Erzurum yaylalarında devlet desteğiyle organik bal üretimi
· Tarım TV

Erzurum'un Çat ilçesinde yüksek prolin değerine sahip zengin florayı devlet desteğiyle buluşturan üretici Savaş Anıl, 300 kovanla kimyasal ve şeker kullanmadan organik bal üretiyor.
Yüksek Rakımlı Yaylalarda Organik Üretim
Erzurum'un Çat ilçesinde baba mesleği arıcılığı 15 yıldır sürdüren üretici Savaş Anıl, bölgenin zengin florasından yararlanarak organik bal üretimi gerçekleştiriyor. İlçeye bağlı Kurbanlı Mahallesi merkezli yürütülen üretim faaliyetlerinde, 2 bin 800 metreye kadar ulaşan yüksek rakımlı dağlar ve bitki çeşitliliği önemli bir avantaj sağlıyor. Tarımsal ilaçlamanın yapılmadığı izole alanlarda konuşlanan kovanlar sayesinde, tamamen doğal yöntemlerle yüksek kaliteli ve organik sertifikalı bal hasadı başarıyla sürdürülüyor.
Analiz Sonuçları ve Devlet Desteği
Üretici Savaş Anıl, konvansiyonel arıcılık yaptığı dönemde ürettiği balları analiz ettirdiğinde prolin değerlerinin 1200 ile 1350 arasında çıktığını belirterek organik üretime yöneldi. Tarım ve Orman Bakanlığı il ve ilçe müdürlüklerine başvuru yapan Anıl, kovan ile organik üretim desteklerinden faydalandı. Gerekli teknik eğitimleri tamamlayıp sertifikasını alan üretici, 2021 yılında resmi olarak organik bal üretimine adım attı ve işletmesini 300 kovanlık kapasiteye ulaştırdı.
Çiçeği Takip Eden Göç Rotası
Arı kolonilerinin beslenmesini tamamen doğal nektar kaynaklarıyla sağlamak amacıyla kapsamlı bir gezginci arıcılık takvimi uygulanıyor. Kış dönemini Hatay'da geçiren 300 kovanlık arı varlığı, ilkbaharda mevsimsel çiçeklenmenin başlamasıyla birlikte önce Elazığ'a, ardından haziran ayının ilk haftasında Erzurum'un Çat ilçesindeki yaylalara getiriliyor.

Göç stratejisini anlatan Arı Yetiştiricisi Savaş Anıl şu ifadeleri kullandı:
"Çiçeği takip ettiğimiz bir göç yapıyoruz. Burada gayemiz şekeri arıdan uzak tutmak ve sadece doğayla beslemek. Haziranın ilk haftasında buraya gelerek buranın doğasından faydalanıyoruz. Yaklaşık 3,5 ay hiç el değmeden sadece rutin işlemlerle hasat dönemini bekliyoruz. Bu arılar uzun bir yolculuktan çıkıyorlar. Çiçek neredeyse arı orada oluyor."
Bölgeye Uyumlu Arı Irkları
Yüksek rakımlı ve sert iklim koşullarına sahip coğrafyada verimliliği artırmak için bölge şartlarına uyumlu genotiplerle çalışılıyor. Kolonilerin iklim direncini korumak adına suni tohumlama uygulamalarından yararlanılıyor.
Arı ırkı ıslahı ve doğal üretim sürecine ilişkin Arı Yetiştiricisi Savaş Anıl şunları kaydetti:

"Organik balda şeker ve kimyasal ilaç olayı kesinlikle olmaz. Biz bunlardan doğal yöntemlerle korunduk. Yani bu demek oluyor ki 200 yıl önceki arı nasıl çalışmışsa şimdi de aynı şekilde çalışıyor. Bunun verimini de aldık. Arıcılar için ırklar da önemli. İlk olarak bölgeye adapte olan ırklarla çalışmamız lazımdı. İlk eksiğimiz buydu. Bunu tamamladık. Irkı elimizde tutmak için suni tohumlama da yaptık. 2 bin 200 rakımdaki bölgemizde çiçeklerde çalışabilecek ırkları elimizde tuttuk. Ekstra masrafımız yok. Arı çiçekten ne aldıysa onu peteğe getiriyor, biz de bunu süzüyoruz. Doğal yöntemlerle alıp balımızı üretmiş oluyoruz."
Zengin Floranın Bala Kattığı Değer
Çat ilçesinin el değmemiş doğası, kademeli rakım farkı sayesinde arılara uzun süreli ve kesintisiz bir nektar akışı sağlıyor. Yaklaşık 3,5 aylık yayla sürecinin ardından petekler süzülerek hasat tamamlanıyor.
Bölgedeki flora zenginliğine dikkat çeken Arı Yetiştiricisi Savaş Anıl değerlendirmesini şöyle tamamladı:
"Burası ender bulunan bir doğa. Hiçbir tarımsal ilaç faaliyeti yok. Arılarımız buradan faydalanıyor. Bir bitki bitiyor, diğeri geliyor. Dağların rakımları 2 bin 800'e kadar çıkabiliyor. Altta bir çiçek varsa yukarıda farklı çiçek oluyor. Bu da üretilen bala kat kat değer katıyor."
| Değer | Dönem | Ölçüm |
|---|---|---|
| 300 adet | Güncel | Mevcut kovan sayısı |
| 1200 değer | Analiz dönemi | Bal prolin değeri alt sınırı |
| 1350 değer | Analiz dönemi | Bal prolin değeri üst sınırı |
| 2800 metre | — | Dağların ulaştığı maksimum rakım |
| 2200 metre | — | Bölgesel çalışma rakımı |
| 15 yıl | — | Arıcılık mesleki tecrübesi |
| 3.5 ay | Yaz sezonu | Yaylada geçirilen üretim süresi |