşüş oranı |
| 3 kattan fazla | Eylül dönemi | Navlun ücretlerindeki artış oranı |
| 104.7 bin ton | Eylül | Çin'e eylül ayı arpa ihracatı |
| 1.8 kat | Eylül | Çin'e ihracatın ağustos ayına göre artışı |
| 3 kat | Eylül | Çin'e ihracatın geçen yıl eylüle göre artışı |
| 176.6 bin ton | Eylül | AEB hariç toplam arpa ihracatı |
| 42.5 % | Ağustos-Eylül karşılaştırması | Toplam arpa ihracatının ağustosa göre artışı |
| 2.2 % | Yıllık eylül karşılaştırması | Toplam arpa ihracatının geçen yıla göre düşüşü |
| 35.7 bin ton | Geçen yıl aynı dönem | Özbekistan'a geçen yıl yapılan sevkiyat |
| 49.9 bin ton | Bu yıl aynı dönem | Özbekistan'a yapılan arpa ihracatı |
| 1.4 kat | Yıllık | Özbekistan ihracatındaki artış oranı |
| 6.7 % | Yıllık | Tacikistan'a ihracat artış oranı |
| 19 bin ton | Eylül | Tacikistan'a eylül ayı ihracatı |
| 65 bin ton | Eylül | Rusya'dan arpa ithalatı |
| 1.86 kat | Ağustos-Eylül karşılaştırması | Rusya'dan ithalatın ağustosa göre artışı |